Báo Đại Đoàn Kết Kinh tế

Xuất khẩu nông sản đạt kỉ lục

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Xuất khẩu nông sản đạt kỉ lục

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Năm 2025 được xem là một dấu mốc đặc biệt của ngành nông nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro về địa chính trị, thương mại và chính sách, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, cả về quy mô lẫn chất lượng.

Cà phê là ngành tạo dấu ấn đậm nét nhất về giá trị trong xuất khẩu năm 2025. Ảnh: Chu Khôi.
Cà phê là ngành tạo dấu ấn đậm nét nhất về giá trị trong xuất khẩu năm 2025. Ảnh: Chu Khôi.

Những con số ấn tượng

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) GDP toàn ngành cả năm đạt trên 3,9%, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD. Trong bức tranh chung về xuất khẩu, nông rau quả là điểm sáng nổi bật nhất khi lần đầu tiên vượt mốc 8,5 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước và cao nhất từ trước tới nay. Với đà tăng trưởng hiện nay, ngành rau quả Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá trong năm 2026, tiến gần hơn tới mục tiêu kim ngạch 10 tỷ USD, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc trên thị trường quốc tế.

Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “ngôi sao” với kim ngạch vượt 3,5 tỷ USD, song tăng trưởng của ngành không còn phụ thuộc vào một mặt hàng duy nhất. Rau quả chế biến lần đầu vượt mốc 1,5 tỷ USD, phản ánh xu hướng kéo dài chuỗi giá trị và nâng cao giá trị gia tăng. Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả sang Mỹ và châu Âu (EU) tăng mạnh 40–60%, giúp giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc và nâng vị thế rau quả Việt Nam ở các phân khúc cao hơn.

Nếu rau quả dẫn dắt về quy mô, thì cà phê là ngành tạo dấu ấn đậm nét nhất về giá trị. Trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt gần 8 tỷ USD, tăng hơn 60% so với cùng kỳ, dù sản lượng chỉ khoảng 1,5 triệu tấn. Giá xuất khẩu bình quân tăng gần 40%, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng. Lần đầu tiên, cà phê Việt Nam vượt ngưỡng 8 tỷ USD, củng cố vị thế là một trong những trung tâm cung ứng cà phê quan trọng của thế giới.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, kết quả năm 2025 không chỉ đến từ mặt bằng giá cao mà là thành quả của quá trình nâng chuẩn chất lượng kéo dài nhiều năm. Khi chất lượng được cải thiện, cà phê Việt Nam ngày càng được các nhà rang xay lớn tại châu Âu ưu tiên lựa chọn, qua đó gia tăng giá trị xuất khẩu và vị thế trên thị trường quốc tế.

Cùng với cà phê, xuất khẩu thủy sản năm 2025 cũng ghi nhận sự tăng tốc rõ nét, đặc biệt trong nửa cuối năm. Các doanh nghiệp (DN) chủ động đẩy mạnh giao hàng trước thời điểm Hoa Kỳ dự kiến áp dụng các quy định nhập khẩu mới và trước khi có kết quả cuối cùng của vụ kiện chống bán phá giá đối với tôm. Riêng tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt gần 990 triệu USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, Trung Quốc là khu vực ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong nhóm thị trường chính.

Truy xuất nguồn gốc – tấm vé thông hành cho nông sản vào chuỗi toàn cầu

Nhìn tổng thể, năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mới của nông sản Việt Nam, với sự chuyển dịch rõ rệt từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang gia tăng giá trị và chất lượng. Các kỷ lục đạt được phản ánh xu hướng nâng chuẩn sản xuất, mở rộng chế biến và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên để hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 100 tỷ USD các chuyên gia kinh tế cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành nông nghiệp cần phát triển mạnh các giải pháp chế biến chuyên sâu, gia tăng giá trị thặng dư cho nông sản xuất khẩu và tuân thủ các quy định về tiêu chuẩn SPS... Đây chính là cách tốt nhất để tối ưu lợi ích từ xuất khẩu nông sản thông qua các hiệp định thương mại mà Việt Nam đang có như Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA)...; nhất là đối với những mặt hàng, lĩnh vực đặc thù mà Việt Nam có thế mạnh.

Trước yêu cầu từ thị trường, Bộ NNMT chính thức cho ra mắt Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam. Thông qua hệ thống, người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin sản phẩm một cách minh bạch, trong khi cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở để theo dõi, thống kê và thực hiện truy vết khi cần thiết. Qua đó nâng cao minh bạch thông tin, bảo đảm an toàn thực phẩm và củng cố uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế. Theo đánh giá việc vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số nông nghiệp, hướng tới nền sản xuất minh bạch, có trách nhiệm và hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Huỳnh Tấn Đạt – Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, những năm gần đây, nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nhiều” sang “sản xuất có kiểm soát, có trách nhiệm và có giá trị”. Trong xu thế đó, truy xuất nguồn gốc không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu của quản lý nhà nước, của thị trường và của người tiêu dùng.
Ông Đạt cho rằng nếu không có một hệ thống dữ liệu minh bạch, liên thông và đủ tin cậy, mọi nỗ lực quản lý rủi ro và bảo vệ uy tín hàng hóa xuất khẩu sẽ gặp nhiều hạn chế.

Lê Bảo