Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải: Bảo đảm quyền lợi người dân khi điều chỉnh địa giới Hà Nội - Phú Thọ
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, việc điều chỉnh địa giới hành chính đưa 243 hộ dân với 1.057 nhân khẩu từ xã Thịnh Minh, tỉnh Phú Thọ về xã Ba Vì, thành phố Hà Nội không đồng nghĩa với việc người dân phải di dời nơi ở. Những hộ không có nguyện vọng di chuyển vẫn được ổn định tại nơi cư trú hiện nay. Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu bảo đảm các chính sách đối với đồng bào dân tộc Mường, Dao, người có công và các đối tượng bảo trợ xã hội được thực hiện liên tục, không gián đoạn.
Quan tâm bảo đảm quyền lợi của người dân trong khu vực điều chỉnh
Ngày 13/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ.
Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ) đề nghị, hai địa phương đặc biệt quan tâm bảo đảm quyền lợi của người dân trong khu vực điều chỉnh. Ông Mạnh cho biết, 243 hộ với 1.057 người thuộc xã Thịnh Minh, tỉnh Phú Thọ đã được lấy ý kiến về việc chuyển sang xã Ba Vì, Hà Nội, với tỷ lệ đồng thuận trên 95%. Tỷ lệ đồng thuận đối với đề án trên phạm vi toàn tỉnh Phú Thọ đạt 97,1%.

Theo ông Mạnh, cần tiếp tục giải quyết những tồn tại liên quan đến việc mở rộng Vườn quốc gia Ba Vì trước đây, trong đó có một số hộ dân có diện tích đất bị ảnh hưởng nhưng chưa được giải quyết đầy đủ theo quy định.
Đối với các dự án triển khai sau khi điều chỉnh địa giới, ông Mạnh cho rằng, Hà Nội cần quan tâm công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, bảo đảm sinh kế, nơi ở, việc làm và thu nhập của người dân. Đồng thời đề nghị tiếp tục quan tâm gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc trong khu vực.
Về chính sách, ông Mạnh kiến nghị, người dân tiếp tục được hưởng chính sách của Phú Thọ nếu Hà Nội chưa có chính sách tương ứng hoặc mức hưởng thấp hơn; trường hợp Hà Nội có chính sách cùng loại với mức cao hơn thì được áp dụng chính sách mới của Thủ đô.
“Việc điều chỉnh địa giới không đơn thuần là thay đổi diện tích tự nhiên mà còn gắn với yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì, mở rộng không gian phát triển Thủ đô và tăng cường liên kết vùng”, ông Mạnh nhấn mạnh.
Tán thành với việc điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên và 1.057 người dân từ tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội, đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn TP. Hà Nội) cho biết, quyết sách này chấm dứt tình trạng “một Vườn quốc gia, hai địa giới hành chính cấp tỉnh”, thống nhất quản lý lâm nghiệp với quản lý lãnh thổ, phù hợp với điểm g khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố đối với toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn.

Về kiểm soát các dự án đầu tư và chính sách bồi thường (khoản 2 Điều 3), ông Hà đề nghị, bổ sung vào khoản 2 Điều 3: giao Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội lập danh mục đầy đủ các dự án, xác định rõ tính pháp lý, tiến độ, nghĩa vụ tài chính làm cơ sở bàn giao; công khai danh mục dự án, số hộ bị ảnh hưởng và bảo đảm áp dụng thống nhất, công bằng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bên cạnh đó, nhìn nhận dự thảo chưa ấn định thời hạn chuyển tiếp, trong khi 1.057 người dân chuyển về Thủ đô là đồng bào Mường, Dao cần được thụ hưởng ngay chính sách của Hà Nội. Vì vậy, ông Hà đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 3 theo hướng: nêu rõ các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô được áp dụng cho khu vực này; thay cụm từ “cơ quan có thẩm quyền” bằng “Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội” quyết định theo thẩm quyền; và quy định Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành văn bản chuyển tiếp chính sách chậm nhất 3 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành.
“Hơn 95% số hộ gia đình tại khu vực chuyển giao thuộc xã Thịnh Minh đã đồng thuận với chủ trương này. Điều Nhân dân chờ đợi là những mốc thời gian minh bạch và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng được quy định ngay trong Nghị quyết của Quốc hội”, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nói.
Ông Hà cho rằng, việc quy định rõ trách nhiệm và thời hạn chuyển tiếp trong Nghị quyết sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo tồn Vườn quốc gia Ba Vì, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân.
Không để phát sinh khoảng trống trong quản lý, gây khó khăn cho doanh nghiệp
Phát biểu giải trình trước ý kiến ĐBQH nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, một trong những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm là ổn định đời sống người dân sau điều chỉnh địa giới hành chính. Theo đó, 243 hộ dân với 1.057 người chuyển về xã Ba Vì, thành phố Hà Nội, nếu không có nguyện vọng thì không phải di dời. Cùng với việc ổn định nơi ở, Chính phủ yêu cầu bảo đảm thực hiện liên tục, không gián đoạn các chính sách đối với đồng bào dân tộc Mường, Dao, người có công và các đối tượng bảo trợ xã hội.
Đối với giấy tờ hành chính, Bộ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định, những giấy tờ đã cấp tiếp tục được sử dụng, không bắt buộc người dân phải cấp đổi đồng loạt sau khi thay đổi địa giới. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý Điều 3 dự thảo nghị quyết theo hướng bổ sung yêu cầu hoàn thành bàn giao hồ sơ, dữ liệu phục vụ quản lý địa bàn và giải quyết thủ tục hành chính trước khi Nghị quyết có hiệu lực. Những hồ sơ thủ tục hành chính chưa giải quyết xong sẽ được chuyển giao cho cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xử lý, người dân không phải nộp lại.

Về chế độ, chính sách, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho hay, người dân được hưởng chính sách của thành phố Hà Nội. Trường hợp chính sách đang thực hiện có mức cao hơn, người dân tiếp tục được hưởng đến hết thời gian hoặc khi cơ quan có thẩm quyền quyết định chính sách thay thế.
Bên cạnh quyền lợi người dân, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Chính phủ xác định quản lý, bảo vệ Vườn quốc gia Ba Vì là nhiệm vụ trọng tâm sau điều chỉnh địa giới.
“Điều chỉnh địa giới không làm thay đổi chế độ quản lý rừng đặc dụng, không đồng nghĩa với việc chuyển mục đích sử dụng đất”, ông Hải nhấn mạnh, đồng thời cho biết các dự án đầu tư, du lịch chỉ được triển khai phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật.
Theo ông Nguyễn Tiến Hải, ngay trong quá trình lập hồ sơ đề án, Chính phủ đã chỉ đạo UBND thành phố Hà Nội và UBND tỉnh Phú Thọ xây dựng dự thảo kế hoạch triển khai thực hiện sau điều chỉnh. Hai địa phương cũng đang rà soát, lập danh mục các dự án, công trình, tài sản trong phạm vi 40,06 km² để chuẩn bị bàn giao, tiếp nhận.
Đối với những dự án đã có quyết định hợp pháp, ông Nguyễn Tiến Hải cho biết, Chính phủ xác định phải kế thừa giá trị pháp lý, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý hoặc gây khó khăn cho doanh nghiệp, đơn vị. Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo Hà Nội và Phú Thọ chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm việc quản lý theo địa giới mới được thực hiện thông suốt từ ngày 1/1/2027, ổn định đời sống nhân dân và quản lý Vườn quốc gia Ba Vì thống nhất, đồng bộ.