Vì bình yên phum, sóc Khmer
Mô hình "Tổ dòng tộc tự quản về an ninh trật tự" là sáng kiến tiêu biểu trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại vùng đồng bào Khmer ở Cà Mau. Các tổ này hoạt động dựa trên uy tín của người có uy tín, sư sãi và trưởng tộc để tuyên truyền pháp luật, giải quyết mâu thuẫn nội bộ và bảo vệ bình yên phum sóc.
Đến ấp Vĩnh Lộc, xã Phước Long, tỉnh Cà Mau, nhiều người sẽ cảm nhận về một vùng quê yên bình, người dân cần cù, chí thú làm ăn. Sự bình yên hôm nay của Vĩnh Lộc được vun đắp từ tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm của từng gia đình cùng nhau giữ gìn an ninh trật tự xóm ấp, trong đó các vị sư cả, chức sắc ở những họ tộc luôn gương mẫu, khuyên bảo con cháu sống đoàn kết, hòa thuận.
Ấp Vĩnh Lộc là nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống chiếm hơn 70% dân số ấp. Năm 2011, khi mới thành lập, mô hình “Tổ tự quản dòng tộc về ANTT” tại ấp Vĩnh Lộc chỉ có một số dòng họ tham gia với mục tiêu là lấy dòng họ làm trung tâm đoàn kết để cùng nhau thực hiện công tác tự quản. Mỗi dòng họ tự giáo dục, nhắc nhở con cháu chấp hành pháp luật, không tham gia tệ nạn xã hội, đồng thời chủ động phối hợp với lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

Suốt 15 năm duy trì, mô hình đã không ngừng phát triển với 9 tổ tự quản, 14 dòng họ tham gia, quy tụ 378 hộ dân với gần 1.600 nhân khẩu cùng chung tay bảo vệ sự bình yên của xóm ấp và đã trở thành điểm sáng trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở.
Ông Danh Lấp, Liên Tổ phó Tổ tự quản dòng tộc về ANTT ấp Vĩnh Lộc cho biết, trước đây các hộ dân còn sinh hoạt riêng lẻ, nhưng từ khi mô hình được thành lập, các dòng họ đã gắn kết hơn, cùng nhau quản lý con cháu và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Các họ tộc đã làm tốt công tác cảm hóa, giáo dục đối tượng lầm lỡ, giúp họ tái hòa nhập cộng đồng. Tổ chức hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, không để phát sinh, phức tạp các vụ việc làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại ngay tại cơ sở.
“Những vụ việc mâu thuẫn phát sinh đều được tổ dòng tộc cùng chính quyền địa phương hòa giải ngay từ đầu nên không để xảy ra tình trạng khiếu kiện hay vụ việc phải chuyển lên cấp trên giải quyết. Không những vậy, tổ dòng họ còn vận động mạnh thường quân quyên góp, ủng hộ để thăm, tặng quà cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhận đỡ đầu cho các hộ nghèo trong dòng tộc, sửa chữa cầu ngang sông, làm đường lộ giao thông nông thôn ở địa phương. Mỗi tổ quản lý tốt dòng họ của mình, nhiều tổ hợp lại thành sức mạnh chung của cả cộng đồng”, ông Danh Lấp chia sẻ.
Ông Nguyễn Hồng Khánh, Bí thư Chi bộ, Liên Tổ trưởng Tổ tự quản dòng tộc về ANTT ấp Vĩnh Lộc cho hay, hiệu quả của mô hình được phản ánh rõ nét qua sự ổn định lâu dài về ANTT trên địa bàn. Nhiều năm qua, ấp Vĩnh Lộc không phát sinh các tụ điểm cờ bạc, số đề, đá gà. Các vụ việc phức tạp về ANTT hầu như không xảy ra. Người dân yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Từ nền tảng bình yên ấy, các tổ dòng tộc tiếp tục phát huy vai trò trong việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với từng hộ dân. Từ thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự, tham gia bảo hiểm y tế, kích hoạt định danh điện tử đến bảo vệ môi trường, chỉnh trang cảnh quan nông thôn, các phong trào đều nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân. Đặc biệt, trong các kỳ bầu cử, địa phương luôn đạt tỷ lệ 100% cử tri tham gia bỏ phiếu, thể hiện sự đồng thuận và tinh thần trách nhiệm cao của người dân đối với cộng đồng.
“Các tổ tự quản luôn duy trì sinh hoạt định kỳ, tập trung tuyên truyền người dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, không tham gia tệ nạn xã hội, thực hiện tốt các quy định của địa phương và tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước”, ông Khánh cho biết thêm.
Theo Đại úy Trương Việt Thắng, Phó Trưởng Công an xã Phước Long: Mô hình đã phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác tuyên truyền pháp luật, phòng ngừa tội phạm và giáo dục thanh thiếu niên không vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội. Đây cũng là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục nâng chất và nhân rộng mô hình tại những địa bàn có đông đồng bào dân tộc sinh sống hiệu quả ấy được thể hiện rõ qua tinh thần trách nhiệm của người dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Được biết, mô hình “Tổ tự quản dòng tộc về an ninh, trật tự” được thành lập đầu tiên tại ấp Vĩnh Lộc (xã Vĩnh Phú Đông huyện Phước Long tỉnh Bạc Liêu cũ ) và đến nay đã được nhân rộng ra nhiều địa phương trong tỉnh Cà Mau. Từ hiệu quả thực tiễn, mô hình đã được Bộ Công an công nhận là mô hình tự quản về ANTT tiêu biểu được các tỉnh trong khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long áp dụng phù hợp trong vùng có đông đồng bào dân tộc sinh sống.
Việc được Bộ Công an công nhận là mô hình tự quản về ANTT đạt hiệu quả cao không chỉ là niềm tự hào của người dân Vĩnh Lộc, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trong bảo vệ an ninh Tổ quốc.