Bộ Công an nêu giải pháp ngăn chặn tội phạm AI, Deepfake lừa đảo

Liên quan đến tình trạng sử dụng AI và công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói của các cơ quan chức năng, lãnh đạo ngân hàng nhằm lừa đảo đang diễn ra rất phức tạp, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, Bộ Công an chủ động từ sớm và tổ chức quyết liệt các mặt công tác phòng ngừa, đấu tranh tập trung vào 4 nhóm giải pháp

Thứ nhất là hoàn thiện hệ thống pháp luật. Đây là điều rất quan trọng, đặc biệt là có những quy định để xử lý các hành vi mới xuất hiện trên không gian số, trên môi trường số.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, vừa qua, chúng ta đã xây dựng được Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng sửa đổi, đang dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong đó có nhiều quy định liên quan đến việc xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ như AI, Deepfake để tạo dựng, phát tán các thông tin sai sự thật.

Bộ Công an cũng phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng và tham mưu để triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo và đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Trong đó có những điều khoản quy định rất rõ về các hành vi nghiêm cấm trong hoạt động trí tuệ nhân tạo như: Cấm lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người, cấm thu thập sử dụng dữ liệu trái quy định pháp luật.

Nhóm giải pháp thứ hai là tăng cường các giải pháp quản trị trí tuệ nhân tạo. Công tác quản trị tập trung vào kiểm soát các thuật toán; gắn nhãn nội dung AI; triển khai xác định định danh người dùng trên mạng xã hội - đây cũng là phương thức rất quan trọng để phòng ngừa và truy nguồn khi có các hoạt động vi phạm…

Thứ ba là tập trung các biện pháp để đấu tranh xử lý quyết liệt với các loại tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao. Đây là những nội dung mà Bộ Công an đang triển khai rất quyết liệt, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi mua bán dữ liệu, bỏ lọt thông tin.

Thứ tư là đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng và phòng chống tội phạm mạng, bảo vệ dữ liệu. Đặc biệt là tập trung vào việc thúc đẩy phê chuẩn Công ước Hà Nội về tội phạm mạng.

Bộ Công an sẽ tăng cường các cơ chế hợp tác cả đa phương và song phương, đặc biệt với các nước láng giềng, trong việc phát hiện, đấu tranh xử lý tận gốc tội phạm, xóa bỏ tâm lý phạm tội ở nước ngoài.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo thường tập trung khai thác, thao túng ba trạng thái tâm lý của người bị hại. Thứ nhất là tâm lý lo sợ; thứ hai là tâm lý tình cảm; và thứ ba là tâm lý hám lợi.

Vì vậy Bộ Công an đề nghị mỗi người dân cần chủ động trang bị cho mình kỹ năng nhận diện, cảnh giác và tham gia an toàn trên không gian mạng. Đây là yếu tố rất quan trọng để cùng xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

“Mỗi người dân khi tham gia không gian mạng cần xây dựng văn hóa ứng xử văn minh, đồng thời nâng cao ý thức tự cảnh giác, tự kiểm tra, xác minh thông tin. Đặc biệt, khi phát hiện những dấu hiệu bất thường, người dân nên chủ động kiểm tra, trao đổi và liên hệ với cơ quan chức năng. Cơ quan Công an sẽ có hướng dẫn cụ thể để giúp người dân phòng ngừa hiệu quả các hành vi lừa đảo, vi phạm pháp luật trên không gian mạng” Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản khuyến cáo.