Việt Nam - Nhật Bản hoàn tất chuyển giao toàn diện công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch

Lễ công bố diễn ra trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao Việt Nam - Nhật Bản, nhân chuyến thăm Nhật ngày 8-11/11. Sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng của Y tế Việt Nam khi “về đích” hoàn thành rất sớm mục tiêu phát triển Sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia trong lĩnh vực y tế.

Nhật Bản là một trong những quốc gia tiên phong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch. Tính đến năm 2026, nước này có ba giải Nobel y sinh liên quan đến những thành tựu nghiên cứu trong hai lĩnh vực trên, trong đó có giải Nobel Y học năm 2018 của GS Tasuku Honjo với công trình về liệu pháp miễn dịch điều trị ung thư.

GS.TS Matsuo Yoshinobu, nhà khoa học hàng đầu tại Tập đoàn Y tế Grandsoul, chuyên gia công nghệ cấp cao tại Viện Nghiên cứu Miễn dịch Grandsoul Nara, cho biết công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch đòi hỏi yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt về chuyên môn và kiểm soát chất lượng. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã vượt qua hàng chục đơn vị hàng đầu khu vực châu Á trở thành đối tác duy nhất được Grandsoul lựa chọn nhờ đảm bảo đồng bộ bốn trụ cột: đội ngũ nhân sự, quy trình kỹ thuật, hệ thống trang thiết bị và quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn khắt khe của Nhật Bản.

Hai bên lựa chọn chuyển giao các công nghệ tế bào thế hệ mới, được Tập đoàn Y tế Grandsoul, Nhật Bản nghiên cứu, phát triển và ứng dụng. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) đã phê duyệt, cấp phép ứng dụng chính thức nhiều năm tại nước này. Trọng tâm gồm hai nhóm: công nghệ phân lập, nuôi cấy, biệt hóa chọn lọc tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ mô mỡ (Mesenchymal Stem Cells - MSC) và công nghệ phân lập nuôi cấy, biệt hóa chọn lọc tế bào miễn dịch tự nhiên NK (Natural Killer cells) điều trị ung thư.

Công nghệ tế bào gốc trung mô (MSC) hiện được nghiên cứu, phát triển trong nhiều hướng ứng dụng liên quan đến bệnh lý tim mạch, thần kinh (đột quỵ, sa sút trí tuệ), tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), trẻ hóa da… Giải pháp tế bào miễn dịch tự nhiên (NK) mở ra cơ hội ứng dụng mới trong miễn dịch trị liệu, có thể được phối hợp với các phương pháp điều trị ung thư đa mô thức khác, như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị đích.

GS.TS.BS Tạ Thành Văn, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Trung tâm Y học tái tạo và Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã đầu tư lớn toàn diện để phát triển y tế công nghệ cao giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến, giảm chi phí, thời gian và công sức so với việc phải ra nước ngoài điều trị. Trong lĩnh vực y học tái tạo và trị liệu tế bào, Tâm Anh đã xây dựng và được Bộ Y tế cấp phép hoạt động Ngân hàng mô và máu cuống rốn, từ năm 2019.

TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết liệu pháp miễn dịch ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị ung thư, góp phần thay đổi chiến lược điều trị và cải thiện kết quả ở nhiều loại ung thư như ung thư phổi, dạ dày, đại trực tràng, bàng quang, thận, gan, ung thư vú… Ưu điểm của liệu pháp miễn dịch là khả năng nhận diện và hỗ trợ hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư một cách có chọn lọc.

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới, hơn 120.000 trường hợp tử vong do ung thư; khoảng 1,6 triệu người suy tim, 8 triệu người mắc đái tháo đường và trên 5% người trên 60 tuổi bị sa sút trí tuệ. Gánh nặng bệnh tật đặt ra nhu cầu cấp thiết về các phương pháp điều trị mới, đồng thời thúc đẩy việc tiếp nhận và làm chủ công nghệ y tế tiên tiến ngay trong nước.

Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết việc hoàn tất chuyển giao công nghệ từ Nhật Bản mở ra quá trình hợp tác chiến lược giữa hai nước trong nghiên cứu, đầu tư và phát triển y học tái tạo. Các công nghệ được định hướng áp dụng tại 5 cơ sở Tâm Anh ở Hà Nội và TP.HCM, nơi phục vụ hơn 10.000 lượt bệnh nhân mỗi ngày. Cùng với hệ thống chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm chuyên sâu, phẫu thuật robot Da Vinci Xi, điều trị đích, miễn dịch và xạ trị proton, việc làm chủ công nghệ tế bào góp phần mở rộng năng lực điều trị đa mô thức và tạo nền tảng phát triển du lịch y tế.