Xung đột Trung Đông làm “bốc hơi” 50 tỷ USD dầu
Sau gần 50 ngày xung đột liên quan đến Iran, thị trường năng lượng toàn cầu được ước tính đã mất hơn 50 tỷ USD giá trị dầu mỏ do gián đoạn sản xuất và nguồn cung.
Khủng hoảng bắt đầu từ cuối tháng 2 đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ không thể đưa ra thị trường, theo dữ liệu từ hãng theo dõi vận tải năng lượng Kpler. Đây được xem là một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Lượng dầu bị thiếu hụt này tương đương khoảng 5 ngày tiêu thụ toàn cầu, trong bối cảnh nhu cầu hiện ở mức hơn 100 triệu thùng/ngày.
Tại Trung Đông, các quốc gia vùng Vịnh gồm Ả rập Xê út, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), Kuwait, Qatar, Bahrain và Oman ghi nhận mức sụt giảm sản lượng đáng kể. Riêng trong tháng 3, sản lượng dầu thô của nhóm này giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày, tương đương gần 40% tổng sản lượng, theo dữ liệu từ Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Tổng sản lượng bị gián đoạn trên toàn cầu có thời điểm lên tới khoảng 12 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 10-12% nguồn cung thế giới.
Không chỉ dầu thô, xuất khẩu nhiên liệu máy bay từ các quốc gia vùng Vịnh cũng sụt giảm mạnh. Dữ liệu từ Kpler cho thấy lượng xuất khẩu từ Ả rập Xê út, Qatar, UAE, Kuwait, Bahrain và Oman đã giảm từ khoảng 19,6 triệu thùng trong tháng 2 xuống còn khoảng 4,1 triệu thùng trong tháng 3 và đầu tháng 4. Mức sụt giảm này gây áp lực lớn lên ngành hàng không, khi nhiên liệu chiếm phần đáng kể trong chi phí vận hành.
Trong giai đoạn cao điểm xung đột, giá dầu Brent (giá dầu chuẩn toàn cầu) dao động quanh mức 100 USD/thùng và có thời điểm vượt ngưỡng này. Với mức giá bình quân như vậy, tổng giá trị nguồn cung bị gián đoạn được ước tính vào khoảng 50 tỷ USD.
Tồn kho dầu thô thương mại toàn cầu cũng ghi nhận xu hướng giảm. Lượng tồn kho đã giảm khoảng 45 triệu thùng chỉ trong tháng 4, trong khi tình trạng gián đoạn sản xuất vẫn kéo dài từ cuối tháng 3.
Dù Iran cho biết eo biển Hormuz đã được mở lại sau các tín hiệu hạ nhiệt, giới phân tích cho rằng quá trình phục hồi nguồn cung sẽ diễn ra chậm. Các mỏ dầu nặng tại Kuwait và Iraq có thể mất từ 4 đến 5 tháng để quay lại mức vận hành bình thường, trong khi thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng lọc dầu và khí hóa lỏng trong khu vực có thể cần nhiều năm để khắc phục hoàn toàn.
Các chuyên gia nhận định tác động của cuộc xung đột còn có thể kéo dài trong trung và dài hạn, ảnh hưởng đến giá năng lượng, lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
