Xóa bệnh án giấy từ năm 2027

Tại Chỉ thị 04/CT-BYT về việc đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, hồ sơ bệnh án điện tử phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi tại các cơ sở khám chữa bệnh. Người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp, đồng thời phải ưu tiên nguồn lực để triển khai, bảo đảm chất lượng và tiến độ .

Thực tế, chuyển đổi số trong y tế đã có những bước tiến đáng kể. Theo thống kê, hơn 75% bệnh viện trên toàn quốc đã công bố triển khai bệnh án điện tử ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, tình trạng “nửa số hóa” vẫn phổ biến, nhiều nơi chưa thay thế hoàn toàn bệnh án giấy, hệ thống chưa đồng bộ, dữ liệu chưa liên thông, khiến hiệu quả chưa đạt kỳ vọng.

Yêu cầu đặt ra cho giai đoạn tới là dứt điểm. Kế hoạch được Bộ Y tế phê duyệt xác định rõ mục tiêu: 100% cơ sở khám chữa bệnh hoàn thành triển khai bệnh án điện tử trước ngày 31/12/2026; toàn bộ bệnh viện, cả công lập và tư nhân, không còn sử dụng bệnh án giấy từ đầu năm 2027 .

Đây là mốc thời gian mang tính “đóng – mở”: đóng lại mô hình quản lý y tế truyền thống dựa trên giấy tờ, đồng thời mở ra một hệ sinh thái dữ liệu y tế số, nơi thông tin sức khỏe của người dân được quản lý xuyên suốt vòng đời.

Ý nghĩa của bước chuyển này không dừng ở việc thay đổi công cụ lưu trữ. Hồ sơ bệnh án điện tử cho phép kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các tuyến điều trị, giữa các cơ sở y tế, thậm chí liên thông với bảo hiểm y tế và các nền tảng số quốc gia. Người bệnh không còn phải mang theo hồ sơ dày cộp mỗi lần chuyển viện; bác sĩ có thể tiếp cận lịch sử điều trị đầy đủ, chính xác, giảm sai sót và nâng cao chất lượng chẩn đoán.

Ở góc độ quản lý, dữ liệu lớn hình thành từ bệnh án điện tử sẽ trở thành nền tảng cho hoạch định chính sách y tế, giám sát dịch tễ, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống. Đây là điều mà mô hình hồ sơ giấy không bao giờ có thể đáp ứng.

Tuy nhiên, vẫn còn đó những thách thức không nhỏ. Một trong những vấn đề cốt lõi là hạ tầng công nghệ và khả năng đầu tư. Không phải cơ sở y tế nào cũng sẵn sàng về hệ thống phần mềm, máy chủ, bảo mật dữ liệu hay nhân lực vận hành. Bên cạnh đó là yêu cầu tiêu chuẩn hóa dữ liệu, từ thuật ngữ lâm sàng đến chỉ số cận lâm sàng, nhằm bảo đảm khả năng liên thông trên toàn quốc.

Kế hoạch triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc năm 2026 của Bộ Y tế đã đặt ra hàng loạt giải pháp: hoàn thiện thể chế, ban hành bộ tiêu chí mới về ứng dụng công nghệ thông tin, chuẩn hóa danh mục chuyên môn, triển khai hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa không in phim (RIS-PACS), đồng thời tích hợp chi phí công nghệ thông tin vào giá dịch vụ khám chữa bệnh .

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng. Khi toàn bộ dữ liệu sức khỏe cá nhân được số hóa, rủi ro về rò rỉ, tấn công mạng hay lạm dụng dữ liệu trở thành vấn đề nghiêm trọng. Vì vậy, chuyển đổi số y tế không thể chỉ dừng ở “lên hệ thống”, mà phải đi kèm với khung pháp lý và kỹ thuật đủ mạnh để bảo vệ dữ liệu.

Ở tầm nhìn dài hạn, việc xóa bỏ bệnh án giấy không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một mô hình y tế mới – nơi dữ liệu trở thành “hạ tầng mềm” quan trọng nhất. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và khai thác hiệu quả, y tế Việt Nam mới thực sự bước vào giai đoạn phát triển dựa trên công nghệ và tri thức.