Bến Nhà Rồng: Biểu tượng tự hào của thành phố mang tên Bác

Năm nay, đúng vào dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026), TP Hồ Chí Minh đã khởi công dự án cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh  Hồ Chí Minh.

Khi hoàn thành cải tạo, chỉnh trang, Bến Nhà Rồng sẽ trở thành không gian văn hóa đặc biệt của thành phố mang tên Bác, để tiếp tục kể câu chuyện về khát vọng, lòng yêu nước và sự tiếp nối các giá trị Hồ Chí Minh cho nhiều thế hệ.

Nơi khởi nguồn cho hành trình vĩ đại

Giữa nhịp sống sôi động của TP Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng vẫn hiện diện như một biểu tượng đặc biệt gắn liền với ký ức thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.

Ngày 5/6/1911, từ chính nơi này, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã xuống con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình bôn ba tìm con đường giải phóng dân tộc. Cuộc ra đi lặng lẽ của một người thanh niên yêu nước khi ấy đã mở ra bước ngoặt lịch sử, dẫn tới sự hình thành con đường cách mạng Việt Nam, đưa đất nước từ thân phận thuộc địa đến độc lập, tự do.

TP Hồ Chí Minh nhìn từ Bến Nhà Rồng - Nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước. Hiện nay, đây là không gian văn hóa tiêu biểu của thành phố. Ảnh: T.L

Không mang theo hành trang quyền lực hay danh vọng, Nguyễn Tất Thành ra đi với khát vọng duy nhất là tìm lời giải cho vận mệnh dân tộc. Trong suốt gần 30 năm bôn ba qua nhiều châu lục, Người đã trải nghiệm cuộc sống của những người lao động, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa và các phong trào đấu tranh tiến bộ trên thế giới để tìm ra con đường phù hợp nhất cho Việt Nam.

Hành trình ấy hôm nay được tái hiện sinh động tại Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh, nơi lưu giữ hàng nghìn tư liệu, hiện vật, hình ảnh về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một trong những điểm nhấn gây ấn tượng với du khách là bức tượng đồng "Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước" đặt tại khuôn viên trung tâm bảo tàng.

Tác phẩm do nhà điêu khắc Phạm Mười sáng tác năm 2002, cao 3,3m, nặng hơn 1 tấn và được dựng năm 2003 nhân dịp kỷ niệm 92 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước. Bức tượng khắc họa hình ảnh người thanh niên Nguyễn Tất Thành trong tư thế hiên ngang hướng ra sông Sài Gòn, như đang chuẩn bị cho cuộc hành trình lịch sử.

Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, tác phẩm còn gợi nhắc về ý chí, nghị lực và khát vọng cứu nước của người thanh niên yêu nước năm xưa. Với nhiều du khách, đây là điểm dừng chân để suy ngẫm về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với đất nước trong bối cảnh hiện nay.

Không gian văn hóa đặc biệt của thành phố mang tên Bác

Sau ngày đất nước thống nhất, Bến Nhà Rồng được gìn giữ và phát huy giá trị như một trong những "địa chỉ đỏ" quan trọng của cả nước.

Từ khi mở cửa đón khách vào năm 1979, Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh đã phục vụ hàng chục triệu lượt khách trong và ngoài nước. Đây là một trong những bảo tàng có lượng khách tham quan đông nhất thành phố.

Hiện bảo tàng lưu giữ hơn 11.000 tư liệu, hiện vật cùng trên 3.000 đầu sách chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian trưng bày được xây dựng theo nhiều giai đoạn lịch sử, tái hiện cuộc đời của Bác từ thời niên thiếu, quá trình tìm đường cứu nước, lãnh đạo cách mạng đến công cuộc xây dựng đất nước.

Đội ngũ thuyết minh viên của bảo tàng không ngừng đổi mới phương pháp truyền đạt, giúp các thế hệ học sinh, sinh viên và du khách tiếp cận lịch sử một cách sinh động hơn.

Mỗi năm, vào các dịp kỷ niệm lớn như Quốc khánh 2/9, Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5 hay Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước 5/6, hàng nghìn lượt người từ khắp mọi miền đất nước lại tìm về nơi đây để dâng hương, tham quan và tìm hiểu lịch sử.

Đối với nhiều gia đình, chuyến tham quan Bến Nhà Rồng còn là dịp giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, giúp các em hiểu hơn về những hy sinh của các thế hệ đi trước và hun đúc tình yêu quê hương, đất nước.

Không gian lưu giữ ký ức Bến Nhà Rồng hiện đang bước vào giai đoạn phát triển mới nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và du khách. Năm nay, thành phố đã khởi công dự án cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh, một trong bốn dự án trọng điểm được triển khai nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Mục tiêu là bảo tồn giá trị lịch sử, kiến trúc của công trình đồng thời mở rộng không gian công cộng phục vụ cộng đồng.

Theo định hướng quy hoạch, khu vực Cảng Nhà Rồng - Khánh Hội sẽ được kết nối với Bến Bạch Đằng và hệ thống công viên ven sông Sài Gòn, hình thành một không gian văn hóa - lịch sử - du lịch đặc sắc bên dòng sông trung tâm thành phố.

Việc chỉnh trang không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ khách tham quan mà còn khẳng định sự quan tâm của TP Hồ Chí Minh đối với công trình gắn liền với sự kiện lịch sử ngày 5/6/1911.

Từ bến cảng nơi người thanh niên Nguyễn Tất Thành bắt đầu hành trình cứu nước đến bảo tàng đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, Bến Nhà Rồng đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một di tích lịch sử đơn thuần.

Nơi đây trở thành biểu tượng của khát vọng vươn lên, của tinh thần dám nghĩ, dám đi và dám mở đường vì tương lai dân tộc. Trong dòng chảy hiện đại của TP Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng vẫn tiếp tục là điểm tựa tinh thần, nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, ý chí tự cường và trách nhiệm tiếp nối những khát vọng lớn lao mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi đầu từ hơn một thế kỷ trước.