Cần có nghị định kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội

Báo cáo của Bộ Công an trong lĩnh vực kết hợp kinh tế - xã hội với an ninh trong phát triển các khu chế xuất, khu công nghiệp (KCN), khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu và khu kinh tế - hành chính đặc biệt cho thấy, trên địa bàn cả nước có hàng chục khu kinh tế ven biển, 483 KCN với tổng diện tích đất tự nhiên khoảng 148.200ha; trong đó diện tích đất công nghiệp đạt khoảng 103.500ha, chiếm 68,4%.

Hiện có 326 KCN đã đi vào hoạt động với 70.000ha và 157 KCN đang xây dựng với tổng diện tích khoảng 32.000ha. 26 khu kinh tế cửa khẩu được thành lập tại 21 tỉnh, thành phố có biên giới đất liền với tổng diện tích 766.000ha. 20 khu kinh tế ven biển được thành lập tại 18 tỉnh, thành phố với tổng diện tích mặt đất và nước khoảng 891.000ha. Lũy kế đến tháng 8/2025, các KCN, khu kinh tế trên cả nước đã thu hút được khoảng 11.800 dự án đầu tư nước ngoài và 10.900 dự án có vốn đầu tư trong nước còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư đăng ký tương ứng khoảng 300,5 tỷ USD.

 Đến nay, KCN, khu kinh tế đã thu hút được dự án đầu tư từ 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó nổi bật là các nhà đầu tư Hàn Quốc (gần 2.500 dự án), Nhật Bản (hơn 1.500 dự án), Singapore (gần 450 dự án). Các khu kinh tế, KCN trên cả nước tạo việc làm cho 4,2 triệu lao động trực tiếp, trong đó tập trung chủ yếu tại các vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Hồng, chiếm khoảng 41,3% và 30,3% tổng số lao động làm việc tại các KCN.  

Theo Bộ Công an, nội dung kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh được quy định ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành khác nhau nhưng chưa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất nên việc triển khai áp dụng còn chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, ngành. Luật An ninh quốc gia quy định bảo đảm điều kiện cho hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia, ưu tiên các địa bàn chiến lược, xung yếu, quan trọng về an ninh quốc gia nhưng chưa quy định cụ thể xác định địa bàn chiến lược, xung yếu, quan trọng. 

Việc hoàn thiện các quy định về lấy ý kiến, thẩm định trong xây dựng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế - xã hội, tuy đã được quy định tại Luật Công an nhân dân, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công… nhưng chưa quy định các trường hợp cụ thể cần thẩm định, đánh giá tác động về an ninh quốc gia; chưa quy định nội hàm của “điều kiện về quốc phòng, an ninh”, nội hàm các chiến lược, quy hoạch, dự án phát triển  kinh tế - xã hội có liên quan đến an ninh, trong đó có các KCN như viện dẫn ở trên. Tình trạng trên gây nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn công tác thẩm định dự án, dẫn đến sót, lọt các trường hợp cần lấy ý kiến thẩm định hoặc lãng phí thời gian, phát sinh thủ tục đối với những trường hợp không cần thiết phải tiến hành thủ tục này.

Theo Thượng tướng Phạm Thế Tùng - Thứ trưởng Bộ Công an, để giải quyết những bất cập trên, Bộ Công an đưa ra 2 phương án. Phương án 1, sửa đổi, bổ sung các vấn đề còn thiếu nêu trên vào các Luật chuyên ngành. Phương án 2, đưa các nội dung này vào Nghị định về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng nhấn mạnh, nếu thực hiện phương án 2 sẽ có thuận lợi trong thống nhất quy định những vấn đề cơ bản liên quan đến kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh tại một văn bản. Nghị định kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh sẽ là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên kết hợp được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu an ninh bằng các quy định cụ thể.

Cùng với đó, Nghị định sẽ quy định việc kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội ở ngay trong các hoạt động an ninh (như công nghiệp an ninh; tần số vô tuyến điện; kiểm tra an ninh, an toàn các hệ thống thông tin, an ninh mạng…); hay việc kết hợp kinh tế - xã hội với an ninh ngay trong các hoạt động kinh tế - xã hội (công nghiệp, tiền tệ, tài chính, đầu tư, giao thông, xây dựng, nông, lâm, ngư nghiệp, môi trường, khoa học công nghệ) mà từ trước đến nay sự kết hợp này chưa được cụ thể hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật. Việc quy định độc lập tại một văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý ở hình thức Nghị định khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của việc kết hợp, đồng thời bảo đảm tính pháp lý cho việc thực hiện kết hợp giữa an ninh với kinh tế - xã hội và ngược lại.