Bắc Ninh thí điểm hỗ trợ 10.000 hộ kinh doanh chuyển đổi số

Chương trình hướng tới đưa các công cụ số vào hoạt động kinh doanh thực tế, giúp hộ kinh doanh quản lý hiệu quả hơn, mở rộng thị trường và từng bước hình thành dữ liệu phục vụ kinh doanh.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại điểm cầu UBND tỉnh và 99 xã, phường trên địa bàn. Nội dung trọng tâm là triển khai kế hoạch phối hợp giữa Bộ KHCN với tỉnh Bắc Ninh, đồng thời trao đổi về hỗ trợ thương mại điện tử, chuyển đổi phương thức kê khai thuế và ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh.

Chuyển đổi số phải tạo ra hiệu quả kinh doanh

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KHCN Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng một vài phần mềm hay số hóa những công việc đang làm, mà phải trở thành phương thức phát triển mới, tạo ra mô hình sản xuất, kinh doanh mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo Thứ trưởng, việc hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số là cách cụ thể hóa các chủ trương lớn về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân tới khu vực kinh tế cơ sở. Đây là nhóm chủ thể đông đảo trong hoạt động thương mại, dịch vụ nhưng nhiều hộ vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận phương thức kinh doanh mới, từ thanh toán, hóa đơn, kê khai, quản lý doanh thu đến tìm kiếm khách hàng trên môi trường số.

Thứ trưởng yêu cầu các giải pháp hỗ trợ phải thực chất, dễ tiếp cận và phù hợp với quy mô, năng lực của hộ kinh doanh. Trước mắt cần ưu tiên những nhu cầu thiết yếu như quản lý bán hàng, quản lý kho, thanh toán không dùng tiền mặt, chữ ký số, hóa đơn điện tử, kê khai thuế, chăm sóc khách hàng, website bán hàng và kết nối với các nền tảng thương mại điện tử. Cùng với đó, việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn, an ninh mạng.

Khoảng trống lớn ở khu vực hộ kinh doanh

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn, chuyển đổi số hộ kinh doanh đang diễn ra trong bối cảnh phương thức quản lý thuế có nhiều thay đổi. Từ năm 2026, hộ kinh doanh chuyển sang phương thức kê khai, đòi hỏi có sổ sách, hóa đơn và dữ liệu bán hàng. Việc số hóa vì vậy không chỉ giúp thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn mà còn giúp hộ kinh doanh nắm được doanh thu, lợi nhuận và tình trạng hàng tồn kho để điều hành hoạt động hiệu quả hơn.

Bắc Ninh hiện có 106.537 hộ kinh doanh, nhưng mới chỉ hơn 2.000 hộ sử dụng phần mềm quản lý bán hàng, chiếm chưa đến 2%. Trong khi đó, phần lớn hộ đã quen với thanh toán số, quét mã QR và chuyển khoản qua điện thoại, nhưng hoạt động quản lý bán hàng, kê khai vẫn chủ yếu thực hiện thủ công. Đây chính là khoảng trống mà chương trình thí điểm hướng tới.

Qua khảo sát, tỉnh xác định bốn khó khăn chính của hộ kinh doanh gồm tâm lý ngại thay đổi, kỹ năng số hạn chế, chưa biết lựa chọn giải pháp phù hợp và lo ngại về chi phí ban đầu cũng như an toàn dữ liệu. Do đó, tỉnh đề nghị chương trình không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải có người hướng dẫn trực tiếp, giải pháp đơn giản, chi phí hợp lý và cam kết rõ ràng từ nhà cung cấp.

Kế hoạch đặt mục tiêu tiếp cận, tư vấn, hướng dẫn ít nhất 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh, trong đó phấn đấu tối thiểu 50% cài đặt phần mềm, nền tảng số; đồng thời hỗ trợ xây dựng thương hiệu trên tên miền quốc gia và hoàn thành các mục tiêu đề ra trước ngày 31/12/2026.

Từ góc độ Bộ Công Thương, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, cho rằng hiệu quả cuối cùng của chuyển đổi số phải được nhìn từ chính nhu cầu của người kinh doanh: có bán thêm được hàng, tìm thêm được khách, quản lý thuận tiện hơn và giảm chi phí hay không. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được những công việc hằng ngày và tạo ra hiệu quả thực tế.

Bắc Ninh có dư địa lớn cho hướng đi này. Riêng tháng 7/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa trên địa bàn ước đạt 10.274 tỷ đồng, tăng 26,86% so với cùng kỳ. Đến hết năm 2025, tỉnh có 179.038 shop trên hai sàn thương mại điện tử lớn là Shopee và TikTok Shop. Theo đó, bài toán không còn đơn thuần là đưa thêm người bán lên môi trường số mà là giúp những người đã tham gia khai thác các kênh này hiệu quả hơn.

Địa phương cũng có nguồn sản phẩm phong phú với 721 sản phẩm OCOP được công nhận đến giữa năm 2026. Tuy nhiên, sản phẩm tốt chưa đồng nghĩa với việc tự hình thành thị trường. Người kinh doanh cần biết cách giới thiệu sản phẩm, đóng gói, giao hàng, chăm sóc khách hàng và lựa chọn kênh bán phù hợp.

Dù vậy, mức độ sẵn sàng về công nghệ và kỹ năng số giữa các hộ hiện không đồng đều. Một bộ phận hộ cần được hướng dẫn trực tiếp; các giải pháp quản lý bán hàng, lập hóa đơn và thanh toán cần tiếp tục đơn giản hóa, với chi phí phù hợp. Cơ quan Thuế cũng đề xuất xây dựng mô hình phối hợp giữa cơ quan thuế, chính quyền cơ sở, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức hỗ trợ hộ kinh doanh.

Tại hội nghị, Bộ KHCN và UBND tỉnh Bắc Ninh đã ký kết Kế hoạch phối hợp triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số; các doanh nghiệp công nghệ số và đơn vị đồng hành cũng trao thỏa thuận hợp tác triển khai chương trình.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, để kế hoạch đi vào thực chất, các bên phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả. Kết quả thí điểm tại Bắc Ninh không chỉ có ý nghĩa đối với địa phương mà còn là cơ sở để Bộ KHCN tổng hợp thực tiễn, đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trên quy mô quốc gia.