Biến chứng thủy đậu ở người lớn: Không thể xem nhẹ
Nhiều ca bệnh nặng liên tiếp được ghi nhận cho thấy thủy đậu không còn là bệnh “lành tính” khi xảy ra ở người trưởng thành. Sự chủ quan, thiếu miễn dịch và điều trị sai cách đang khiến căn bệnh này tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Tại Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương), nhiều bệnh nhân thủy đậu nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Trường hợp nam bệnh nhân S.V.T. (39 tuổi, Lạng Sơn) được chuyển đến sau phẫu thuật tắc ruột, trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, nhiễm trùng nặng trên nền thủy đậu diễn tiến phức tạp, nguy cơ suy đa cơ quan.
Một trường hợp khác là nam thanh niên L.V.T. (20 tuổi, Lào Cai) nhập viện khi bệnh đã tiến triển nặng. Do không thăm khám sớm, virus đã tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng, gây suy hô hấp, suy gan cấp, buộc các bác sĩ phải can thiệp tích cực với tiên lượng dè dặt. Những ca bệnh như vậy cho thấy thủy đậu không còn dừng lại ở những biểu hiện ngoài da đơn thuần, mà có thể chuyển nhanh sang tình trạng bệnh lý toàn thân.
BS Nguyễn Hồng Kỳ - Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương) cho biết, đặc điểm nguy hiểm của thủy đậu ở người lớn là khả năng gây biến chứng nặng với tốc độ nhanh hơn so với trẻ em. Khi virus Varicella-Zoster xâm nhập và nhân lên mạnh mẽ trong cơ thể, đặc biệt ở những người có bệnh nền hoặc sức đề kháng suy giảm, các biến chứng như viêm phổi cấp, viêm não, nhiễm trùng huyết hoàn toàn có thể xuất hiện và diễn tiến khó kiểm soát .
BS Nguyễn Quang Huy - Trung tâm Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, quan niệm này hoàn toàn sai lầm. Trên thực tế, người lớn khi mắc thủy đậu có nguy cơ biến chứng và tử vong cao hơn so với trẻ em, đặc biệt khi không được theo dõi và điều trị đúng cách .
Không ít trường hợp bệnh trở nặng bắt nguồn từ những sai lầm trong chăm sóc tại nhà. Thói quen kiêng tắm, kiêng gió, đắp lá hoặc sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc vẫn tồn tại trong một bộ phận người dân. Thậm chí, việc tự ý sử dụng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định có thể làm suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho virus phát triển mạnh và vi khuẩn xâm nhập qua các tổn thương da, dẫn đến nhiễm trùng lan rộng .
Từ thực tế các ca bệnh nặng và những lỗ hổng trong nhận thức cộng đồng, các chuyên gia y tế khẳng định, thủy đậu cần được người dân nhìn nhận như một bệnh truyền nhiễm có nguy cơ biến chứng ở người trưởng thành, thay vì tiếp tục bị xem nhẹ như trước đây.
BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) nhấn mạnh, người dân không được lơ là với các dấu hiệu ban đầu như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước trên da. Đây là những biểu hiện tưởng chừng đơn giản nhưng có thể là khởi đầu của một quá trình bệnh lý phức tạp nếu không được theo dõi sát và xử trí đúng cách .
Theo các bác sĩ, yếu tố quyết định trong điều trị thủy đậu không chỉ nằm ở thuốc mà còn ở thời điểm can thiệp. Khi bệnh được phát hiện sớm, việc điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng và theo dõi biến chứng. Tuy nhiên, nếu để bệnh tiến triển nặng, đặc biệt khi đã xuất hiện tổn thương phổi, thần kinh hoặc nhiễm trùng huyết, quá trình điều trị sẽ trở nên khó khăn, kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc thủy đậu, người bệnh nên chủ động cách ly, hạn chế tiếp xúc với người xung quanh để tránh lây lan. Trong trường hợp xuất hiện các biểu hiện nặng như sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay để được can thiệp kịp thời.
Đặc biệt, tiêm vaccine được xác định là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và bền vững nhất. Việc chủ động tiêm phòng không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế tối đa khả năng xảy ra biến chứng nặng nếu nhiễm virus. Đối với phụ nữ có kế hoạch mang thai, việc tiêm vaccine trước khi mang thai là khuyến cáo quan trọng nhằm bảo vệ cả mẹ và thai nhi.