Cần mở rộng thêm chế định luật sư công
Bộ Chính trị vừa cho phép thực hiện thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành. Đội ngũ luật sư công sẽ đại diện cho cơ quan nhà nước tham gia tố tụng trong các vụ án hành chính, dự án thương mại, đầu tư... Có thể nói, đây là bước đột phá trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng chế định này sang MTTQ Việt Nam và các đoàn thể.
Theo Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Phan Trung Hoài, trong quá trình vận hành bộ máy nhà nước, chính quyền các cấp, các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước thường phải đối diện với nhiều vấn đề pháp lý phức tạp cần giải quyết, các tranh chấp phát sinh mà lợi ích của Nhà nước có nguy cơ bị xâm phạm. Thực tế trên đặt ra yêu cầu cần có đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp để đại diện pháp lý cho Nhà nước trong các mối quan hệ pháp lý thương mại, đầu tư, hành chính, đất đai, tranh tụng quốc tế...
Tuy nhiên, để tránh việc phát sinh thêm bộ máy cồng kềnh sẽ không hình thành cơ quan, tổ chức luật sư công độc lập. Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư, thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị Việt Nam.
Luật sư công không chỉ đại diện cho các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị ở Trung ương, địa phương và doanh nghiệp nhà nước tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước, quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định của pháp luật. Mà còn đồng thời thực hiện tư vấn pháp lý cho các cơ quan, tổ chức này trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, triển khai các dự án kinh tế - xã hội, tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài...
Từ các chức năng, nhiệm vụ trên của luật sư công, một số ý kiến cho rằng cần mở rộng mô hình thí điểm sang MTTQ Việt Nam và các đoàn thể, để đảm bảo sát dân, gần dân hơn, có thể giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo phức tạp ngay từ cơ sở. Chúng ta đều biết MTTQ Việt Nam được hiến định chức năng, nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội. Nếu chế định luật sư công được thực hiện ở cơ quan này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giám sát, phản biện, đảm bảo công tác này thực chất, hiệu quả. Khi đó sẽ giảm thiểu các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp, góp phần đảm bảo ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Quyền và trách nhiệm của MTTQ là tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội. Tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước.
Mở rộng thí điểm luật sư công ở MTTQ sẽ phát huy rõ nét hơn vai trò cầu nối 2 chiều, đưa pháp luật đến với dân và đưa tiếng nói của dân đến với nhà nước một cách chuẩn xác, hiệu quả hơn.