Bài cuối: Mặt trận trong kỷ nguyên số: Chuyển đổi để bứt phá

Nắm bắt dư luận kịp thời trên không gian mạng

Sau Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai thí điểm nền tảng “Mặt trận số” và tập huấn “Ứng dụng AI trong công tác MTTQ các cấp” do Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam tổ chức (tháng 8/2025), công tác Mặt trận tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng chuyển đổi số toàn diện, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường gắn kết với nhân dân.

Hiện “Cổng Mặt trận số” đã được triển khai gồm nhiều phân hệ, trong đó hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của người dân, với tổng số 1.445 phản ánh, kiến nghị của người dân. Đồng thời, MTTQ Việt Nam đã vận hành phần mềm nắm bắt tình hình dư luận trên không gian mạng (https://dlxh.mattranso.vn), hỗ trợ công tác giám sát và phản biện xã hội; từ đó kịp thời nắm bắt tình hình các vấn đề dư luận người dân quan tâm trên không gian mạng, định kỳ báo cáo kết quả thu thập hàng ngày, hàng tuần.

Với tinh thần trách nhiệm, sự năng động, sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ, tuổi trẻ Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam là lực lượng nòng cốt, đồng hành cùng Đảng đoàn, Ban Thường trực và các ban, đơn vị thúc đẩy chuyển đổi số, qua đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống Mặt trận, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Theo ông Trần Minh Quang - Bí thư Đoàn Thanh niên Cơ quan UBTƯ MTTQ Việt Nam, chuyển đổi số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hệ thống Mặt trận trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là yêu cầu về đổi mới phương thức làm việc, mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng nắm bắt tình hình nhân dân, nhất là tâm tư, nguyện vọng, xu hướng tư tưởng của đoàn viên, thanh niên trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở thành môi trường giao tiếp, bày tỏ quan điểm và lan tỏa thông tin.

“Việc ứng dụng các nền tảng số giúp công tác tập hợp thông tin trở nên nhanh hơn, rộng hơn, kịp thời hơn; đồng thời hỗ trợ phân tích, sàng lọc và nhận diện những vấn đề mới phát sinh một cách đa chiều, từ đó giúp tổ chức Đoàn và hệ thống Mặt trận có phản ứng chính sách, định hướng tuyên truyền và tổ chức hoạt động sát thực tiễn hơn” – ông Trần Minh Quang nhấn mạnh.

Tính đến ngày 15/4/2026, toàn hệ thống đã xử lý 4.229.311 văn bản đến; số lượng văn bản đi là 347.079. Công tác quản lý và xử lý văn bản đã có nhiều chuyển biến khi phần lớn các đơn vị đã thực hiện xử lý trên môi trường điện tử.

Tại nhiều địa phương, số lượng văn bản đến được xử lý qua hệ thống nội bộ và liên thông chiếm tỷ lệ cao so với văn bản giấy truyền thống. Một số đơn vị đã đạt tỷ lệ phát hành điện tử toàn trình cao như MTTQ Việt Nam tỉnh Sơn La 82%; Bắc Ninh 81%; Lạng Sơn 80%...

Việc đẩy mạnh xử lý văn bản trên môi trường điện tử đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực như tiết kiệm thời gian, chi phí in ấn, lưu trữ; đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quá trình xử lý công việc. Đặc biệt giúp giảm đáng kể tình trạng chồng chéo, trùng lặp, tạo điều kiện để công tác chỉ đạo, điều hành được nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn.

Xây dựng “Mặt trận số” gần gũi với nhân dân

MTTQ Việt Nam TP Hà Nội - một trong những địa phương đi đầu trong công tác chuyển đổi số. Tại nhiều xã, phường tới các khu dân cư, tổ dân phố đều tích cực, hào hứng với chuyển đổi số. Đơn cử, phường Việt Hưng đã triển khai 11 mô hình, các nhóm mô hình thí điểm về chuyển đổi số, trong đó có mô hình thí điểm “Tổ dân phố chuyển đổi số”.

Xã Kiều Phú cũng là một trong những đơn vị cấp xã sớm triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, với các mô hình sáng tạo như “Mỗi công dân - một danh tính số”, “Chợ số - văn hóa số”, “Gia đình số”… Các tổ công tác của xã đã hướng dẫn người dân cài đặt phần mềm, ứng dụng để sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử.

Trong tháng 4/2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà, TP Hà Nội cũng vừa tổ chức ra mắt mô hình “Cán bộ Mặt trận thực chiến cùng AI” với chủ đề “Mặt trận Ngọc Hà - Kết nối AI - Hướng tới tương lai - Nhân dân hạnh phúc”. Mục tiêu chiến lược của mô hình là tập trung vào 4 trụ cột chính, gồm: Trợ lý ảo cá nhân hóa hỗ trợ cán bộ; nền tảng điều hành số HanoiWork; kênh tương tác “Lắng nghe Nhân dân nói” thông qua mã QR “Góp ý Ngọc Hà”; lan tỏa phong trào “bình dân học vụ số” trong cộng đồng.

Theo bà Bùi Huyền Mai - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh và toàn diện, yêu cầu về năng lực công nghệ đối với đội ngũ cán bộ Mặt trận là hết sức cấp thiết. Nhiều địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin, sử dụng phần mềm quản lý dữ liệu và công cụ giám sát trực tuyến.

“Thực tế cho thấy, khi cán bộ làm chủ công nghệ, việc triển khai các phong trào, cuộc vận động trở nên linh hoạt hơn; các nội dung giám sát, phản biện xã hội được số hóa góp phần tăng tính minh bạch và huy động hiệu quả sự tham gia của người dân” – bà Mai nhấn mạnh.

Tại TP Hải Phòng, xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn liền với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Mặt trận, thời gian qua Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đã triển khai rất hiệu quả hệ thống quản lý, điều hành văn bản điện tử; ứng dụng chữ ký số trong trao đổi, xử lý công việc nhằm bảo đảm tính nhanh chóng, chính xác và an toàn thông tin.

Đặc biệt, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố từng bước sử dụng thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo  trong một số hoạt động như: xây dựng hệ thống hỏi - đáp trực tuyến nhằm phục vụ người dân một cách kịp thời, hiệu quả; Hỗ trợ phân tích, tư vấn tham mưu xây dựng văn bản, hỗ trợ tìm kiếm thông tin, hỗ trợ nhanh trong quá trình tác nghiệp, tiết kiệm thời gian, nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ, công chức và được tích hợp trên hệ thống quản lý, điều hành văn bản điện tử.

Ông Nguyễn Đức Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng cho biết, bước đầu việc triển khai chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hệ thống Mặt trận TP Hải Phòng đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng công tác vận động, tập hợp, đoàn kết nhân dân.

Chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam  các cấp tỉnh Thanh Hóa cũng đang được đo bằng những thay đổi cụ thể. Theo đó, người dân được phục vụ nhanh hơn, khu dân cư vận hành minh bạch, cán bộ giảm áp lực hành chính và cả hệ thống được kết nối thông suốt. Nếu trước đây, việc tổng hợp ý kiến, báo cáo, vận động người dân phụ thuộc nhiều vào giấy tờ và các cuộc họp trực tiếp thì nay, phần lớn công việc được thực hiện trên môi trường số. Nhờ đó, thời gian xử lý rút ngắn, thông tin không bị thất lạc, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch.

Có thể khẳng định, những kết quả bước đầu trong việc triển khai chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận đã mang lại những thay đổi tích cực, góp phần hiện đại hóa phương thức hoạt động và nâng cao chất lượng công tác vận động, tập hợp nhân dân. Đặc biệt, trong bối cảnh sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn và khối lượng công việc lớn hơn, “Mặt trận số” cũng trở thành công cụ quan trọng giúp kết nối hệ thống tổ chức theo chiều dọc và chiều ngang, đảm bảo thông tin thông suốt, giảm tình trạng chồng chéo và nâng cao năng lực điều phối chung.