Từ năm 2027, nghiên cứu sinh phải học toàn thời gian, nâng chuẩn người hướng dẫn

Nghiên cứu sinh học toàn thời gian, đào tạo theo khung 3-4 năm

Từ ngày 1/1/2027, đào tạo trình độ tiến sĩ sẽ chỉ được tổ chức theo hình thức chính quy. Theo Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT, nghiên cứu sinh chịu sự quản lý, giám sát của cơ sở đào tạo trong suốt quá trình học tập và có thể lựa chọn một trong hai phương thức đào tạo.

Với phương thức học tập toàn thời gian, nghiên cứu sinh phải tham gia các hoạt động chuyên môn như trợ giảng, hướng dẫn thực hành, thực tập, làm việc tại phòng thí nghiệm và không được làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác. Trường hợp không học tập toàn thời gian tại trường, người học phải bảo đảm kế hoạch học tập toàn khóa và đăng ký tối thiểu 30 tín chỉ trong một năm học.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, "học toàn thời gian" không đồng nghĩa với việc nghiên cứu sinh phải có mặt tại trường 8-10 giờ mỗi ngày mà phải dành phần lớn thời gian và nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu. Quy định mới cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo tăng cường quản lý nghiên cứu sinh thông qua kế hoạch và cam kết đào tạo.

Thông tư quy định thời gian đào tạo chuẩn trình độ tiến sĩ từ 3 đến 4 năm. Thời gian hoàn thành chương trình không được ngắn hơn hai phần ba và không vượt quá 2,5 lần thời gian đào tạo chuẩn. Trường hợp chưa tốt nghiệp khi hết thời gian đào tạo tối đa vẫn được đăng ký dự tuyển lại; nếu trúng tuyển, cơ sở đào tạo có thể xem xét công nhận các kết quả học tập, nghiên cứu còn thời hạn.

Nâng chuẩn giảng viên, siết yêu cầu công bố khoa học

Quy chế mới cũng nâng tiêu chuẩn đối với đội ngũ giảng viên và người hướng dẫn nghiên cứu sinh. Giảng viên giảng dạy trình độ tiến sĩ phải có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc bằng tiến sĩ phù hợp với học phần phụ trách. Trường hợp chưa có chức danh giáo sư, phó giáo sư phải có ít nhất hai năm kinh nghiệm sau khi được cấp bằng tiến sĩ và có công bố khoa học hằng năm.

Đối với người hướng dẫn nghiên cứu sinh, quy chế yêu cầu trong 5 năm gần nhất phải có công bố khoa học thuộc danh mục Web of Science (WoS), Scopus hoặc có sách chuyên khảo, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích phù hợp với lĩnh vực nghiên cứu. Mỗi nghiên cứu sinh có một hoặc hai người hướng dẫn, trong đó ít nhất một người là giảng viên cơ hữu hoặc đồng cơ hữu của cơ sở đào tạo.

Nghiên cứu sinh chỉ được đánh giá luận án khi hoàn thành chương trình đào tạo, được người hướng dẫn đồng ý, đáp ứng yêu cầu về công bố khoa học hoặc sản phẩm nghiên cứu theo quy định và cam kết thực hiện liêm chính học thuật. Các công bố khoa học sử dụng trong luận án phải liên quan trực tiếp đến nội dung nghiên cứu và được công bố hoặc chấp nhận trước thời điểm đánh giá.

Bên cạnh đó, Thông tư 53 bổ sung quy định về liêm chính khoa học, yêu cầu nghiên cứu sinh, giảng viên, người hướng dẫn và cơ sở đào tạo tuân thủ nguyên tắc trung thực trong nghiên cứu, công bố khoa học; phòng ngừa và xử lý các hành vi như đạo văn, làm giả dữ liệu, gian lận học thuật. Các cơ sở đào tạo cũng phải công khai thông tin tuyển sinh, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, luận văn, luận án và cập nhật dữ liệu lên hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục đại học để phục vụ công tác quản lý và hậu kiểm.