Xây dựng người Hà Nội thanh lịch từ những hành động đẹp

Thăng Long - Hà Nội, mảnh đất nghìn năm văn hiến, là nơi hun đúc và trao truyền những phẩm chất thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình qua nhiều thế hệ. Phát huy những giá trị tốt đẹp đó, việc thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ quan trọng nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa Thủ đô, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống của Nhân dân.

Sau gần 10 năm triển khai Quy tắc ứng xử của thành phố, nhiều chuẩn mực đã từng bước đi vào đời sống, góp phần định hình nếp sống văn minh trong cộng đồng. Tuy nhiên, để tạo chuyển biến thực chất và bền vững, công tác này cần tiếp tục được đổi mới theo hướng cụ thể, thiết thực, có tiêu chí đánh giá rõ ràng. Trong đó, các giá trị cốt lõi “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” được xác định là nền tảng trong xây dựng hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Năm 2026, Hà Nội tập trung triển khai 10 mô hình “không gian thực hành” nhằm đưa các chuẩn mực ứng xử vào từng môi trường sống, học tập, làm việc và sinh hoạt cộng đồng. Các mô hình gồm: Tuyến phố, khu dân cư văn minh Sáng – Xanh – Sạch – Đẹp; Công sở văn hóa, kỷ cương, trách nhiệm, tận tình, thân thiện; Trường học thân thiện, nói lời hay, làm việc tốt, cảnh quan đẹp; Thiết chế văn hóa – thể thao thân thiện, kết nối văn hóa cộng đồng; Gia đình văn hóa, dòng họ văn minh, khu dân cư nghĩa tình; Di tích, lễ hội văn minh, an toàn, hiện đại; Thư viện mở, không gian đọc thanh lịch; Người Hà Nội ứng xử đẹp trên không gian mạng; Chợ văn minh, tiểu thương thân thiện; Công dân xanh, hội nhập, thanh lịch, văn minh.

Điểm mới trong triển khai năm nay là việc lượng hóa kết quả thực hiện bằng bộ tiêu chí và thang điểm cụ thể đối với từng mô hình. Cách làm này nhằm nâng cao tính thực chất, tạo cơ sở để các địa phương chủ động tổ chức thực hiện, tự đánh giá và xác định những nội dung cần cải thiện.

Theo đó, mỗi xã, phường lựa chọn từ 1 đến 3 mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, tổ chức triển khai và tự đánh giá trên cơ sở hồ sơ minh chứng. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ tiến hành kiểm tra thực tế, làm căn cứ xem xét, biểu dương các mô hình tiêu biểu đạt từ 80 điểm trở lên tại hội nghị tổng kết dự kiến tổ chức vào tháng 12/2026.

Đến nay, 126/126 xã, phường cùng các cơ quan cấp thành phố đã ban hành kế hoạch và đăng ký mô hình phù hợp với thực tiễn. Đây là cơ sở để các địa phương, đơn vị cụ thể hóa mục tiêu xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh bằng những hoạt động thiết thực, gắn với đặc điểm của từng địa bàn và môi trường sinh hoạt.

Ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội khẳng định: Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ lâu dài, không thể hoàn thành chỉ bằng một đợt phát động hay một cuộc thi. Đó là quá trình bền bỉ biến chuẩn mực thành thói quen, biến nhận thức thành hành động, biến giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh của Thủ đô. Mỗi cơ quan làm tốt hơn trách nhiệm của mình, mỗi gia đình vun đắp nếp sống đẹp hơn, mỗi người dân ứng xử có trách nhiệm hơn - đó chính là những nền tảng thiết thực để xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại.

Việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh không chỉ dừng lại ở những quy định hay phong trào thi đua, mà cần được thể hiện qua hành vi ứng xử hằng ngày, từ ý thức chấp hành kỷ cương, giữ gìn vệ sinh môi trường đến thái độ giao tiếp, tinh thần trách nhiệm và sự tôn trọng cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng môi trường sống văn minh, góp phần phát triển Thủ đô ngày càng giàu đẹp, hiện đại và giàu bản sắc.