Bữa ăn bán trú không chỉ là dinh dưỡng
Bữa ăn bán trú không chỉ là dinh dưỡng, mà còn là niềm tin của phụ huynh gửi gắm vào bộ máy chính quyền địa phương và hệ thống quản lý. Vì lẽ đó, việc tăng cường giám sát và quản lý để nâng “chất” bữa ăn bán trú thông qua ứng dụng công nghệ cần được nhân rộng thực hiện tại tất cả các địa phương trong cả nước.
Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường - HanoiCheck vừa được ra mắt tháng 7 vừa qua. Đây là bước đi quan trọng nhằm số hóa toàn diện công tác quản lý bữa ăn học đường, nâng cao chất lượng dinh dưỡng và kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm cho hơn 1,18 triệu học sinh bán trú của TP Hà Nội năm học 2026 - 2027.
Yêu cầu quan trọng là các trường học phải xây dựng và công khai thực đơn trên HanoiCheck. Một trong những điểm nổi bật của HanoiCheck là tăng cường công khai, minh bạch thông tin về bữa ăn học đường. Theo đó, phụ huynh có thể tra cứu thông tin về thực đơn, nguồn gốc thực phẩm, tình trạng dinh dưỡng của học sinh và các thông tin liên quan thông qua ứng dụng di động. Đồng thời, việc ứng dụng chữ ký số, mã QR và camera AI góp phần số hóa quy trình quản lý bếp ăn, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và truy xuất khi cần thiết.
Cũng tại Hướng dẫn mới nhất của Ban chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm (ATTP) TP Hà Nội, một trong những điểm mới đáng chú ý là việc tổ chức bữa ăn bán trú năm học 2026 - 2027 được thực hiện theo phương án thống nhất trên từng địa bàn thay vì để các trường tự triển khai riêng lẻ như trước. Theo đó, UBND các xã, phường có trách nhiệm khảo sát nhu cầu tổ chức bán trú, đánh giá điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục để xây dựng phương án phù hợp; tổ chức lựa chọn, phân công đơn vị cung cấp thực phẩm hoặc suất ăn bán trú theo quy trình thống nhất.
Những tín hiệu vui về quản lý ATTP học đường cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú. Dẫu thế, nhiều băn khoăn vẫn còn để ngỏ. Bởi thời gian qua câu chuyện ATTP học đường nói chung luôn là mối âu lo của các bậc phụ huynh.
Ở năm học 2025 - 2026, Hà Nội đã phát hiện vi phạm trong tổ chức bữa ăn bán trú trường học tại 6 xã trên địa bàn. Đây là những vết gợn trong chính sách nhân văn hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh Thủ đô. Cùng đó, tại nhiều địa phương khác như tại TPHCM, Thái Nguyên, Lâm Đồng… cũng liên tiếp xảy ra nhiều vụ lùm xùm về vấn đề bữa ăn học đường. Trong khi từ cuối năm 2025, lần đầu tiên Sở GDĐT TPHCM đã ban hành quy định cụ thể về quản lý bữa ăn bán trú và vệ sinh trường học.
Đáng lo ngại hơn, đối tượng sử dụng bữa ăn bán trú chủ yếu là trẻ em – nhóm có hệ tiêu hóa còn non yếu, sức đề kháng chưa hoàn thiện. Việc tiếp xúc thường xuyên với thực phẩm không bảo đảm an toàn, dù chưa gây ngộ độc cấp tính, vẫn có thể để lại những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và trí tuệ của các em. Trên thực tế, việc lựa chọn được đơn vị cung cấp đủ điều kiện mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng là duy trì giám sát xuyên suốt trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh. Chính vì vậy, an toàn bữa ăn học đường không thể chỉ dừng lại ở cam kết trên giấy tờ, mà đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt ở mọi khâu, từ lựa chọn nhà cung cấp đến giám sát suất ăn khi đã được đưa lên bàn ăn của học sinh.
Giờ đây yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải xây dựng được một hệ thống quản lý ATTP học đường chặt chẽ, minh bạch và bền vững ở các nhà trường, tại tất cả các địa phương. Cần xử lý quyết liệt những sai phạm liên quan tới ATTP học đường. Nếu sau sai phạm, xử lý chưa đủ mức răn đe rồi đâu lại vào đó mà không có giải pháp triệt để, học sinh chính là những người bị ảnh hưởng lớn nhất. Thậm chí, nếu người lớn tắc trách, các em có thể phải trả giá đắt bằng cả tính mạng.