Ăn nhiều chất xơ giúp tăng cường trí nhớ
Các nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy chất xơ, vốn được biết đến với vai trò hỗ trợ tiêu hóa, còn có thể giúp bảo vệ chức năng não bộ và cải thiện khả năng nhận thức, đặc biệt ở người cao tuổi.
Chất xơ có nhiều trong rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Khi đi vào cơ thể, phần lớn chất xơ không bị tiêu hóa hoàn toàn mà trở thành nguồn thức ăn cho hệ vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Quá trình này tạo ra nhiều hợp chất sinh học quan trọng, được cho là có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của não thông qua mối liên kết được gọi là trục ruột – não.
Một nghiên cứu tại Anh thực hiện trên nhóm người trên 60 tuổi cho thấy, những người bổ sung chất xơ prebiotic hằng ngày trong vòng 12 tuần có kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra trí nhớ và tư duy so với nhóm không sử dụng. Đáng chú ý, các bài kiểm tra này thường được dùng để đánh giá sớm nguy cơ mắc Alzheimer. Cùng với sự cải thiện về nhận thức, hệ vi sinh đường ruột của nhóm dùng chất xơ cũng thay đổi theo hướng tích cực, với sự gia tăng rõ rệt của các vi khuẩn có lợi.
Nhiều khảo sát theo dõi dài hạn cũng cho thấy những người duy trì chế độ ăn giàu chất xơ có nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn khi về già. Việc tiêu thụ đủ chất xơ được ghi nhận có liên quan tới khả năng ghi nhớ tốt hơn và giảm nguy cơ phát triển các dạng sa sút trí tuệ.
Theo các nhà khoa học, chất xơ giúp não bộ gián tiếp thông qua nhiều cơ chế. Khi vi khuẩn đường ruột lên men chất xơ, chúng tạo ra các axit béo chuỗi ngắn và các chất trung gian khác. Những hợp chất này có thể đi vào máu, góp phần giảm viêm, điều hòa hệ miễn dịch và hỗ trợ hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh, những yếu tố then chốt liên quan tới sức khỏe não bộ.
Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh chất xơ không phải thuốc chữa cho các bệnh về trí nhớ. Bằng chứng hiện tại mới cho thấy mối liên hệ tích cực, chứ chưa khẳng định quan hệ tuyệt đối. Một số nghiên cứu tổng hợp cho rằng vẫn cần thêm các thử nghiệm quy mô lớn, kéo dài hơn để xác định rõ liều lượng, loại chất xơ và nhóm đối tượng hưởng lợi nhiều nhất.
Dù còn cần thêm dữ liệu khoa học, hầu hết chuyên gia dinh dưỡng đều thống nhất rằng tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn hằng ngày là lựa chọn có lợi, không chỉ cho hệ tiêu hóa mà còn cho tim mạch, miễn dịch và có thể cả sức khỏe não bộ.
