Vị thế của Mặt trận

Ông Lê Văn Lai.

PV: Quốc hội khóa XIII được đánh giá là nhiệm kỳ có nhiều đổi mới. Với tư cách là đại biểu dân cử, là “người Mặt trận”, cá nhân ông đánh giá mình có đóng góp gì cho QH nhiệm kỳ này?

Ông Lê Văn Lai: Ý thức được là đại biểu dân cử, đặc biệt là “người Mặt trận” nếu không tham gia đến cùng thông qua các phát biểu, cá nhân tôi có cảm giác mình thiếu trách nhiệm. Với mỗi một cá nhân cụ thể, lượng kiến thức của mình thu nạp được là hữu hạn, nhưng khi đã khoác lên mình trách nhiệm đại biểu dân cử, đặc biệt là đại biểu khối Mặt trận thì phải nghiên cứu, đào sâu những vấn đề mình chưa nắm được để có những ý kiến xác đáng. Trong khóa XIII này, với cá nhân tôi, hầu hết những đạo luật lớn, liên quan đến lợi ích của nhân dân tôi đều tham gia tích cực.

Trong quá trình xây dựng luật, các đạo luật cụ thể như luật về Mặt trận, đặc biệt Hiến pháp sửa đổi, những vấn đề liên quan đến vai trò của Mặt trận, các đoàn thể được quy định trong Điều 10 tôi đều có ý kiến. Điều đáng mừng là những ý kiến này đã được Ủy ban Thường vụ QH, Ban Soạn thảo tiếp thu.

Tất nhiên sau này triển khai ra các luật cụ thể vì lý do này lý do khác, thể chế đó chưa hoàn thiện đầy đủ, nhưng trong Hiến pháp đã thể hiện rất rõ vị trí, vai trò của MTTQ Việt Nam. Theo đó, nếu các luật cụ thể ở dưới sửa đổi theo đúng tinh thần của Hiến pháp chắc chắn vai trò của MTTQ có vị thế cao hơn nữa. Có thể nói, QH khóa XIII này, về mặt luật pháp, vai trò của MTTQ Việt Nam đã có một bước tiến dài. Bởi có những điều trước đây không có bây giờ đã có, những điều trước đây mờ nhạt bây giờ đã rõ. Nhìn chung, vai trò của MTTQ đã được đánh giá tương xứng.

Thưa ông, trước kỳ họp bao giờ MTTQ cũng tập hợp kiến nghị của cử tri. Theo ông, trong nhiệm kỳ vừa rồi, những kiến nghị do MTTQ tập hợp đã sát lòng dân, nói tiếng lòng dân chưa?

-Trước mỗi kỳ họp QH, MTTQ kết hợp các đoàn ĐBQH tập hợp ý kiến nhân dân. Trách nhiệm của MTTQ là cô đọng lại, khái quát lên tiếng nói của dân theo những nhóm vấn đề. Nhân dân nói thuốc trừ sâu giả, thiếu nước, tham nhũng, tệ nạn, xã hội, dân chủ, chủ quyền... rất mộc mạc nhưng MTTQ các cấp có trách nhiệm khái quát, thể hiện quan điểm của từng địa phương, ý chí nguyện vọng của địa phương thông qua tiếng nói của nhân dân. Tôi cho rằng, MTTQ đã làm tốt vấn đề này, hầu hết kiến nghị của cử tri thông qua sự tập hợp của MTTQ đã được QH đã tiếp thu.

QH khóa XIII có ý nghĩa đặc biệt với MTTQ khi mà Luật MTTQ (sửa đổi) được thông qua. Ông có cho rằng, việc thông qua luật MTTQ vai trò, vị thế Mặt trận được nâng cao?

-Luật MTTQ sửa đổi lần này nâng lên một cấp độ mới, thể hiện vị trí vai trò MTTQ khá rõ. Đặc biệt, vấn đề giám sát, phản biện xã hội đã được thể chế tương đối cụ thể. Tuy nhiên, điều mà tôi còn băn khoăn đó là mình phải đấu tranh vấn đề hậu giám sát, hiệu lực giám sát phải rõ ràng. Hiện giám sát của MTTQ mới là giám sát mang tính nhân dân, còn chế tài hậu giám sát thế nào thì chưa được phản ánh rõ.

Hiến pháp đã hiến định, Luật MTTQ đã cụ thể hóa một bước nhưng cần tiếp tục đóng góp ý kiến, bởi pháp luật không bao giờ hoàn thiện một lúc mà mà là quá trình từng bước. Tôi cho rằng, phải tính đến giám sát của MTTQ thể hiện vai trò quyền lực đòi hỏi phải nghiêm túc chấp hành. MTTQ phải giám sát đến cùng, được xử lý giám sát đó mang tính quy phạm pháp luật, bắt buộc phải thực hiện. Điều này luật thể hiện chưa rõ.

Rất nhiều tiếng nói của ĐBQH là người Mặt trận vang lên tại kỳ họp. Ông đánh giá thế nào về chất lượng đại biểu là người Mặt trận và QH đã tiếp thu ý kiến ấy thế nào trong xây dựng luật?

-Tôi đánh giá rất cao tiếng nói của ĐBQH thuộc khối Mặt trận, các tổ chức thành viên của Mặt trận. Những phát biểu của người Mặt trận rất mạnh mẽ, rất trách nhiệm, còn việc tiếp thu hay không thì phải từng bước. Tuy nhiên, điều dễ nhận ra nhất là QH, Ủy ban Thường vụ QH hết sức coi trọng vai trò MTTQ và các tổ chức thành viên.

Trân trọng cảm ơn ông!

Phó Chủ nhiệm Văn phòng QH Nguyễn Thanh Hải: Đeo bám đến cùng kiến nghị chính đáng của dân
Các ĐBQH đại diện cho khối Mặt trận từ cấp cơ sở đến cấp Trung ương tôi nhận thấy có sự đóng góp rất tích cực trong kỳ họp này, đặc biệt là qua các phát biểu tại nghị trường. Phát biểu của các vị ĐB này đúng là tiếng lòng của dân, thể hiện khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đại diện cho nguyện vọng, mong muốn của người dân. Tại sao tôi lại đánh giá cao người Mặt trận là bởi, tại nghị trường nhiều ĐBQH chỉ đại diện cho từng lĩnh vực như, y tế, giáo dục, kinh tế… nhưng các đại biểu thuộc khối Mặt trận do tiếp xúc nhiều tầng lớp nhân dân, các giới, nên có tiếng nói đa dạng, sắc sảo trên mọi lĩnh vực.