Áp lực cung ứng điện mùa nắng nóng

Nắng nóng, nhu cầu điện tăng cao

PGS.TS Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo, năm 2026, nền nhiệt nhìn chung sẽ cao hơn mức trung bình nhiều năm. So với năm 2025, nhiệt độ trong các tháng mùa hè ở khu vực Đông Nam bộ được dự báo tăng hơn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tác động của biến đổi khí hậu, đồng thời chúng ta đang ở trong chu kỳ El Niño - pha nóng, thường kéo theo tình trạng ít mưa, nắng nóng và khô hạn. Vào cuối tháng 4/2026, tại khu vực phía Nam có thể xuất hiện các đợt nắng nóng từ 35-37 độ C, kéo theo nhu cầu sử dụng điện gia tăng.

Theo số liệu từ ngành điện, 3 tháng đầu năm, nhu cầu sử dụng điện tại các tỉnh phía Nam tiếp tục duy trì mức tăng so với cùng kỳ năm 2025, tập trung chủ yếu tại các khu vực công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Một số địa phương ghi nhận mức tăng đáng kể như Tây Ninh tăng 8,20%, Cà Mau tăng 6,54%, Lâm Đồng tăng 6,03%... Sang đầu tháng 4, tình trạng nắng nóng xuất hiện sớm và kéo dài trên diện rộng. Nhiệt độ nhiều ngày vượt ngưỡng 36°C, thậm chí nhiệt độ cảm nhận có thời điểm lên tới 40 - 42°C. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt khiến nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt điện tăng mạnh, kéo theo phụ tải điện tăng đột biến.

Thống kê cho thấy, ngày 8/4, công suất cực đại toàn hệ thống của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đạt 11.115MW, tăng hơn 10,46% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tại TPHCM, mức tiêu thụ điện cũng tăng vọt theo nền nhiệt.

Ông Bùi Quốc Hoan – Phó Tổng Giám đốc EVNSPC nhận định: “Diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan. Riêng năm 2026, ngay từ đầu mùa khô đã xuất hiện các dấu hiệu bất thường trên cả ba miền, trong đó miền Nam chịu áp lực lớn nhất”. Theo ông Hoan, nhu cầu điện không chỉ tăng mạnh trong sinh hoạt dân sinh mà còn gia tăng đáng kể từ khu vực sản xuất công nghiệp, trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Điều này khiến áp lực cung ứng điện càng trở nên nặng nề hơn.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Quốc Trung – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO) cho biết, công tác điều độ hệ thống điện hiện đang chịu áp lực lớn khi phụ tải tăng nhanh trong giai đoạn nắng nóng diện rộng. Từ đầu tháng 4, sản lượng điện trung bình ngày đạt khoảng 1,026 tỷ kWh, trong đó từ ngày 6/4 liên tục duy trì trên mức 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn khoảng một tháng so với năm 2025. “Dự báo thời gian tới, nắng nóng sẽ tiếp tục gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi, khiến nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng cao” - ông Trung nhận định.

Đồng bộ giải pháp đảm bảo cung ứng điện

Trước áp lực gia tăng của phụ tải, các đơn vị ngành điện đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt. Ông Nguyễn Quốc Trung thông tin, NSMO đã thực hiện đồng bộ các biện pháp điều hành hệ thống. Trong đó, có việc huy động các nguồn dự phòng khởi động nhanh, điều tiết tích nước tại các hồ thủy điện, đặc biệt là thủy điện nhỏ cũng như tích áp các nguồn khí để sẵn sàng vận hành các tổ máy, tuabin khí khi cần thiết. Bên cạnh đó, ngành điện còn tối ưu hóa phương thức vận hành, tăng cường dự phòng trong các khung giờ cao điểm và chuẩn bị các kịch bản ứng phó với sự cố.

Việc đưa vào vận hành sớm các công trình nguồn và lưới điện trọng điểm cũng được triển khai từ cuối năm 2025 nhằm chủ động cho mùa khô 2026. Một trong những giải pháp quan trọng nhất, huy động tối đa các nguồn nhiệt điện để giảm áp lực cho thủy điện, qua đó ưu tiên tích nước cho các hồ chứa, phục vụ phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô, dự kiến kéo dài đến tháng 8/2026.

Đề cập đến giải pháp đảm bảo cung ứng điện, ông Bùi Quốc Hoan chia sẻ, EVNSPC đã xây dựng phương án cung cấp điện cho toàn bộ 21 tỉnh, thành phía Nam thuộc phạm vi quản lý. Đồng thời, đơn vị cũng đẩy mạnh đầu tư xây dựng, nâng cấp hạ tầng lưới điện, nâng cao năng lực vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Tuy nhiên, theo ông Hoan, nỗ lực của ngành điện sẽ khó đạt hiệu quả tối ưu nếu thiếu sự chung tay của toàn xã hội.

“Chúng ta cần sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp trong việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả” - ông nhấn mạnh và cũng cung cấp thông tin hiện nay, có 3 nhóm sử dụng điện nhiều nhất. Cụ thể, nhóm hộ tiêu dùng thì nắng nóng cao sẽ tăng dùng điều hòa nhiều; nhóm sản xuất, phía Nam nhiều khu công nghiệp nên kéo theo việc tiêu dùng cao; ngoài ra, nhóm kinh doanh dịch vụ cũng sử dụng nhiều như lĩnh vực du lịch. “Từng địa phương đặt áp lực cung điện khác nhau. Chúng tôi đang triển khai đồng bộ giải pháp để đảm bảo cung ứng điện tốt nhất, trong đó ưu tiên số một là vẫn công tác điều hành quản lý” – đại diện EVNSPC nói.

Theo ông Trịnh Quốc Vũ – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công thương), ngay từ cuối năm 2025, cơ quan quản lý chỉ đạo các đơn vị triển khai quyết liệt nhiều nhóm giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện trong năm 2026. Các giải pháp bao gồm theo dõi sát diễn biến phụ tải, thời tiết và thủy văn; khai thác hợp lý các nguồn thủy điện lớn; chuẩn bị đầy đủ nhiên liệu như than, dầu, khí cho phát điện; đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư và đưa vào vận hành các hệ thống pin lưu trữ năng lượng trên lưới điện phân phối.Việc điều chỉnh khung giờ cao điểm – thấp điểm – bình thường cũng được nghiên cứu nhằm tối ưu hóa sử dụng điện trong toàn hệ thống...