Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu các trường hợp không cấm kinh doanh khí N2O

Cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế

Ngày 5/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên thảo luận.

Sau khi các đại biểu Quốc hội nêu ý kiến, giải trình về việc bổ sung ngành nghề cấm kinh doanh khí N2O, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, đã tiếp thu ý kiến của Quốc hội. Qua đó quy định cụ thể điều cấm theo hướng cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm. Còn các mục đích khác vẫn được sản xuất và sử dụng theo điều kiện.

“Trước tình hình diễn biến sử dụng khí cười trong thời gian vừa qua, diễn biến khá phức tạp và thường xuyên gắn với các hoạt động sử dụng trái phép chất ma túy có nguy cơ ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội, vì thế việc bổ sung cấm việc này rất quan trọng. Thế nhưng khí N2O còn sử dụng cho các mục đích khác. Vì thế trong thời gian tới, chúng tôi cũng sẽ phối hợp để trong bổ sung vào trong nghị định quy định rất rõ hình thức kiểm soát việc này từ khâu sản xuất, khâu vận chuyển, lưu thông đến mục đích sử dụng, đảm bảo sử dụng đúng mục đích”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phân trần.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, làm rõ cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách của việc bổ sung danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh đối với kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Rà soát kỹ phạm vi điều chỉnh, phân định rõ các hành vi cần cấm với các trường hợp sử dụng hợp pháp, bảo đảm tính khả thi và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và mục đích chuyên môn hợp pháp khác.

Bên cạnh đó, rà soát toàn diện danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đánh giá đầy đủ mức độ rủi ro, yêu cầu quản lý nhà nước và khả năng kiểm soát bằng các công cụ thay thế đối với việc bãi bỏ ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhất là đối với các lĩnh vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và quản lý tài sản công.

Trước đó, đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Phước (Đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ thống nhất cao với việc bổ sung hoạt động kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Theo bà Phước, quy định này sẽ cụ thể hóa Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để các cơ quan chức năng tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Bà Phước đánh giá cách tiếp cận của dự thảo là phù hợp khi vừa cấm hành vi lạm dụng khí N2O phục vụ mục đích vui chơi, giải trí, vừa cho phép tiếp tục sử dụng loại khí này trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Cách quy định này vừa đáp ứng yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp và nhu cầu sử dụng chính đáng của xã hội. Bên cạnh đó, đại biểu cũng bày tỏ đồng tình với đề xuất bổ sung hoạt động của các cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thu thập vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Nước sạch chưa đưa vào danh mục kinh doanh có điều kiện

Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) đề nghị cắt giảm điều kiện kinh doanh và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải có nguyên tắc. Không thể cắt theo cách cơ học, chạy theo chỉ tiêu. Kinh nghiệm quốc tế như bộ nguyên tắc của OECD về thực thi pháp luật đều thống nhất: chỉ chuyển sang hậu kiểm khi đã đánh giá đúng rủi ro và công cụ thay thế đã sẵn sàng.

Theo ông Anh, với 198 ngành nghề, dự kiến cắt giảm 29,3%, con số chưa phải là điều đáng lo nhất. Ví dụ, ngành nước sạch liên quan đến sức khỏe của hàng chục triệu người dân, đang phải chờ Luật Cấp, thoát nước (dự kiến thông qua ở kỳ họp thứ 3) sau khi phụ lục mới có hiệu lực. Vận tải biển, khai thác cảng biển vẫn phải chờ sửa Bộ luật Hàng hải.

Vì vậy, theo ông Anh, quan trọng nhất, bổ sung ngay một khoản quy định các nguyên tắc chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm làm căn cứ chung ràng buộc việc xây dựng phương án thay thế cho ngành nghề trong danh mục thay vì mỗi bộ làm theo cách riêng như hiện nay, đó là phân loại theo mức độ rủi ro, bảo đảm đồng bộ về thời điểm, nguồn lực tương xứng, không biến tướng thành điều kiện trá hình.

Liên quan đến vấn đề kinh doanh nước sạch, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, hiện nay nước sạch chưa đưa vào danh mục kinh doanh có điều kiện. Chính phủ cũng đã rà soát và có ý kiến chỉ đạo sắp tới.

Trong kỳ họp tháng 10 tới, Bộ Xây dựng phải xây dựng Luật về cấp nước và thoát nước, trong đó cũng quy định điều kiện kinh doanh. Trong việc đảm bảo tiêu chuẩn nước sạch cho người dùng, Bộ Y tế cũng đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đây là quy chuẩn quy định  rõ quy chuẩn nước sạch, cung cấp nước sạch đảm bảo cho sử dụng. Tức là quy chuẩn quốc gia thì bắt buộc phải thực hiện, và việc kinh doanh nước sạch đã đảm bảo về an toàn.