Ứng phó với thiên tai

Biến đổi khí hậu gây ra triều cường ở đồng bằng sông Cửu Long.

Biến đổi khí hậu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp, “ảnh hưởng rất lớn và nghiêm trọng” đến sự phát triển của toàn thế giới, đúng như ông Saber Chowdhury- Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới nhận xét. Điều đặc biệt cần quan tâm hơn khi ảnh hưởng của biến đổi khí hậu gần nửa thế kỷ qua, lại tập trung ở khu vực Châu Á- Thái Bình Dương và Việt Nam lại là nước chịu ảnh hưởng mạnh, trực tiếp.

Kịch bản của biến đổi khí hậu tác động lớn đến nước ta, sẽ càng nhanh hơn khi tác nhân là con người trong công cuộc hiện đại hoá công nghiệp, nông nghiệp, việc huỷ hoại môi trường. Không xa nữa, khoảng 40% Đồng bằng sông Cửu Long, 11% diện tích vùng Đồng bằng sông Hồng và 3% diện tích các địa phương khác ven biển sẽ bị ngập nước. Như TP Hồ Chí Minh, một trong 10 thành phố trên thế giới bị đe doạ nhiều nhất với 20% diện tích thành phố sẽ bị ngập trong nước, sẽ là thách thức rất lớn đối với thành phố lớn nhất cả nước này.

Thực tế ảnh hưởng bởi thiên tai lâu nay cho thấy, mới chỉ cần một trận mưa lớn, một đợt triều cường, một đợt lũ lụt đã để lại bao hậu quả, hệ luỵ cho người dân, địa phương phải gánh chịu. Nếu như “kịch bản” của biến đổi khí hậu đến với nước ta, thậm chí đến sớm hơn, khi chúng ta chưa chuẩn bị kịp tinh thần, vật chất, điều kiện thì cuộc sống tương lai của dân ta sẽ ra sao? Ngay như tại TP Hồ Chí Minh, chưa tính đến hậu quả tương lai việc 20% diện tích bị chìm trong nước sẽ phải giải quyết như thế nào? Chỉ nói riêng việc giải quyết ảnh hưởng của khí hậu với nhiệt độ, mưa và triều cường hiện nay đã là cả vấn đề lớn.

Như Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam, Bí thư Thành uỷ TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân phân tích, trăn trở: Trong những năm qua tình trạng nước biển dâng ngập lụt ở đô thị, xâm nhập mặn ngày càng sâu vào thượng nguồn đã và đang gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, nguồn cung cấp nước sạch, cơ sở hạ tầng và đời sống nhân dân thành phố. Thành phố còn đang phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan như chất thải sinh hoạt, nhu cầu nước sinh hoạt và mật độ giao thông…

Ứng phó với biến đổi khí hậu, ứng phó với thiên tai rất cần có sự chung tay, giúp sức của cả cộng đồng quốc tế, nhưng hơn ai hết, con người, địa phương, quốc gia chịu ảnh hưởng phải luôn chủ động, chủ động đầu tiên. Hậu quả, hệ luỵ sẽ càng cao nếu con người, chính quyền địa phương chủ quan, không sớm có các giải pháp hữu hiệu.

Với TP Hồ Chí Minh, Chủ tịch UBTƯ MTTQVN, Bí thư Thành uỷ Nguyễn Thiện Nhân cho biết sẽ tăng cường hợp tác với các nước đang phải đối mặt với vấn đề biến đổi khí hậu để trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm, tìm những giải pháp hiệu quả nhất. Tuy nhiên, giải pháp nào để thực sự thúc đẩy, phát triển kinh tế, đáp ứng được nhu cầu xã hội, bảo vệ tốt môi trường, tài nguyên, sự phát triển bền vững cho các thế hệ con cháu mai sau là cả một vấn đề lớn, thách thức rất lớn.

Nhiều năm qua, câu chuyện về rác thải, về nước sạch, về thoát nước, về giao thông đô thị đã luôn luôn là những vấn đề nóng ở các thành phố lớn, nhất là ở Thủ đô Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Chỉ sau mỗi trận mưa lớn, nhiều khi thành phố như chìm trong biển nước, giao thông ách tắc, chưa kể ảnh hưởng sinh hoạt của người dân mà thiệt hại về kinh tế không hề nhỏ.

Cũng đã có biết bao giải pháp đưa ra, nhưng đó cũng mới chỉ là những biện pháp nhất thời, chưa có được những giải pháp triệt để, thực sự hữu hiệu, lâu dài. Với ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, TP Hồ Chí Minh sẽ bị ngập đến 20%, ảnh hưởng của triều cường, mặt bằng bị ngập sẽ rất lớn. Chỉ riêng vấn đề giao thông đô thị sẽ phải giải quyết ra sao? Chưa tính đến nhiều vấn đề liên quan đến nhà ở, cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân.

Để đối phó với biến đổi khí hậu, thách thức của biến đổi khí hậu, Đảng Nhà nước ta đã đặc biệt quan tâm, trăn trở, từ trong các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị cho đến các cuộc hội nghị, hội thảo tìm giải pháp. Với sự vào cuộc của Quốc hội các nước trong đó có Quốc hội Việt Nam- cơ quan quyền lực cao nhất của dân, càng thể hiện sự quan tâm cũng như yêu cầu cấp bách của vấn đề. Sự cấp bách không chỉ phải đề ra những quyết sách cho tương lai mà cần phải thể hiện từ các việc làm, quy định cụ thể ngay hiện nay với tầm nhìn xa.

Cuộc chiến chống thiên tai, biến đổi khí hậu cũng như cuộc chiến chống giặc ngoại xâm cần có những ưu tiên. Ví như để xây dựng hệ thống giao thông thích nghi với biến đổi khí hậu cần phải có sự đầu tư lớn, những hy sinh lớn. Không thể mãi có chuyện một con đường mấy năm trời không mở được chỉ vì một gia đình khiếu nại đền bù hết cấp này, cấp kia giải quyết không xong, toà này toà kia phân xử mãi vì điều này, khoản nọ. Thiên tai, thiên nhiên sẽ không chờ đợi. Mấy chục năm, tai hoạ sẽ đến rất gần, rất nhanh. Nếu không khẩn trương, nếu không có ngay chiến lược, biện pháp tầm nhìn, thực hiện ngay thì rồi sẽ muộn. Những quy định của pháp luật, sự điều chỉnh của hệ thống pháp luật liên quan sẽ là rất cần thiết.

Và ứng phó với biến đổi khí hậu- hiện tại, tương lai, như 3 mục tiêu phát triển bền vững nhiều quốc gia đặt ra: sự sống, đất đai, xoá đói giảm nghèo gắn liền với phát triển bền vững- nhân tố đầu tiên vẫn là con người. Đối tượng đầu tiên chịu ảnh hưởng của biến đổi, khí hậu, thiên tai vẫn là những người nghèo, những đối tượng như phụ nữ, trẻ em.

Những quy định để chăm lo hơn nữa để xoá đói giảm nghèo, quan tâm đến phụ nữ, trẻ em. Những vấn đề đang được Đảng, Quốc hội, Nhà nước ta quan tâm với những chính sách thiết thực, hướng đi phù hợp được sự ủng hộ, hỗ trợ của quốc tế sẽ tiếp tục góp phần tích cực vào trong cuộc chiến, ứng phó với thiên nhiên.