Bộ 'khai tử' môn Lịch sử?

Ảnh minh họa.

Khi Lịch sử là môn tự chọn

Cô Nguyễn Thị Thanh Hòa - giáo viên (GV) dạy môn Lịch sử Trường Phổ thông DTNT tỉnh Yên Bái chia sẻ: "Tôi cảm thấy rất buồn khi biết môn Lịch sử được xếp vào môn tự chọn. Bởi như vậy, sẽ có rất ít học sinh (HS) chọn Sử, dần dần môn học này sẽ có nguy cơ bị “lãng quên”. Tôi cho rằng, Bộ GD&ĐT thay đổi theo hướng đổi mới nhưng lại xa rời truyền thống. Tôi cũng tham gia nhiều cuộc tập huấn bộ môn và biết được nhiều quốc gia vẫn rất trọng môn Sử. Mà chính những quốc gia đó lại phát triển rất mạnh như Mỹ, Nhật Bản…".

Thực tế, hiện nay nhiều HS đã không chọn theo học các môn khối C vì khó khăn trong việc lựa chọn nghề nghiệp, xin việc khi ra trường. Nếu như môn Sử lại trở thành môn tự chọn thì e rằng HS sẽ dần dần lãng quên với Lịch sử, không học môn này nữa. Tuy nhiên thực tế, khi dạy ở lớp tôi thấy không phải các em quay lưng lại với Sử, mà khi Lịch sử không trở thành môn học bắt buộc thì các em sẽ không có thời gian để đầu tư cho môn này nữa.

Theo TS Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội đồng Giáo dục Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội), việc xếp môn Lịch sử thành môn tự chọn là mâu thuẫn vì cho HS tự chọn nhưng lại bắt HS chọn theo ý mình. Tại sao HS không chọn Sử? Vì môn học dài, kiến thức hàn lâm nên các em chán… Với cách thi tự chọn HS cũng đã không quan tâm tới môn Sử rồi, các em chỉ học qua quýt để đủ, “tức là tra tấn cả thầy cả trò.

Các nước khác, chương trình phổ thông quy định mỗi một học kỳ không học quá 4 môn. Nhưng học xong môn nào thi môn đó, giống như học ĐH. Cũng sẽ có cách chọn môn để vào ĐH, hoặc là không… để vừa với sức HS. Còn ở chúng ta thì lại bắt học tất cả nhưng chỉ chọn thi mấy môn thôi. Tâm lý con người là thế, nếu là học trò tôi cũng sẽ chọn môn dễ học. Vẫn là hình thức chứ chưa đi cụ thể.

Lịch sử là môn kiến thức khoa học xã hội, thuộc môn xã hội đã đành nhưng thực chất chúng ta phải hiểu nó là môn bổ trợ cho phát triên nhân cách, phát triển nhận thức của con người. Nếu anh không có kinh nghiệm của dân tộc của loài người để nhìn nhận vấn đề hiện tại, tương lai làm sao nhìn ra vấn đề được. Nó là kiến thức nền tảng chứ không phải chỉ là lòng yêu nước đâu. Những gì gọi là nền tảng thì phải được coi trọng từ phổ thông, còn sau này theo chuyên ngành nào mới đi sau.

Để học sinh không quay lưng với môn Sử

Vậy làm sao để giảng day hiệu quả môn Sử cũng như tạo ra niềm đam mê, hứng thú cho HS đối với môn học này? Là GV dạy Sử có nhiều HS đạt giải quốc gia, cô Hòa cho rằng, trước hết bản thân mỗi giáo viên dạy Sử phải có trách nhiệm với chính môn học của mình. Hơn nữa, phương pháp trên lớp của GV phải gắn việc học Lịch sử với việc học thực tế. Như khi dạy trên lớp GV cần hạn chế thao thao bất tuyệt toàn bộ kiến thức trong SGK.

Cô Hòa chia sẻ, khi giảng bài cô thường kết hợp với những nội dung gắn liền với cuộc sống nội trú, gần với địa phương của HS nên các em rất thích thú… Ví dụ khi giảng về Tổ chức Liên hợp quốc (chương trình Lịch sử lớp 12), đánh giá vai trò của tổ chức này đối với Việt Nam cô Hòa sẽ hỏi HS xem tại các vùng xa xôi các em được hưởng lợi gì từ tổ chức này. Sau đó cô gợi mở cho các em về những dự án nước sạch, đầu tư cho giáo dục, y tế của UNICEF… để các em hiểu rõ hơn.

“Lịch sử là bộ môn có chức năng giáo dục rất lớn. Thông qua những bài học Lịch sử có thể giáo dục tư tưởng, niềm tin, hình thành phát triển nhân cách cho các em. Qua thực tế dạy Lịch sử, tôi nhận thấy nếu HS được GV hướng dẫn, trau chuốt sẽ có phát triển và hình thành tư duy rất tốt”.

Cô Hòa cho rằng, việc HS yêu thích môn Sử hay không phần lớn phụ thuộc vào người GV. Nhiều em không theo học khối C nhưng cũng trao đổi với giáo viên là thích nghe giảng môn Sử. Vì môn này có nhiều điều hay và phục vụ cho nhận thức chính trị của mình. Nhiều em không theo học môn Sử không phải chỉ vì các em không thích học thuộc, trình bày các sự kiện một cách máy móc…

Nói về việc có một phần không nhỏ HS chán Sử do SGK, cô Hòa nhận định: Tôi thấy SGK THPT môn Sử thiên nhiều về lịch sử chính trị là chính. Còn lịch sử kinh tế và văn hóa có phần ít hơn, nhất là lịch sử văn hóa. Lịch sử quân sự, chính trị là tốt, không thể thiếu nhưng nên đưa thêm vào sách lịch sử văn hóa. Trong phần giảng dạy về lịch sử địa phương, các em rất hào hứng về văn hóa dân tộc của mình. Khi cho các em làm bài về lịch sử địa phương các em làm rất hay.