Xuất khẩu nông nghiệp gặp khó

Nông lâm thủy sản xuất khẩu của Việt Nam đang có xu hướng giảm.

Nguyên nhân là do xuất khẩu của một số mặt hàng có thế mạnh như thủy sản, cà phê, gạo và cao su giảm mạnh; trong đó, giá trị xuất khẩu thủy sản giảm 16,53%, cà phê giảm 28,06%, gạo giảm 2,87% và cao su giảm 14,37%; xuất khẩu của 4 mặt hàng này giảm 2,63 tỷ USD so với năm 2014.

Nguyên nhân chính là do biến động tỷ giá hối đoái tại các nước nhập khẩu và chính sách phá giá tiền tệ của các đối thủ cạnh tranh xuất khẩu; lượng tồn kho nhiều mặt hàng còn lớn ở cả nước xuất khẩu và nhập khẩu, nguồn cung dồi dào hơn với giá thành rẻ hơn tại các nước đối thủ cạnh tranh, cũng như các nước nhập khẩu tăng cường các hàng rào kỹ thuật, đồng thời đòi hỏi chất lượng sản phẩm cao hơn.

Xuất khẩu tôm từ Ấn Độ, Indonesia tăng mạnh, kết hợp với yếu tố tỷ giá, khiến tôm từ các nước này cạnh tranh hơn so với tôm xuất khẩu Việt Nam. Hay nguồn cung nội địa giảm do diễn biến thời tiết khắc nghiệt ở Brazin, Colombia, Indonesia tiếp tục phá giá đồng nội tệ so với USD, khiến cà phê từ các nước này hấp dẫn hơn đối với các nhà nhập khẩu. Tồn kho tại các thị trường chính đều tăng và duy trì ở mức cao.

Sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2015/2016 dự báo giảm ít hơn (so với dự báo trong quý 2/2015) và tồn trữ cà phê tại các hộ trồng cà phê trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Sản xuất nông nghiệp trên thế giới nói chung, của Việt Nam nói riêng sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn. El Nino năm 2015 mạnh nhất kể từ năm 1997-1998. Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ khẳng định 95% khả năng hiện tượng El Nino sẽ kéo dài đến giữa tháng 3 năm 2016 được dự báo sẽ gây nhiều thiệt hại.

Năm 2015 đánh dấu những bước tiến tiếp theo của Việt Nam trong vấn đề hội nhập khi hoàn tất ký kết Hiệp định TPP và FTAs với một loạt đối tác quan trọng, bao gồm Hàn Quốc, Liên minh kinh tế Á Âu và EU. Năm 2015 cũng cho thấy tranh chấp thương mại giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế diễn ra đa chiều hơn khi nông sản – thực phẩm ngoại giá rẻ xâm nhập mạnh thị trường nội địa.

Xu hướng toàn cầu hóa và quốc tế hóa vẫn sẽ tiếp tục phát triển. Cục diện thế giới đa cực, đa trung tâm sẽ ngày càng thể hiện rõ nét. Các nước lớn vừa hợp tác, vừa kiềm chế lẫn nhau, cạnh tranh gay gắt hơn.Cục diện FTA mới tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương đang được hình thành với các tác nhân chính là TPP-FTA Đông Á-FTA… phản ánh động thái và mức độ cạnh tranh, thị trường của các nước lớn tại khu vực này sẽ ngày càng quyết liệt. Do đó xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp nhiều thách thức