Vẫn thiếu răn đe

Bởi giờ đụng đến mặt hàng thực phẩm nào cũng thấy bất an do có chất tạo nạc, chất vàng ô, thuốc kháng sinh tồn dư cao, tồn dư thuốc thực vật lượng lớn…. Chưa dừng lại ở những mối nguy hại từ chất cấm trong thịt heo, thị trường thực phẩm từng bấn loạn và bức xúc khi phát hiện hàng loạt vụ vi phạm an toàn thực phẩm ở các mặt hàng khác. Cụ thể, bánh phở có chứa chất formaldehyde, bún được tẩy trắng bởi tinopal, cua - hến ốc bị nhiễm asen, dùng nước chấm có melamine, rượu nếp làm từ cồn công nghiệp… Và rồi, thịt heo biến thành thịt bò. Đặc biệt, năm 2015 được xem là năm của chất tạo nạc khi chất này được áp dụng trên diện rộng từ Bắc tới Nam.

Rõ ràng, thực phẩm bẩn trở thành mối lo của cả cộng đồng xã hội song công tác xử lý vi phạm có phần chưa tương xứng. Từ đầu năm đến 31-12-2015, Cục An toàn thực phẩm đã ra quyết định xử phạt 261 công ty vi phạm về an toàn thực phẩm với tổng số tiền phạt hơn 4,7 tỷ đồng. Trong đó đa phần là vi phạm về quảng cáo còn vi phạm về chất lượng chỉ dừng lưu thông 71 lô sản phẩm, thu hồi tiêu hủy 5 sản phẩm và 230 kg sản phẩm vi phạm chất lượng. Nhìn nhận về kết quả trên nhiều ý kiến cho rằng, mức độ phát hiện và xử lý vụ việc còn quá nhỏ so với thực trạng hiện nay.

Thực tế cho thấy, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hạn chế trong hoạt động xử lý là do công tác kiểm tra có phần hời hợt khi lực lượng chuyên ngành mỏng, lực lượng liên ngành thì chồng chéo không rõ trách nhiệm. Công tác kiểm tra mang tính phong trào sau đó lại rơi vào tình trạng “im hơi lặng tiếng” dài ngày. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng ý thức đặt vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm lên hàng đầu cùng những chiến dịch ngăn chặn, tuyên truyền nhưng đến nay còn loay hoay với các biện pháp ngăn chặn. Hậu quả, thực phẩm bẩn vẫn tái diễn và phát triển theo chiều hướng tăng nguy hiểm cho sức khỏe người tiêu dùng. Năm 2016, các bộ ngành tiếp tục thực hiện thanh tra theo hướng tăng cường kiểm tra đột xuất nhằm phát hiện những hành vi sử dụng kháng sinh, chất cấm độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe. Theo kế hoạch, tối thiểu thì số vụ thanh tra đột xuất phải chiếm 30 – 50% tổng số vụ thanh tra. Vấn đề đặt ra hiện nay, quá nhiều cơ quan ban ngành liên quan cùng tham gia, nhưng hiệu quả chưa cao. Do vậy, công tác này chỉ có thể thực hiện tốt khi thành lập một sở - ngành chuyên trách.