Báo Đại Đoàn Kết Thị trường

Xuất khẩu thủy sản bứt phá

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Xuất khẩu thủy sản bứt phá

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Xuất khẩu thủy sản bứt phá
10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt gần 2 tỷ USD. Ảnh: Chu Khôi.

10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt hơn 10,4 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng trưởng tích cực của các ngành hàng chủ lực như tôm, cá tra tạo nền tảng để ngành thủy sản hướng tới những mục tiêu cao hơn. Tuy nhiên, để chinh phục mốc 16 tỷ USD vào năm 2029, cần tháo gỡ các điểm nghẽn.

Tôm, cá tra tiếp tục giữ vai trò chủ lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 10,4 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 10, xuất khẩu đạt 1,32 tỷ USD, tăng 13,5%, cho thấy đà tăng trưởng của ngành vẫn được duy trì.

Xét theo nhóm sản phẩm, tôm tiếp tục giữ vị trí chủ lực với kim ngạch 4,22 tỷ USD, tăng 9%. Trong đó, tôm chân trắng đạt 2,62 tỷ USD, tăng 4%; tôm hùm xanh đạt khoảng 915 triệu USD, tăng mạnh 31%. Kết quả này cho thấy sự phân hóa tích cực giữa các phân khúc, đồng thời phản ánh khả năng khai thác những thị trường có nhu cầu cao đối với sản phẩm thủy sản chất lượng.

Ở nhóm cá tra, bà Nguyễn Thị Băng Tâm, chuyên viên nuôi trồng, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, 10 tháng năm 2026, sản lượng cá tra thu hoạch đạt khoảng 1,63 triệu tấn, hoàn thành 88,1% kế hoạch năm. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 2 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò của cá tra trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Ở góc độ thị trường, bà Tô Thị Tường Lan - Phó Tổng thư ký VASEP cho biết, Việt Nam là nước dẫn đầu về tổng lượng cá tra xuất khẩu toàn cầu, chiếm khoảng 92% thị phần. 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá tra Việt Nam đạt 1,7 tỷ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng, với mức tăng 28% trong 9 tháng. Riêng tháng 9, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 63 triệu USD. Phân khúc cá tra phi lê đông lạnh chất lượng cao ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, cho thấy dư địa phát triển đối với các sản phẩm đáp ứng tốt yêu cầu của người tiêu dùng.

Từ thực tiễn sản xuất và kinh doanh, ông Ong Hàng Văn - Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thủy sản Trường Giang cho rằng, thị trường Trung Quốc với hơn 1,4 tỷ dân vẫn còn dư địa rất lớn đối với sản phẩm cá tra Việt Nam.

Theo ông, phân khúc cá tra phi lê đông lạnh phổ thông tiếp tục đóng vai trò duy trì sản lượng nền, phục vụ các chuỗi lẩu và nhà hàng. Trong khi đó, các sản phẩm chế biến sâu như cá tẩm ướp theo khẩu vị địa phương, cá cắt khúc bỏ da, không xương và các sản phẩm tận dụng phụ phẩm như da cá, bóng cá có khả năng mang lại biên lợi nhuận cao hơn.

Hướng tới mốc 16 tỷ USD vào năm 2029

Trên cơ sở mốc tham chiếu xuất khẩu năm 2026,VASEP đã đưa ra 3 kịch bản tăng trưởng cho ngành thủy sản đến năm 2029. Cụ thể, trong điều kiện sức mua toàn cầu yếu, kịch bản tăng trưởng chậm với mức 3%/năm dự kiến sẽ đưa kim ngạch đạt khoảng 13 tỷ USD vào năm 2029.

Đối với kịch bản cơ sở, ngành thủy sản hướng tới tốc độ tăng trưởng 6%/năm nhờ sự cải thiện cả về đơn giá lẫn sản lượng, tương ứng với kim ngạch lần lượt đạt 12,7 tỷ USD vào năm 2027, 13,47 tỷ USD vào năm 2028 và chạm mốc 14,28 tỷ USD vào năm 2029.

Cuối cùng, với kịch bản mục tiêu tăng trưởng 10%/năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2029 có thể tiến sát mốc 16 tỷ USD nếu nguồn nguyên liệu đạt chuẩn được đảm bảo ổn định và giá trị gia tăng của các mặt hàng được nâng tầm mạnh mẽ.

Theo ông Đỗ Ngọc Tài - Chủ tịch VASEP, người tiêu dùng quốc tế hiện nay ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về sản phẩm an toàn, đòi hỏi các nhà nhập khẩu phải tìm kiếm những nhà cung cấp uy tín, có hệ thống kiểm soát chất lượng tốt và khả năng truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Về mặt thuận lợi, thủy sản Việt Nam đã có mặt tại hầu hết các quốc gia trên thế giới và được thị trường đánh giá rất cao nhờ lợi thế về chế biến sâu và đa dạng hóa mặt hàng. Tuy nhiên, ngành hàng nuôi trồng (đặc biệt là tôm) đang đối mặt với thách thức lớn về giá thành nguyên liệu cao hơn các đối thủ cạnh tranh như Ecuador hay Ấn Độ từ 20% đến 30% do chi phí con giống, thức ăn, môi trường và điện năng.

Mặc dù vậy, ngành tôm Việt Nam vẫn duy trì được cơ hội và chỗ đứng vững chắc nhờ năng lực chế biến linh hoạt, đáp ứng tốt các phân khúc thị trường khó tính từ Nhật Bản, châu Âu đến châu Mỹ thông qua các dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao.

Lê Bảo