Bộ trưởng Tư pháp nêu lý do thí điểm luật sư công tại 8 bộ, 10 tỉnh thành phố

Tính đại diện có trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương

Chiều 22/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công. Sau khi nghe các đại biểu Quốc hội nêu ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã phát biểu giải trình làm rõ các nội dung liên quan. Theo đó về phạm vi thí điểm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội thống nhất, nhưng cũng có một số ý kiến băn khoăn đề nghị làm rõ thêm phạm vi 8 bộ, 10 UBND các tỉnh, thành phố có phù hợp không?

Về vấn đề này, theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, có ý kiến đề nghị áp dụng thí điểm thêm đối với TP Huế, nhưng cũng có ý kiến đề nghị thu hẹp thí điểm lại. “Việc lựa chọn 8 bộ và 10 địa phương đã có sự cân nhắc rất kỹ. Theo đó, 8 bộ được lựa chọn là những cơ quan quản lý các lĩnh vực chuyên môn rộng, phức tạp. Trong thực tiễn thấy rằng những vụ việc thuộc phạm vi giải quyết, thuộc thẩm quyền giải quyết của luật sư công có nhiều việc liên quan đến những bộ này. Do đó, việc lựa chọn 8 bộ mang tính chất đại diện cho các bộ, các cơ quan Trung ương để triển khai thí điểm, sau đó có cơ sở đánh giá”, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng lý giải.

Còn về thí điểm tại 10 địa phương, theo ông Hoàng Thanh Tùng, đây là những địa phương có điều kiện kinh tế xã hội phát triển, tốc độ đô thị hóa, hội nhập cao, nhiều giao dịch diễn ra các tranh chấp về dân sự, kinh tế, khiếu nại tố cáo, những đề án, dự án kinh tế xã hội. Cho nên tiến hành thí điểm để có thể đánh giá được một cách thực chất và hiệu quả chế định này trong thực tế.

“Phạm vi thí điểm là 5/6 thành phố trực thuộc Trung ương, tính đại diện rất cao. Bây giờ bổ sung thêm TP. Huế là rất tốt, nhưng tính đại diện đã có trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Đây là vấn đề cũng đã được báo cáo và có kết luận của cấp có thẩm quyền”, ông Hoàng Thanh Tùng nói.

Tại sao thí điểm 2 năm?

Về thời gian thực hiện thí điểm 2 năm, theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, trước mắt triển khai 2 năm. Đến gần thời điểm kết thúc thí điểm thấy phải kéo dài thì Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền, trình Quốc hội cho phép kéo dài thêm. Với phạm vi thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương nếu triển khai tập trung tốt thì thời gian 2 năm là một khoảng thời gian tương đối đủ để có thể đánh giá được hiệu quả của chế định này trong thực tế. Sau đó kết thúc thí điểm để thực hiện diện rộng nếu phù hợp và phát huy hiệu quả.

Liên quan đến tiêu chuẩn của luật sư công, ông Hoàng Thanh Tùng cho hay, đây là luật sư công nên trước hết phải đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư bao gồm quyền, nghĩa vụ, tiêu chuẩn, và cả những vấn đề khác. Trong 32 quy tắc đạo đức ứng xử, Chính phủ phải rà soát, xem cái gì phù hợp với luật sư công, cái gì không phù hợp. Vấn đề về phân định ranh giới về mặt công việc, trách nhiệm giữa luật sư công và công chức, viên chức đồng thời một lúc làm “hai vai” sẽ được nghiên cứu để quy định cụ thể, trình Chính phủ xem xét quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn.

"Việc phân định 50% công việc, thời gian dành cho nhiệm vụ công chức, 50% dành cho luật sư công là không thể quy định cứng. Khối lượng công việc của luật sư công phụ thuộc vào từng cơ quan, nơi luật sư công đang làm việc. Có những cơ quan rất nhiều việc, có những thành phố lớn rất nhiều việc, có khi luật sư công phải dành toàn bộ thời gian để làm công việc. Do đó trong dự thảo nghị quyết đã có khoản 3 Điều 7 quy định: Ngoài công việc của luật sư công thì luật sư công thực hiện nhiệm vụ khác của công chức, viên chức. Thủ trưởng cơ quan nơi thực hiện thí điểm có trách nhiệm bố trí phân công công việc để bảo đảm luật sư công hoàn thành công việc theo quy định của nghị quyết. Nghị quyết của Quốc hội quy định ở mức khung, còn quá trình hướng dẫn cụ thể, Chính phủ sẽ có hướng dẫn đối với các bộ và địa phương thực hiện thí điểm để có phân công bố trí cho phù hợp”, ông Hoàng Thanh Tùng nói.

Về chế độ chính sách, ông Hoàng Thanh Tùng giải trình rằng, với khối lượng công việc, tính chất đặc thù của luật sư công cũng phải có chế độ chính sách phù hợp, thỏa đáng để thu hút và giữ chân được lực lượng nhân sự có chất lượng cao.

“Đối với chế độ bồi dưỡng theo vụ việc nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị nghiên cứu không quy định cứng là 0,5 mức lương cơ sở mà cần linh hoạt hơn, có thể nghị quyết quy định một khung làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết mức bồi dưỡng phù hợp với tính chất phức tạp của công việc mà luật sư công tham gia. Đây là những vấn đề sẽ tiếp tục được nghiên cứu, những gì phù hợp sẽ được báo cáo giải trình tại phiên Quốc hội thông qua dự thảo Nghị quyết”, ông Hoàng Thanh Tùng giải trình.