Vì sao phải vội xây lại chợ?
Sau kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 14 và đại biểu HĐND các cấp vừa qua, ông Phạm Đình Văn trúng cử vào HĐND xã EaTýh (huyện Eakar, tỉnh Đắc Lắc) và trở thành Chủ tịch UBND xã. Việc đầu tiên ở cương vị Chủ tịch, ông Phạm Đình Văn cho thực hiện thông báo “miệng” phá bỏ chợ xã để xây dựng lại. Trong khi đó, chợ xã này mới được xây dựng và đưa vào sử dụng chưa được 15 năm.
Những tiểu thương trực tiếp buôn bán nhiều năm tại khu vực chợ xã EaTýh cho biết: Chợ xã EaTýh chưa xuống cấp, không ảnh hưởng đến việc kinh doanh…Trong khi nhiều tiểu thương đã hợp đồng thuê các lô tại chợ xã để buôn bán các loại hàng hóa khác nhau.
Chị Phạm Thị Minh (chủ gian hàng tạp hóa) cho biết: Chúng tôi thuê lô chợ để mua bán, tiền thuê đã nộp hết một lần cho xã. Thời gian thuê chưa hết, đang ổn định thì xã đuổi chúng tôi ra ngoài chợ tạm (cách chợ đang hoạt động khoảng 500 mét) là không thể chấp nhận được.
Bà Nguyễn Thị Miền thì cho biết: “Tôi nhận nhượng lại lô chợ để mua bán kiếm sống qua ngày khi sức khỏe không còn, vay mượn mãi mới đủ tiền trả cho chủ lô chợ, mới được vài tháng thì xã đuổi đi đến chỗ chợ giữa trời đất, không mái che, nền là đất, gặp trời mưa thì chẳng ai vào đấy mà mua gì”.
Chị Nguyễn Thị Xuân Thắm cho biết thêm: “Xã làm chợ mới cũng được, nhưng phải xem thời gian thuê lô và bồi thường cho người dân khi chưa hết hạn hợp đồng. Đồng thời cũng nên có sự ưu tiên cho những hộ dân kinh doanh ngay từ buổi đầu thành lập chợ. Cách làm của xã là chưa ổn”.
Trước sự việc UBND xã EaTýh thông báo di dời các hộ đang kinh doanh đến khu vực chợ tạm nhưng không được sự đồng tình của người dân, người dân đã kiến nghị và ngày 17/6/2016, UBND huyện EaKar có Công văn số 55/BTCD-NC chuyển kiến nghị của những tiểu thương tại chợ xã EaTýh để chính quyền xã giải quyết theo thẩm quyền.
Thay vì cần giải quyết thắc mắc của tiểu thương tại chợ xã EaTýh và công bố công khai các văn bản của cấp có thẩm quyền về quy hoạch lại chợ xã EaTýh thì xã lại ban hành hàng loạt văn bản để các hộ tiểu thương thỏa thuận với chính quyền.
Ngày 6/7, UBND xã EaTýh “phát hành” Thông báo số 16/TB-UBND di dời đến chợ tạm từ ngày 10/7 đến ngày 15/7/2016; thông báo đóng cửa chợ xã này vào ngày 16/7. Điều đó gây hoang mang cho nhiều tiểu thương kinh doanh hàng tạp hóa, hàng thực phẩm khô… vì chợ tạm không hề có kệ, sạp, chỉ là một bãi đất trống được san ủi và chia lô bằng những vạch vôi.
Thực tế, chợ nông thôn là một trong 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới do Bộ Xây dựng quy định. Vì vậy, việc xây dựng chợ phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt và có những kế hoạch cụ thể theo pháp luật quy định. Tuy nhiên, khi chợ xã EaTýh đang hoạt động ổn định, nhiều tiểu thương thuê lô chợ vẫn chưa hết hạn hợp đồng và không vi pham bất kỳ nghĩa vụ về thuế đối với nhà nước.
Vì vậy, việc xây dựng lại chợ là chưa cần thiết. Nên chăng UBND xã EaTýh cần chú trọng việc xây dựng các công trình như: giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa… là những tiêu chí hàng đầu trong Bộ tiêu chí của Bộ Xây dựng quy định trong việc xây dựng nông thôn mới. Việc UBND xã EaTýh tổ chức di dời việc kinh doanh của các tiểu thương tại chợ xã này để xây dựng lại chợ khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, là không phù hợp.