Xứng đáng là người đày tớ của nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng thử máy cấy cải tiến tại Trại Thí nghiệm trồng lúa, Sở Nông lâm Hà Nội (ngày 16/7/1960). Ảnh: T.L.

Từ luận điểm ấy, sự lãnh đạo của Đảng chỉ có thể thực hiện được bằng đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của dân, bằng những hành động gương mẫu của đảng viên, bằng lời nói đi đôi với việc làm, bằng những lợi ích thiết thực mà con người có thể nhận được.

Cách mạng thắng lợi, đất nước độc lập, tự do, quyền lực phải thuộc về nhân dân. Hồ Chủ tịch đã nhìn thấy vấn đề cốt lõi của cách mạng là chính quyền đã về tay ta nhưng quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước thuộc về ai, có thuộc về nhân dân không, hay thuộc về giới cầm quyền đã biến chất, xa dân, bỏ dân.

Đất nước được giải phóng nhưng nhân dân có được giải phóng không? Chế độ mới ra đời nhờ vào sự hy sinh không bờ bến của nhân dân nhưng quyền lực giành được lại không thuộc về nhân dân thì sớm muộn nhân dân lại bị bọn nội xâm áp bức, bóc lột.

Hồ Chủ tịch thấu hiểu tham nhũng là mối họa cực lớn cho đất nước từ xa xưa cho đến hiện nay. Vua quan tham nhũng đã làm cho nước mất, nhà tan và đâu chỉ có một lần. Vào thời kỳ đất nước đang kháng chiến chống Mỹ, ngày 20/1/1962, Hồ Chủ tịch dự họp Bộ Chính trị bàn vấn đề chống tham ô, lãng phí.

Phát biểu tại hội nghị, Người chỉ rõ: “Quan liêu, lãng phí, tham ô làm hại cho dân. Phải hiểu vì dân mà chống tham ô, lãng phí. Tham ô, lãng phí là một tội đối với nhân dân. Ai cũng phải chống. Giáo dục không đủ phải có kỷ luật, có thưởng, có phạt. Bộ trưởng, giám đốc là người phụ trách, phong trào phải làm từ trên xuống, dưới lên, dân chủ và phải trường kỳ. Xử lý nên phân biệt động cơ. Đối tượng này là con người mà con người có tổ chức cao nhất là đảng viên. Các đồng chí phụ trách chi bộ phải làm cho đúng, phải làm cho chi bộ vững. Trung ương có hội, có nghị, có quyết mà không hành là do mình không cương quyết. Phải có quyết tâm làm cho tốt”. (Hồ Chí Minh- Biên niên tiểu sử, trang 197).

Hồ Chủ tịch rất quan tâm đến kỷ cương phép nước không nghiêm. Chống tham ô, lãng phí đã nhiều, hứa quyết tâm đã nhiều nhưng đi vào từng ngành, từng cơ quan cụ thể thì làm chưa tốt. Chỉ thấy khen, khen quá nhiều.

Tại hội nghị Bộ Chính trị bàn đến nội dung hội nghị công nghiệp trung ương, nhắc đến tham nhũng trong ngành, Hồ Chủ tịch đã góp ý kiến: “Ta họp hội nghị, quyết việc gì, giao cho ai phải giao trách nhiệm rõ ràng, ai làm được thì khen nhưng thấy ai làm sai thì không có thái độ rõ ràng, làm không được thì cách chức ngay. Tỉnh Thái Bình được thưởng hơn 700 huân chương, huy chương mà không thấy phạt một ai, ý tôi là còn nhu nhược đối với vấn đề này”. (Hồ Chí Minh- Biên niên tiểu sử- Tập 9, trang 231).

Khen quá nhiều lại không dám chê, nhất là đối với cán bộ có chức, có quyền. Đến thăm Hội nghị cán bộ thanh tra toàn miền Bắc, Hồ Chủ tịch nói đến ưu điểm của ngành và cũng chỉ ra khuyết điểm của cán bộ thanh tra còn rụt rè, nể nang đối với một số cán bộ cao cấp các cơ quan đến thanh tra. Nhằm ngăn chặn tham ô, lãng phí, Đảng đã tổ chức cuộc vận động “Ba xây - Ba chống”. Ba chống là chống tham ô, lãng phí, quan liêu.

Ngày 24/7/1962, Hồ Chủ tịch đã đến thăm và phát biểu tại Hội nghị cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước về cuộc vận động “Ba xây - Ba chống”. Người đã nêu cao ý nghĩa, nội dung, phương châm của cuộc vận động, phân tích những biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của các bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu trong cán bộ đồng thời phê phán những thái độ không đúng. Có quan liêu mới có tham ô, vì vậy coi nhẹ chống quan liêu không thể đẩy lùi tham nhũng.

Xin trích một đoạn phát biểu của Hồ Chủ tịch tại cuộc hội nghị quan trọng này: “Cuộc vận động này là một cuộc cách mạng nội bộ, một cuộc đấu tranh gay go giữa cái tốt và cái xấu, cái cũ và cái mới, giữa đạo đức cách mạng là cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư và kẻ địch là tệ nạn tham ô, lãng phí, quan liêu. Uy tín của người lãnh đạo là ở chỗ mạnh dạn thực hiện tự phê bình và phê bình, biết học hỏi quần chúng, sửa chữa khuyết điểm để công việc hàng ngày càng tiến bộ chứ không phải ở chỗ giấu giếm khuyết điểm vì sợ quần chúng phê bình”. (Hồ Chí Minh- Biên niên tiểu sử - Tập 8, trang 268)

Ba xây là: Nâng cao ý thức trách nhiệm; tăng cường quản lý kinh tế, tài chính; cải tiến kỹ thuật. Nhân dân ở đâu cũng nhiệt liệt hưởng ứng cuộc vận động vì trong chiến tranh đời sống của dân rất khó khăn, dân không có tem, phiếu nhưng mọi người đều thực hiện đến nơi đến chốn khẩu hiệu “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.

Cán bộ, nhất là cán bộ có chức có quyền đã có tem phiếu, một số lại tham ô có của ăn, của để, không che giấu được xa hoa, lãng phí. Họ tham gia cuộc vận động “Ba xây - Ba chống” rất chiếu lệ, Hồ Chủ tịch biết tình hình này.

Ngày 26/12/1963, đến thăm và chúc Tết Hội đồng Chính phủ trong phiên họp cuối năm, Hồ Chủ tịch đã nhắc nhở các thành viên Chính phủ phải làm tốt cuộc vận động “Ba xây - Ba chống”.

Người nói: “Hiện nay chúng ta làm “Ba xây - Ba chống” còn kém. Anh chị em công nhân và nhân viên ở cơ sở rất hăng hái nhưng từ cấp giám đốc lên đến bộ trưởng, thứ trưởng thì còn nhiều người chưa chuyển cho nên có chỗ cuộc vận động bị tắc lại. Bây giờ phải làm “Ba xây - Ba chống” cả hai chiều từ dưới lên và từ trên xuống. Bản thân các đồng chí bộ trưởng, thứ trưởng, các cán bộ lãnh đạo phải “Ba xây - Ba chống”. Hơn ai hết, người lãnh đạo phải nhận rõ cuộc vận động này là rất quan trọng để làm cho tốt”.

Ngày 31/1/1964, Hồ Chủ tịch dự họp hội nghị Bộ Chính trị bàn về công tác lãnh đạo cuộc vận động “Ba xây - Ba chống”. Người đặt vấn đề: “Tại sao dưới động, trên không động, nhỏ động to không động”.

Báo cáo của Bộ Chính trị nhận xét, cuộc vận động “Ba xây - Ba chống” đã đạt nhiều thắng lợi, Hồ Chủ tịch đề nghị chỉ nên nhận xét là “kết quả bước đầu”. Người phê bình những cán bộ làm việc không hết lòng, hết sức, sợ quần chúng không dám phát động phong trào.

Người đề nghị phát hành loại sách nhỏ, bài ngắn để tuyên truyền giải thích, phải làm cho cấp bộ trưởng, thứ trưởng thông suốt, còn quần chúng nhân dân ở cơ sở phải kết hợp chặt chẽ giữa tổ chức chi bộ đảng, công đoàn, đoàn thanh niên chấn chỉnh cuộc vận động không để xộc xệch nữa. (Hồ Chí Minh- Biên niên tiểu sử - Tập 9, trang 23).