300.000 môi giới bất động sản cần lưu ý gì khi hành nghề?
Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) phối hợp với Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam đang tiến hành xây dựng về bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam (VREB).
Theo đơn vị soạn thảo, bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam (VREB) được xây dựng với mục tiêu không chỉ là một bộ tiêu chí đánh giá, mà còn là hệ quy chiếu chung cho toàn thị trường. Các mục tiêu cốt lõi bao gồm chuẩn hóa hoạt động môi giới, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường tính minh bạch, đồng thời giúp khách hàng nhận diện rõ ràng doanh nghiệp và cá nhân môi giới uy tín.
Theo thống kê của VARS, trên thị trường có khoảng 300.000 môi giới và hơn 2.000 sàn giao dịch đang hoạt động, nghề môi giới đang đóng vai trò then chốt khi chi phối tới 80% giao dịch trên thị trường.
Bên cạnh đó, khối lượng luân chuyển khổng lồ, ước tính từ 537.000 đến 785.000 giao dịch mỗi năm, cho thấy tầm ảnh hưởng không thể phủ nhận của lực lượng này đối với sức khỏe nền kinh tế. Tuy vậy, theo thống kê, chỉ hơn 10% nhân sự trong ngành có nền tảng nghề nghiệp được xác thực qua chứng chỉ hành nghề.
Dự thảo được thiết kế trên cơ sở kết hợp giữa thực tiễn thị trường Việt Nam và tham chiếu các mô hình tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới việc hình thành một hệ thống đánh giá có cấu trúc rõ ràng, minh bạch và có thể áp dụng rộng rãi. Các nhóm tiêu chí không chỉ dừng lại ở yêu cầu pháp lý mà còn mở rộng sang các yếu tố về năng lực, kỹ năng, quản trị, công nghệ và chất lượng dịch vụ.
Đáng chú ý, bộ tiêu chuẩn được xây dựng theo nhiều cấp độ, tạo lộ trình phát triển nghề nghiệp cho cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời giúp thị trường nhận diện và phân loại chất lượng dịch vụ môi giới một cách rõ ràng.
Với sàn giao dịch, bộ tiêu chuẩn xây dựng 10 nhóm tiêu chí gồm: Tuân thủ pháp luật; đạo đức nghề nghiệp; năng lực tổ chức, quản trị; quy trình nghiệp vụ; tài chính và năng lực kinh doanh; nguồn nhân lực; cơ sở hạ tầng trang thiết bị; truyền thông - thương hiệu - công nghệ; chăm sóc khách hàng; trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.
Bộ tiêu chuẩn cũng thiết lập một khung đánh giá toàn diện cho các đơn vị kinh doanh bất động sản với tỷ trọng phân bổ khoa học: Tuân thủ pháp lý và đạo đức chiếm 20%, quy trình và nghiệp vụ chiếm 15%, hạ tầng và công nghệ 20%, trách nhiệm xã hội 5%.
Với nhà môi giới, chân dung nhà môi giới chuẩn mực gồm 6 nhóm tiêu chí: Pháp lý và tuân thủ hành nghề; đạo đức nghề nghiệp và bảo vệ khách hàng; năng lực hành nghề; kiến thức chuyên môn; kỹ năng môi giới bất động sản và chất lượng dịch vụ, phát triển nghề.
Đối với cá nhân, bộ tiêu chuẩn tập trung vào việc chuyển đổi từ một "người bán hàng" đơn thuần sang một "chuyên gia tư vấn".
Đáng chú ý, bộ tiêu chuẩn được thực hiện với quy trình đánh giá nghiêm ngặt và minh bạch bao gồm 6 bước khép kín: Đăng ký, nộp hồ sơ, đánh giá hồ sơ, khảo sát thực tế, thẩm định, công bố và chứng nhận.
Kết quả đánh giá sẽ được chia thành các cấp độ rõ ràng dựa trên tổng điểm 100. Theo đó, với mức đạt bằng hoặc trên 90 điểm, sàn giao dịch và môi giới sẽ được đánh giá và phân hạng chuyên nghiệp, từ 75 - 90 điểm đạt hạng nâng cao, từ 60 - 75 điểm đạt hạng cơ bản và dưới 65 điểm là dưới chuẩn.
Đặc biệt, bộ tiêu chuẩn cũng quy định rõ cơ chế đánh giá lại và khả năng thu hồi chứng nhận nếu vi phạm giúp đảm bảo tính thực chất của hệ thống.
Ông Nguyễn Hồng Phú, Phó trưởng phòng Phòng Quản lý thị trường bất động sản, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng nhận định: Bộ tiêu chuẩn hiện nay còn thiên về định tính, do đó cần bổ sung hệ thống tiêu chí định lượng, dữ liệu số hóa để có thể đo lường hiệu quả và đánh giá năng lực môi giới một cách khách quan. Đồng thời, ông đề xuất nên triển khai thí điểm trước khi áp dụng rộng rãi, kết hợp cơ chế khuyến khích tự nguyện, sau đó từng bước tiến tới bắt buộc.
