Vùng phát thải thấp: Hướng đi tất yếu vì môi trường sống của Thủ đô
Chiều 24/12, Báo Hà nội mới tổ chức toạ đàm “Vùng phát thải thấp - Chủ trương, hạ tầng và giải pháp đảm bảo kết nối liền mạch”.
Từng bước hình thành vùng phát thải thấp gắn với phát triển hạ tầng năng lượng sạch
Phát biểu tại tọa đàm, Tổng Biên tập Báo
Trước tình hình đó, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 về một số nhiệm vụ cấp bách nhằm ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường. Cụ thể hóa Chỉ thị này, tại kỳ họp thứ 28, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025, quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nghị quyết chỉ rõ, từ ngày 1/7/2026, thực hiện vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong Vành đai 1. Từ ngày 1/1/2028, thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 1 và một số khu vực tại Vành đai 2 trở vào. Từ ngày 1/1/2030, thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 3 trở vào.
Ông Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia về kinh tế, môi trường đô thị và đại diện của các phường trong khu vực vành đai 1 thí điểm thực hiện phát thải thấp, tọa đàm sẽ phác họa bức tranh toàn cảnh về thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông công cộng hiện có; phân tích những thuận lợi và rào cản của người dân hiện đang sinh sống và làm việc tại các vùng thí điểm khi thực hiện phát thải thấp.
Trao đổi tại tọa đàm, ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông (Sở Xây dựng) cho rằng việc thí điểm vùng phát thải thấp là bước đi thận trọng, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thủ đô. Đây là giải pháp cần thiết để tạo ra không gian sống trong lành hơn, song sẽ tác động trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của người dân trong khu vực triển khai.
Để thực hiện hiệu quả, Sở Xây dựng Hà Nội đã ban hành kế hoạch triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, trọng tâm là phát triển hạ tầng giao thông phục vụ chuyển đổi phương tiện; rà soát, bố trí hợp lý các điểm dừng, đỗ, điểm trung chuyển nhằm bảo đảm kết nối giữa các loại hình vận tải hành khách công cộng với phương tiện cá nhân; phát triển hệ thống trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, hạ tầng thu gom và xử lý pin xe điện sau thải bỏ, đáp ứng yêu cầu về phòng chống cháy nổ
Theo ông Nguyễn Tuyển, Sở Xây dựng đã triển khai Tổ công tác liên ngành khảo sát các vị trí lắp đặt trạm sạc do các xã, phường đề xuất. Qua hai đợt khảo sát, đã xác định 110 vị trí có thể lắp đặt trạm sạc. Trên cơ sở đó, Sở đã báo cáo, đề xuất cho phép thí điểm lắp đặt trạm sạc, tủ đổi pin cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch tại các điểm đỗ xe do Công ty TNHH MTV Khai thác điểm đỗ Hà Nội quản lý.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hạ tầng giao thông khu vực trung tâm còn hạn chế, mật độ phương tiện cá nhân lớn, việc chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện và phát triển hệ thống trạm, trụ sạc đang gặp nhiều khó khăn, nhất là về quỹ mặt bằng và khả năng đáp ứng nguồn điện.
“Để mở rộng vùng phát thải thấp, cần tăng cường tuyên truyền để nâng cao ý thức sử dụng phương tiện cá nhân; đồng thời phát triển mạnh giao thông công cộng như tàu điện, xe buýt và áp dụng các biện pháp hành chính phù hợp để người dân từng bước chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng”, ông Nguyễn Tuyển cho hay.
Khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ chi phí chuyển đổi, giảm gánh nặng cho người dân
Liên quan đến xử lý phương tiện cơ giới buộc phải thải loại, bà Lê Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, nếu không có giải pháp quản lý chặt chẽ, việc loại bỏ phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ phát sinh lượng lớn rác thải cơ giới, gây áp lực môi trường.
Vùng phát thải thấp là bước đi quan trọng trong chuyển đổi mô hình về quản lý giao thông, môi trường, chuyển sang kinh tế tuần hoàn, tiến tới phát triển Thủ đô xanh, bền vững, có trách nhiệm với thế hệ sau này. Ban đầu, có thể gặp khó khăn, nhưng nếu xác định con đường đi đúng hướng thì sẽ để lại cho thế hệ tương lai nền kinh tế và Thủ đô bền vững.
Theo tính toán, với khoảng 7 triệu xe máy trên địa bàn, nếu một tỷ lệ lớn xe quá niên hạn phải dừng hoạt động, vấn đề xử lý sẽ rất phức tạp. Trên cơ sở đó, thành phố xác định ba định hướng chính: xử lý phương tiện thải loại theo mô hình kinh tế tuần hoàn, coi đó là nguồn tài nguyên thứ cấp cần được thu hồi, tái chế; khuyến khích doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phương tiện tham gia thu hồi xe cũ, hỗ trợ người dân loại bỏ phương tiện không đạt chuẩn; đồng thời nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.
“Việc này cần sự vào cuộc của cộng đồng doanh nghiệp nên Sở đang tham mưu thành phố xây dựng chương trình khuyến khích doanh nghiệp phối hợp với cơ quan quản lý xây dựng mạng lưới thu gom phương tiện thải bỏ; khuyến khích các doanh nghiệp chia sẻ chi phí chuyển đổi, góp phần giảm gánh nặng cho người dân, bảo đảm đồng thuận của xã hội, chính sách thực sự đi vào cuộc sống” bà Thủy cho biết.
