AI Day 2026: Đòn bẩy cho hệ sinh thái AI Việt Nam

AI Day 2026 do Đại học Bách khoa Hà Nội và STEAM for Vietnam Foundation chủ trì tổ chức, với sự tham gia đồng tổ chức của Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam cùng Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC).

Phát biểu khai mạc tại toạ đàm, PGS. Nguyễn Phong Điền - Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhận định: AI đang tạo ra một bước chuyển có tính nền tảng đối với giáo dục đại học trên toàn thế giới.

“Đại học Bách khoa Hà Nội xác định AI không chỉ là một lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu, mà còn là một động lực chiến lược để đổi mới toàn diện Đại học - từ chương trình đào tạo, phương thức giảng dạy-học tập, hoạt động nghiên cứu, mô hình quản trị, đến hệ sinh thái học thuật và đổi mới sáng tạo của Nhà trường.” - PGS. Nguyễn Phong Điền nhấn mạnh.

Ông John W. McIntyre, Đại diện lâm thời Phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam cho biết “Tôi vui mừng khởi động dự án “Superteachers with AI” (Siêu giáo viên cùng AI) do Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam tài trợ. Sáng kiến này sẽ trang bị cho 50.000 giáo viên Việt Nam những kỹ năng AI thiết thực thông qua các khóa học trực tuyến và hội thảo thực hành tại các Không gian Hoa Kỳ trên khắp Việt Nam, đồng thời hỗ trợ các thầy cô xây dựng một mạng lưới chuyên môn trên phạm vi toàn quốc. Bằng việc trao quyền cho các nhà giáo dục, chúng ta đầu tư vào thế hệ tiếp theo của Việt Nam, gồm những nhà đổi mới sáng tạo, các nhà tư duy và các nhà lãnh đạo".

Phiên toàn thể AI Day 2026 với 4 bài trình bày keynote đa góc nhìn từ cơ quan hoạch định chính sách, quản lý giáo dục, lãnh đạo truyền thông và các tổ chức thúc đẩy đổi mới sáng tạo, qua đó phác họa một bức tranh toàn diện về cách trí tuệ nhân tạo đang được định hình, triển khai và ứng dụng tại Việt Nam.

Theo ông Trần Việt Hùng, người sáng lập và CEO STEAM for Vietnam, AI for Vietnam, AI không phải câu chuyện của ngày mai, mà đang thay đổi mọi thứ ngay lúc này… "Câu hỏi duy nhất là 100 triệu người Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong cuộc chuyển dịch  này, là người sử dụng hay người dẫn dắt? Tại STEAM for Vietnam, chúng tôi tập trung vào việc mở rộng năng lực AI cho cộng đồng, từ giáo viên, sinh viên đến người lao động ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Song song, AI for Vietnam đang phát triển dự án như ViGen, nhằm đóng góp vào việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và đánh giá AI phù hợp với tiếng Việt. Chúng tôi tin rằng khi có đủ năng lực và nền tảng, Việt Nam hoàn toàn có thể chủ động tham gia và đóng góp vào sự phát triển của kỷ nguyên AI”.

Ông Nguyễn Sơn Hải, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin - Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng chiến lược tổng thể về ứng dụng AI trong giáo dục, đồng thời triển khai khung năng lực số, trong đó có năng lực AI cho học sinh, sinh viên và đội ngũ giáo viên.

Một điểm nhấn quan trọng là việc đưa AI vào giảng dạy từ sớm, dự kiến triển khai chính thức từ năm học 2026–2027, không nhằm dạy học sinh sử dụng công cụ đơn thuần mà giúp các em hiểu, làm chủ và thích ứng với môi trường công nghệ mới. Ở bậc đại học, các chương trình đào tạo cũng đang được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với xu thế AI. Song song, ngành giáo dục chú trọng nâng cao năng lực số cho giáo viên và xây dựng hệ sinh thái đào tạo nhân lực công nghệ cao, đáp ứng nhu cầu phát triển quốc gia.

Trong lĩnh vực báo chí, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng biên tập báo Nhân dân cho rằng AI đang tái định nghĩa quy trình tác nghiệp, giúp tự động hóa nhiều khâu như xử lý dữ liệu, sản xuất nội dung, dịch thuật và cá nhân hóa thông tin. Nhờ đó, nhà báo có thể tiết kiệm thời gian, tập trung vào các nội dung chuyên sâu.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI cũng đặt ra thách thức lớn về kiểm chứng thông tin, tin giả và đạo đức nghề nghiệp. Vì vậy, việc ứng dụng AI cần đi kèm với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm con người vẫn giữ vai trò trung tâm. Tổng thể, AI vừa mở ra cơ hội đột phá, vừa đòi hỏi sự chủ động thích ứng để phát triển hiệu quả và bền vững.

Bên cạnh các thảo luận về năng lực AI, AI Day 2026 cũng mang đến những góc nhìn thực tiễn về cách trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống và nền kinh tế. Các phiên tham luận sẽ chia sẻ những ví dụ cụ thể về việc AI đang thay đổi cách con người làm việc – từ báo chí, y tế, giáo dục đến du lịch và dịch vụ – đồng thời cho thấy cách các tổ chức tại Việt Nam đang từng bước đưa AI vào quy trình vận hành và cung cấp dịch vụ.

Chương trình cũng mở rộng thảo luận sang vai trò của AI trong tăng trưởng kinh tế và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam, với các giải pháp giúp tối ưu quy trình, tự động hóa công việc và nâng cao năng suất, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, các sáng kiến về hạ tầng dữ liệu, nghiên cứu AI và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng sẽ được giới thiệu nhằm thúc đẩy việc chuyển các nghiên cứu AI thành các ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam.

AI Day 2026 là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thúc đẩy AI literacy tại Việt Nam, giúp nhiều người hơn có cơ hội tiếp cận và hiểu đúng về AI, không chỉ như một công nghệ, mà như một công cụ có thể nâng cao hiệu quả công việc, mở rộng cơ hội học tập và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các sáng kiến được giới thiệu tại sự kiện, từ các chương trình nâng cao năng lực AI cho giáo viên và người lao động đến hạ tầng đánh giá AI tiếng Việt như ViGen, đều hướng tới mục tiêu chung: xây dựng một hệ sinh thái AI mà người Việt Nam không chỉ sử dụng mà còn chủ động đóng góp và định hình.

Thông qua AI Day 2026, các nhà tổ chức kỳ vọng sẽ thúc đẩy những cuộc đối thoại thiết thực về cách con người và AI có thể cùng phát triển, góp phần xây dựng một lực lượng lao động sẵn sàng cho tương lai và một Việt Nam đổi mới sáng tạo hơn.