50 năm thành phố mang tên Bác - Bài 2: Chính sách an sinh trở thành điểm nhấn của 'siêu đô thị'
Trong hành trình 50 năm thành phố mang tên Bác, TP Hồ Chí Minh thể hiện được vị thế, vai trò "đầu tàu" cả nước về cả tính tiên phong về an sinh xã hội. Hiện nay, thành phố đang triển khai hàng loạt chính sách mang tính đột phá, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống cho hơn 15 triệu dân. Những bước đi này không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn đặt nền móng cho hệ thống an sinh bền vững, nhân văn của một siêu đô thị.
Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân
Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của TP Hồ Chí Minh trong tư duy chăm sóc sức khỏe: từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ thụ động sang chủ động. Lần đầu tiên, thành phố đặt mục tiêu đầy tham vọng với việc 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm.
Đây không chỉ là chỉ tiêu hành chính mà là một chiến lược an sinh mang tính nền tảng. Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh xác định, một đô thị văn minh không chỉ đo bằng tăng trưởng kinh tế mà còn bằng chất lượng sống và sức khỏe của người dân.
Về vấn đề này, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP Hồ Chí Minh lần thứ ba (mở rộng) vào ngày 10/4, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, để bảo đảm năng lực ngành y tế thăm khám sức khỏe cho 15 triệu dân hiện nay, ngành y tế thành phố định hướng triển khai theo mô hình "kiềng ba chân" với ba nhóm giải pháp: khám sức khỏe phi địa giới hành chính, khám sức khỏe cho người thuộc nhóm nguy cơ ngay tại cộng đồng và cuối cùng là giải pháp thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có.
PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng nhìn nhận, cả 3 giải pháp này phải song hành và bổ trợ lẫn nhau, tạo thành hệ thống an sinh y tế bao phủ toàn diện, linh hoạt và hiệu quả, không bỏ sót người dân nào.
Về phía ngành y tế TP Hồ Chí Minh sẽ huy động tối đa mọi cơ sở y tế đủ điều kiện tham gia, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập. Đồng thời, ngành y tế triển khai đồng loạt chương trình khám, tầm soát tại 168 phường, xã, đặc khu, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện công lập và tư nhân. Các đợt khám không chỉ dừng ở kiểm tra cơ bản mà còn mở rộng tầm soát chuyên sâu các bệnh lý như tim mạch, ung thư, nội tiết…
Điểm đột phá là mô hình khám sức khỏe “phi địa giới hành chính” – người dân có thể đến bất kỳ cơ sở y tế thuận tiện nào, thay vì bị ràng buộc nơi cư trú. Quan điểm xuyên suốt được nhấn mạnh: “y tế phải theo chân người dân, không bắt người dân đi theo địa giới hành chính”.
Song song đó, mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” được triển khai thí điểm và nhanh chóng nhân rộng. Các đội gồm bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ và cộng tác viên y tế trực tiếp đến từng hộ gia đình, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính.
Giờ đây, dịch vụ y tế đã “gõ cửa từng nhà”. Những chiếc “túi y tế thông minh” theo chân nhân viên y tế đến tận nơi, đo huyết áp, tư vấn, quản lý hồ sơ sức khỏe… tạo nên một mạng lưới chăm sóc liên tục, cá thể hóa.
Cùng với đó, TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, bảo đảm dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống”, giúp theo dõi sức khỏe người dân suốt đời. Đây được xem là nền tảng để phát triển hệ thống y tế thông minh trong tương lai.
Mở rộng chính sách an sinh
Không dừng ở chăm sóc sức khỏe, TP Hồ Chí Minh đang từng bước hoàn thiện hệ thống an sinh đa tầng, bao phủ từ hỗ trợ ngắn hạn đến chính sách dài hạn.
Một trong những chính sách nổi bật là triển khai Nghị quyết 66, theo đó hơn 17.800 đối tượng ưu tiên được hưởng chế độ chăm sóc y tế đặc biệt. Người thuộc diện này được hỗ trợ tối đa 70 triệu đồng/năm cho chi phí điều trị ngoài bảo hiểm y tế khi mắc bệnh hiểm nghèo, cùng nhiều quyền lợi như miễn phí cùng chi trả, hỗ trợ chi phí ăn nội trú, tầm soát chuyên sâu và tiêm vaccine.
Đây không chỉ là hỗ trợ tài chính mà còn là một quy trình chăm sóc khép kín, tận dụng hệ thống y tế chất lượng cao, bảo đảm người thụ hưởng được chăm sóc toàn diện và kịp thời.
Ở cấp độ cộng đồng, hàng loạt mô hình an sinh mang tính nhân văn tiếp tục lan tỏa: “phiên chợ 0 đồng”, “bữa sáng nghĩa tình”, chương trình kết nối sinh kế… Những hoạt động này không chỉ hỗ trợ nhu yếu phẩm mà còn giúp người dân khó khăn duy trì cuộc sống ổn định.
Mới đây nhất, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã quyết định chủ trương lớn để hỗ trợ người dân đi lại thuận tiện. Tại Hội nghị Thành ủy TP Hồ Chí Minh lần thứ 5 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho biết, thành phố đã có chủ trương miễn phí xe buýt nhằm giảm chi phí đi lại cho người dân; đồng thời khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường. Đáng chú ý, thành phố đang miễn phí xe buýt cho người dân có độ tuổi từ 60 trở lên. Khi đó, kinh phí ước tính khoảng 1.700 tỉ đồng/năm. "Nếu lấy số này nhân lên khoảng 3,5 lần thì ngân sách thành phố chi khoảng 7.000 tỉ đồng/năm", người đứng đầu Đảng bộ TP Hồ Chí Minh phân tích.
Cũng tại Hội nghị Thành ủy TP Hồ Chí Minh lần thứ 5, ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, năm 2026 thành phố quyết liệt triển khai đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông giai đoạn 2020–2030, trong đó trọng tâm là phát triển giao thông công cộng nhằm kiểm soát phương tiện cá nhân.
Hiện nay, thành phố có 178 tuyến xe buýt, với khoảng 600 xe buýt điện, từng bước chuyển đổi sang giao thông xanh. Thành phố đồng thời tăng cường kết nối xe buýt với các nhà ga metro, qua đó hình thành mạng lưới vận tải công cộng đồng bộ, tiện lợi hơn cho người dân.
Ngoài giao thông, TP Hồ Chí Minh cũng dành nguồn lực lớn cho chính sách dài hạn. Thành phố chi hơn 2.000 tỉ đồng để miễn phí bảo hiểm y tế cho hơn 2 triệu học sinh, hỗ trợ hàng trăm nghìn người cao tuổi; đồng thời chi trên 21.700 tỉ đồng cho chương trình giảm nghèo bền vững năm 2026.
Nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội cũng được đẩy mạnh, với khoảng 145.000 lượt hộ nghèo và đối tượng chính sách được vay ưu đãi, tạo điều kiện phát triển sinh kế, giảm nguy cơ tái nghèo.
Trong lĩnh vực nhà ở, TP Hồ Chí Minh triển khai hàng loạt giải pháp đột phá để tăng nguồn cung nhà ở xã hội. Thủ tục hành chính được rút ngắn tới 50%, các dự án được đưa vào “luồng xanh” ưu tiên.
Giai đoạn 2026–2027, thành phố dự kiến triển khai 72 dự án với khoảng 67.000 căn hộ, đồng thời đặt mục tiêu dài hạn phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội. Các chương trình hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức công đoàn cũng được đẩy mạnh, hướng đến hàng chục nghìn căn hộ cho công nhân, người lao động.
Những chính sách này cho thấy cách tiếp cận toàn diện của TP Hồ Chí Minh: không chỉ hỗ trợ trước mắt mà còn tạo nền tảng ổn định lâu dài về y tế, nhà ở, việc làm.
Lan tỏa nghĩa tình, đền ơn đáp nghĩa
Năm 2026, TP Hồ Chí Minh bước vào dấu mốc đặc biệt – 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chuỗi hoạt động kỷ niệm không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn gắn chặt với các chương trình an sinh xã hội.
Thông tin về các hoạt động kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại vào ngày 20/4, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cung cấp thông tin cho biết, thành phố đã phát động phong trào thi đua từ nay đến hết tháng 7/2026, với ít nhất 200 công trình, phần việc thiết thực, trong đó an sinh xã hội và chăm lo người yếu thế là một trong những trọng tâm.
Hàng loạt hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa được triển khai rộng khắp: hỗ trợ gia đình chính sách, chăm lo người có công, trao quà cho hộ nghèo, cận nghèo… Những chương trình này không chỉ mang tính hỗ trợ mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của thành phố.
Song song đó là các hoạt động văn hóa – xã hội quy mô lớn như triển lãm, ông Nguyễn Mạnh Cường cũng chỉ đạo các Sở, ban ngành, cơ quan, đơn vị tổ chức chuỗi các hội sách, chương trình nghệ thuật, đi bộ đồng hành, bắn pháo hoa,… nhằm góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, tự hào và trách nhiệm cộng đồng.
Đặc biệt, thành phố chú trọng gắn các hoạt động kỷ niệm với cải thiện chất lượng sống: xây dựng công trình hạ tầng, mở rộng trường học, chỉnh trang đô thị, phát triển không gian sống xanh – sạch – đẹp.
Thông qua đó, TP Hồ Chí Minh không chỉ nhìn lại chặng đường 50 năm phát triển mà còn khẳng định định hướng tương lai: trở thành đô thị hiện đại, nghĩa tình, nơi mọi người dân đều được chăm lo và có cơ hội vươn lên.
Từ những chính sách y tế tiên phong đến mạng lưới an sinh đa tầng, TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình một mô hình phát triển lấy con người làm trung tâm. Không chỉ là đầu tàu kinh tế, thành phố còn khẳng định vai trò dẫn dắt trong xây dựng hệ thống an sinh hiện đại, bền vững – nơi “không ai bị bỏ lại phía sau” không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành hành động cụ thể.
