Xuất khẩu sầu riêng: Đứng trước cơ hội bứt phá
Thị trường xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, năng lực kiểm nghiệm và hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói ngày càng được củng cố đang mở ra cơ hội để sầu riêng Việt Nam hướng tới mục tiêu xuất khẩu trên 4 tỷ USD trong năm 2026.
Mở rộng thị trường, gia tăng giá trị
Sầu riêng đang trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao của ngành rau quả. Giá trị xuất khẩu tăng từ 177,7 triệu USD năm 2021 lên khoảng 3,85 tỷ USD năm 2025, chiếm khoảng 45% tổng giá trị xuất khẩu rau quả. Năm 2025, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 1 triệu tấn quả tươi và 117.000 tấn đông lạnh.
Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) trong 7 tháng đầu năm 2026, cả nước xuất khẩu 493.000 tấn sầu riêng, với giá trị khoảng 950,7 triệu USD, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước.
Thị trường xuất khẩu tiếp tục được mở rộng. Đến nay, sầu riêng tươi của Việt Nam đã có mặt tại hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Năm 2026, diện tích sầu riêng cả nước ước đạt khoảng 200.000ha, trong đó diện tích cho sản phẩm là 129.500ha, sản lượng dự kiến khoảng 2,08 triệu tấn. Trong khi đó, trước đây quy hoạch ngành hàng chỉ khoảng 100.000ha, tức diện tích hiện nay đã tăng gấp đôi.
Bên cạnh đó, nền tảng phục vụ xuất khẩu ngày càng được củng cố. Hệ thống kiểm nghiệm cũng cơ bản đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Đến ngày 5/8/2026, GACC đã chấp thuận 50 phòng kiểm nghiệm, trong đó 47 phòng kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và 39 phòng kiểm nghiệm chỉ tiêu Vàng O. Tổng công suất của các phòng kiểm nghiệm đang hoạt động khoảng 13.000 mẫu/ngày đối với Cadimi và 10.000 mẫu/ngày đối với Vàng O.
Riêng khu vực Tây Nguyên hiện có 6 phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận, với công suất khoảng 900 mẫu/ngày/chỉ tiêu; kết hợp với năng lực kiểm nghiệm tại các khu vực lân cận và trên các tuyến vận chuyển ra cửa khẩu, hệ thống hiện cơ bản đáp ứng nhu cầu kiểm nghiệm trong giai đoạn cao điểm mùa vụ.
Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NNMT), việc đẩy nhanh số hóa dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói có ý nghĩa quan trọng trong chuẩn hóa thông tin và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của các thị trường xuất khẩu.
Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu hơn 4 tỷ USD trong tầm tay
Về mục tiêu đặt ra trong năm nay, Thứ trưởng Bộ NNMT Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết xuất khẩu sầu riêng chắc chắn đạt trên 4 tỷ USD. Hiện tại, sầu riêng Việt Nam đã xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia. Đặc biệt, vào tháng 7 vừa qua, Ấn Độ chính thức mở cửa cho sầu riêng tươi của Việt Nam. Bộ NNMT cũng đang đàm phán với Australia, New Zealand và các thị trường khác nhằm tiếp tục mở rộng đầu ra cho sản phẩm.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định: “Hệ thống kiểm nghiệm cơ bản đáp ứng nhu cầu, kể cả trong cao điểm vụ mùa, khi sản lượng có thể lên tới khoảng 800-900 lô hàng/ngày. Năng lực phòng kiểm nghiệm không thiếu, vấn đề chủ yếu nằm ở cách thức vận hành. Do đó, Việt Nam đang chuyển hướng sang kiểm nghiệm tại vườn và cơ sở đóng gói nhằm chủ động hơn trong kiểm soát chất lượng”.
Với lợi thế về vùng nguyên liệu, sản lượng lớn, thị trường xuất khẩu ngày càng mở rộng, hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và năng lực kiểm nghiệm từng bước được củng cố, lãnh đạo Bộ NNMT khẳng định, sầu riêng Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển thành ngành hàng xuất khẩu có giá trị cao, nâng cao thu nhập cho người sản xuất và khẳng định vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo phản ánh các doanh nghiệp (DN), ngành sầu riêng Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, DN cần chuyển mạnh sang chiến lược xuất khẩu chính ngạch chuyên nghiệp, trong đó tối ưu hóa logistics là yếu tố quan trọng. Nếu khai thác hiệu quả tuyến vận chuyển Việt Nam - Trung Quốc, thời gian đưa hàng đến cửa khẩu có thể rút xuống còn khoảng 6 ngày, qua đó giảm hao hụt và chi phí logistics.