Báo Đại Đoàn Kết Giáo dục

Tuyển sinh đại học 2027: Học sinh cần chuẩn bị gì?

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Tuyển sinh đại học 2027: Học sinh cần chuẩn bị gì?

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Tuyển sinh đại học 2027: Học sinh cần chuẩn bị gì?
Thí sinh, phụ huynh tìm hiểu về ngành học năm 2026. Ảnh: HVTC.

Danh mục phương thức xét tuyển đại học (ĐH) năm 2027 được chuẩn hóa còn 11 phương thức, mỗi chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức. Những thay đổi này đòi hỏi học sinh chủ động xác định ngành học phù hợp, tìm hiểu phương thức xét tuyển và xây dựng kế hoạch học tập thay vì dàn trải vào nhiều kỳ thi, chứng chỉ.

Giảm phương thức, tăng yêu cầu về năng lực thực chất

Mùa tuyển sinh ĐH 2027 sẽ có những điều chỉnh đáng chú ý khi Bộ GDĐT chính thức ban hành Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Theo đó, danh mục phương thức xét tuyển được chuẩn hóa còn 11 phương thức, giảm 8 phương thức so với danh mục trước đây. Mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức, trong khi mỗi chương trình, hình thức đào tạo chỉ được áp dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027 và 2 phương thức từ năm 2028 (không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển).

Trong 11 phương thức, bên cạnh những hình thức quen thuộc như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ và xét tuyển thẳng, danh mục mới bổ sung xét kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề, kết quả học tập trung học nghề; đồng thời phân loại rõ các kỳ thi tuyển sinh chung, kỳ thi riêng của từng cơ sở đào tạo và kỳ thi độc lập. Phương thức kết hợp cũng được chuẩn hóa thành một mã riêng, yêu cầu các trường công khai trọng số của từng thành phần trong công thức xét tuyển.

Lý giải về việc thu hẹp phương thức xét tuyển, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GDĐT) cho rằng, mục tiêu là đưa thí sinh dự tuyển cùng một ngành, cùng một chương trình về chuẩn đánh giá thống nhất, bảo đảm công bằng nhưng không thu hẹp cơ hội tiếp cận đại học.

Thực tế, những bất cập trong quy đổi điểm giữa các phương thức là một trong những lý do thúc đẩy điều chỉnh. Theo số liệu được GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ, trong giai đoạn 2022-2026, trên 40% tổng số chương trình đào tạo sử dụng từ hai phương thức trở lên có biên độ điểm chênh lệch từ 3 điểm trở lên. Điều này cho thấy cùng một ngành học nhưng kết quả trúng tuyển có thể chịu ảnh hưởng đáng kể bởi cách thức đánh giá và quy đổi của từng trường.

Từ góc độ các cơ sở đào tạo, việc chuẩn hóa phương thức cũng đòi hỏi lựa chọn cách đánh giá phù hợp với đặc thù ngành học. TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TPHCM cho biết, trường đã triển khai xét tuyển kết hợp từ năm 2026, sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TPHCM và kết quả học tập lớp 12. Theo ông Nhân, cách làm này giúp đánh giá thí sinh trên nhiều khía cạnh, thay vì phụ thuộc vào một kết quả đơn lẻ.

Chọn ngành trước khi chọn phương thức xét tuyển

Trước những thay đổi trong quy chế tuyển sinh, học sinh cần chủ động xây dựng kế hoạch chuẩn bị từ sớm. Trước hết, các em cần xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp; sau đó tìm hiểu phương thức xét tuyển, điều kiện đầu vào của các trường để lựa chọn cách thức dự tuyển phù hợp. Việc tập trung củng cố kiến thức, chuẩn bị các điều kiện cần thiết sẽ giúp học sinh tránh dàn trải thời gian, công sức vào những kỳ thi và chứng chỉ không thực sự cần thiết.

PGS.TS Trần Quang Anh - Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc lựa chọn ngành học không nên chỉ dựa vào xu hướng mà cần gắn với năng lực cá nhân và khả năng thích ứng lâu dài. Theo ông, thông qua các hoạt động trải nghiệm tại trường đại học, học sinh có cơ hội tìm hiểu thực tế ngành nghề, môi trường học tập để tự tin đưa ra lựa chọn.

Cùng với đó, GS.TS Bùi Tiến Thành (Trường ĐH Giao thông vận tải) cũng nhấn mạnh, việc tích hợp thông tin về xu hướng nghề nghiệp, nhu cầu nhân lực và ứng dụng công nghệ trong tư vấn sẽ giúp học sinh có thêm cơ sở đối chiếu giữa năng lực cá nhân với yêu cầu của từng ngành đào tạo. Đây cũng là cách để hạn chế tình trạng chọn ngành theo tâm lý đám đông hoặc chỉ vì ngành đó đang được nhiều người quan tâm.

Sau khi xác định ngành học mục tiêu, học sinh cần tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của các trường. Ông Lê Việt Dương - Hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (Hà Nội) cho biết, nhà trường chú trọng hướng nghiệp từ lớp 11 để học sinh sớm nhận diện thế mạnh, tìm hiểu yêu cầu của từng ngành nghề.

Việc giảm số lượng phương thức xét tuyển đòi hỏi học sinh chủ động hơn trong học tập và định hướng nghề nghiệp, bắt đầu từ việc xác định năng lực, lựa chọn ngành học phù hợp và chuẩn bị kiến thức, kỹ năng cần thiết.

Thu Hương