Túng Sán - Gian nan 'đánh nghèo'
Cách trung tâm huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang) gần 20 km, con đường gập ghềnh toàn đất đá đưa chúng tôi đến với xã nghèo Túng Sán, xã duy nhất của huyện Hoàng Su Phì chưa có đường bê-tông đến trung tâm xã. Và đây cũng còn là một trong số những xã ít của huyện khi tỷ lệ hộ nghèo còn tới 70%.
Ước mong xóa nghèo của người dân Túng Sán còn là cả chặng đường dài.
Xã Túng Sán hiện có 8 thôn, bản với 615 hộ và 3.100 khẩu, có 6 dân tộc anh em chung sống, chủ yếu là dân tộc Cờ Lao. Theo số liệu điều tra mới nhất thì hiện nay tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm gần 70%, tăng gần 42% so với năm 2015. Đây là vùng đất có địa hình bị chia cắt bởi nhiều đồi núi, tư duy bà con còn hạn chế, sản phẩm nông nghiệp làm ra khó tiêu thụ nên đã tạo ra những yếu tố để thách thức xóa nghèo nơi đây.
Túng Sán hiện cũng là xã chưa có các hình thức dịch vụ. Hiện nay, tại trung tâm chính của xã mới chỉ có 2 quán bán hàng tạp hóa nhỏ lẻ, đìu hiu. Chủ tịch UBND xã, Đàm Đức Phương cho biết: Khó khăn lớn của xã hiện tại là chưa có đường giao thông thuận lợi vào trung tâm xã, 2/8 thôn chưa có điện. Mặc dù diện tích đất tự nhiên rộng 49.000 ha, đất nông nghiệp chiếm phần lớn song địa hình chia cắt, đồi núi dốc nhiều nên cùng với đó là những gian nan về phát triển kinh tế.
Ngoài địa hình bị chia cắt, điều kiện tự nhiên của Túng Sán cũngđược coi là khắc nghiệt. Hè thì còn đỡ chứ mùa Đông nơi đây thì nhiệt độ luôn giảm thấp vì xã nằm dưới chân của dãy Tây Côn Lĩnh. Chính vì yếu tố này nên mùa Đông năm năm 2015, khí hậu biến đổi đã làm cho 260 ha thảo quả thiệt hại tới 70% do băng tuyết. Cũng do là một xã nghèo, nên việc huy động vốn đóng góp từ nhân dân là rất hạn chế....
Trong các thôn hiện có của Túng Sán, tiêu biểu nhất phải kể đến Thôn 6 Chúng Phùng. Thôn có 54 hộ dân tộc Mông sinh sống, cách trung tâm xã khoảng 8 km. Hiện Thôn 6 Chúng Phùng đang được mệnh danh là thôn “3 không” (không đường giao thông thuận lợi, không có điện thắp sáng, không có sóng điện thoại).
Theo Trưởng thôn Vàng Seo Tần, mong đường, mong điện về với thôn là mong mỏi của không ít các hộ dân. Vì thiếu các yếu tố này nên những cây có thế mạnh như chè, thảo quả của thôn đều không ra được với thị trường. Vậy nên dân đã nghèo lại càng nghèo hơn. Nói về phát triển trong thời gian tới, anh Tần lo lắng: Nếu không có sự quan tâm thì các ước mơ trên khó thành hiện thực vì 100% các hộ dân trong thôn đều thuộc diện hộ nghèo. Huy đọng sức dân và sự đóng góp của dân là cả những thứ không thể.
Túng Sán vốn được coi là xã có tiềm năng rất lớn về phát triển du lịch và một số loại cây công nghiệp. Riêng diện tích thảo quả ở đây đã lên đến 328 ha cùng với đó là 259 ha chè Shan tuyết. Thời gian qua, để tận dụng thế mạnh, xã đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa vào thử nghiệm nhiều mô hình cây con. Tuy nhiên, do đường giao thông và những cái “không” đang tồn tại đã làm cho kinh tế của xã mãi… níu chân một chỗ.
