15 tuổi, nam sinh Hà Nội giành HCV Olympic Kinh tế thế giới

Chiều 22/8 tại Hà Nội, các học sinh Việt Nam trở về từ Vòng Chung kết Toàn cầu Olympic Kinh tế 2026 được gặp mặt, vinh danh và trao thưởng sau hành trình thi đấu tại Học viện Olympic Quốc tế, Olympia, Hy Lạp.

Đoàn Việt Nam có 5 thành viên, trong đó Trần Việt Phước, 15 tuổi, học sinh lớp 10 Lý 1, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, giành Huy chương Vàng; Nguyễn Hà Nam Bách, 18 tuổi, giành Huy chương Bạc. Phước cũng là thành viên trẻ nhất của đoàn Việt Nam.

Tạo được một thế hệ yêu thích kinh tế

Theo bà Mai Bích Hạnh, Quản lý phát triển Chương trình Giáo dục tại Quỹ Xã hội Phan Anh, đồng thời là đại diện tổ chức GeniusStar tại Việt Nam, mục tiêu của cuộc thi không đơn thuần là tìm ra quốc gia hay học sinh giỏi nhất về kinh tế.

Bà cho biết cuộc thi khởi phát tại Cộng hòa Czech từ năm 2016, sau đó từng bước mở rộng thành sân chơi quốc tế dành cho học sinh trung học. Vòng chung kết hiện được tổ chức tại Học viện Olympic Quốc tế ở Olympia, Hy Lạp, với sự tham gia của các chuyên gia kinh tế đến từ nhiều tổ chức và quốc gia.

Quỹ Xã hội Phan Anh bắt đầu phối hợp với GeniusStar và các đơn vị liên quan triển khai Economics Olympiad tại Việt Nam từ năm 2026, với định hướng mở rộng cơ hội để học sinh phổ thông tiếp cận các sân chơi học thuật quốc tế. Trước đó, học sinh Việt Nam đã tham gia chương trình từ năm 2025.

Ngay mùa thi đầu tiên, 5 học sinh Việt Nam tham dự vòng chung kết tại Hy Lạp và cả 5 em đều giành huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 2 Đồng; Việt Nam xếp thứ hai trong 28 quốc gia tham dự. Sang năm 2026, số quốc gia tăng lên 32 và học sinh Việt Nam tiếp tục giành huy chương Vàng, Bạc.

Điều chương trình hướng tới, theo bà Hạnh, là bồi dưỡng kiến thức kinh tế cho thế hệ trẻ, giúp các em có cơ hội tranh tài nhưng quan trọng hơn là được tiếp xúc với những người cùng đam mê, học hỏi cách tư duy và thể hiện quan điểm của học sinh đến từ nhiều nền giáo dục khác nhau.

Theo bà, trải nghiệm tại cuộc thi cũng cho thấy một khoảng cách mà học sinh Việt Nam cần tiếp tục cải thiện. Học sinh trong nước có nền tảng kiến thức tốt nhưng khi bước vào môi trường quốc tế, các em cần tự tin hơn trong việc trình bày quan điểm, tranh luận và tiếp nhận những cách tiếp cận mới.

Đáng chú ý, các thí sinh Việt Nam phải thi kinh tế bằng tiếng Anh. Bà Hạnh cho rằng đây là một thử thách lớn nhưng đồng thời cũng cho thấy năng lực của học sinh Việt Nam khi có thể tiếp cận một lĩnh vực học thuật tương đối chuyên sâu bằng ngoại ngữ.

"Giá trị của chương trình không nằm ở số huy chương. Quan trọng hơn là hình thành một cộng đồng những học sinh có cùng mối quan tâm với kinh tế học, từ đó tạo nền tảng cho một thế hệ trẻ có hiểu biết kinh tế và có khả năng tư duy độc lập hơn" - bà Mai Bích Hạnh nhấn mạnh.

Hành trình của cậu học sinh 15 tuổi

Đằng sau tấm Huy chương Vàng của Trần Việt Phước còn có sự đồng hành đặc biệt của gia đình, trong đó có ông Trần Việt Hưng, bố của Phước, đồng thời là người tham gia huấn luyện đội tuyển.

Theo ông Hưng, chương trình đào tạo đội tuyển năm nay diễn ra trong khoảng hai tháng, với các buổi học buổi tối kéo dài khoảng 2,5 giờ, tổng cộng 15-20 buổi. Nội dung ôn luyện có độ khó tương đương kiến thức kinh tế ở năm thứ ba đại học, trong khi các thí sinh phải tiếp cận bằng tiếng Anh.

Ông cho rằng kết quả của Phước là thành quả của quá trình tích lũy từ sớm. Phước bắt đầu làm quen với kinh tế học từ lớp 7. Ban đầu, cậu bé thừa nhận “đọc không hiểu gì”, nhưng với sự động viên của bố và quá trình tự học, em từng bước tiến bộ, tham gia các kỳ thi kinh tế dành cho học sinh và đạt thành tích cao.

Ông Hưng nhìn nhận thành tích của Phước và Nam Bách không chỉ là niềm vui của gia đình mà còn đánh dấu bước phát triển của phong trào học kinh tế trong học sinh Việt Nam.

“Đây là cái nền móng của nền kinh tế học thi quốc gia và quốc tế trong tương lai”, ông Hưng chia sẻ, đồng thời kỳ vọng kết quả này sẽ tạo thêm động lực để học sinh tiếp tục tìm hiểu kinh tế học, mở rộng cơ hội học tập và hướng tới những lĩnh vực chuyên sâu hơn khi bước vào đại học.

Trao cơ hội để học sinh tài năng không bỏ lỡ sân chơi quốc tế

Tại sự kiện, Công ty Cổ phần Dịch vụ Nền Di động Việt Nam (Vimass) trao thưởng cho 5 học sinh với tổng giá trị 375 triệu đồng. Riêng Trần Việt Phước nhận 200 triệu đồng từ chương trình và được ông Đặng Thế Chính, cổ đông Vimass, trao thêm 100 triệu đồng vì thành tích xuất sắc. Tổng giá trị phần thưởng dành cho Phước là 300 triệu đồng, đưa tổng mức trao thưởng tại sự kiện lên 475 triệu đồng.

Chia sẻ về quyết định trao thưởng cho các học sinh, ông Trần Việt Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ nền di động Việt Nam (Vimass), cho rằng bên cạnh năng lực, điều kiện tài chính cũng có thể trở thành rào cản khiến những học sinh giỏi bỏ lỡ cơ hội bước ra sân chơi quốc tế.

Theo ông, chi phí tham dự một cuộc thi quốc tế có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, vượt quá khả năng của không ít gia đình. Nếu không có nguồn hỗ trợ, những học sinh có năng lực nhưng khó khăn về tài chính có thể mất cơ hội được thi đấu, giao lưu và học hỏi với những học sinh xuất sắc đến từ nhiều quốc gia.

Vì vậy, Vimass quyết định duy trì chương trình trao thưởng trong 5 năm liên tiếp, không chỉ nhằm ghi nhận thành tích mà còn tạo thêm động lực để học sinh tiếp tục theo đuổi kinh tế học.

Ông Trần Việt Trung cho rằng, khi tham gia sân chơi quốc tế, được tiếp xúc với những người giỏi, mở rộng mạng lưới, học hỏi phương pháp tư duy và có thêm trải nghiệm quốc tế sẽ tạo ra những giá trị lâu dài đối với học sinh.

“Chúng tôi mong muốn không để một học sinh giỏi phải bỏ lỡ cơ hội chỉ vì thiếu kinh phí”, ông Trần Việt Trung nhấn mạnh.