Cả nước vào tháng cao điểm, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 về Kế hoạch hành động thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU.

Kế hoạch hành động tập trung khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và thực hiện đầy đủ, thực chất các khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5; tạo chuyển biến căn bản trong quản lý nghề cá, ngăn chặn và tiến tới chấm dứt khai thác IUU; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và bằng chứng thực thi để làm việc với EC, quyết tâm gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" trong năm 2026; đồng thời phát triển ngành thủy sản Việt Nam minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.

Theo Kế hoạch hành động, 46 nhiệm vụ được giao cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương, đơn vị. Các nhiệm vụ tập trung vào những nội dung then chốt như truy xuất nguồn gốc thủy sản; theo dõi, giám sát đội tàu; kiểm soát hoạt động tàu cá; tăng cường thực thi pháp luật; hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu.

Để triển khai Kế hoạch mới đây Bộ NNMT đã tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch hành động khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và triển khai tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Theo Thứ trưởng Bộ NNMT Võ Văn Hưng Tháng cao điểm chống khai thác IUU được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 15/8 đến ngày 15/9/2026. Các bộ, ngành, địa phương tập trung xử lý những tồn tại trong đăng ký, đăng kiểm, cấp phép; lắp đặt, duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình VMS; kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; cập nhật dữ liệu nghề cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Một yêu cầu quan trọng là liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản, dữ liệu xử phạt, hải quan và dữ liệu kiểm soát tàu xuất, nhập bến, bảo đảm nguyên tắc “một tàu cá, một mã định danh, một hồ sơ điện tử”. Các vụ vi phạm phải được xác minh, xử lý trong thời hạn không quá 60 ngày.

Theo Bộ NNMT sau nhiều năm triển khai quyết liệt, hiện Việt Nam đã đạt được những kết quả nhất định trong công tác chống khai thác IUU: Hệ thống pháp luật được hoàn thiện; công tác quản lý đội tàu, giám sát hành trình, kiểm soát tàu ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc và thực thi pháp luật đã có chuyển biến. Nhiều địa phương địa phương có kết quả tích cực trong chống khai thác IUU, trong đó có Gia Lai và Đà Nẵng.

Tại Gia Lai, từ tháng 6/2024, địa phương đã vận động nhóm tàu cá có chiều dài từ 1 đến dưới 15 m hoạt động tại các tỉnh phía Nam lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Đến nay, địa phương không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ.

Gia Lai cũng thành lập 8 đoàn công tác làm việc với các địa phương phía Nam như TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp và An Giang, trực tiếp gặp gỡ, tuyên truyền, vận động ngư dân không vi phạm vùng biển nước ngoài. Toàn bộ 206 tàu cá của Gia Lai thường xuyên hoạt động tại các tỉnh phía Nam đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình.

Đà Nẵng cũng được đánh giá là địa phương triển khai khá đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng, toàn bộ 4.069 tàu cá của địa phương đã được quản lý, cập nhật trên phần mềm quản lý tàu cá quốc gia; công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản và thực thi pháp luật được tăng cường.

Tuy nhiên, những kết quả đó chưa đủ để chứng minh một cách đầy đủ, ổn định và thuyết phục rằng các khuyến nghị của EC đã được khắc phục một cách thực chất và bền vững.

“Trong tháng cao điểm các địa phương có biển phải tập trung cao nhất ý chí chính trị, nguồn lực và trách nhiệm để xử lý dứt điểm những điểm nghẽn, những tồn tại kéo dài, những vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đánh giá của EC.Kế hoạch xác định tháng cao điểm đến hết ngày 15/9/2026; sau đó phải tổng hợp, đánh giá kết quả để cập nhật tiến độ gửi EC trước ngày 1/10/2026. Thời gian không còn nhiều, điều chúng ta cần lúc này là nhận diện đúng những vấn đề cốt lõi và tập trung xử lý thực chất những tồn tại những vấn đề EC quan tâm”, Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh.