Cảnh báo rủi ro tài chính khi 'tự nộp' dữ liệu cá nhân cho AI

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 được Quốc hội thông qua, mở ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện cơ chế thực thi, trách nhiệm pháp lý và bảo đảm quyền của chủ thể dữ liệu trong môi trường số.

Tham gia hội thảo có đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, học viện, trường đại học, luật sư, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật, công nghệ và quản trị dữ liệu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, dữ liệu cá nhân đã trở thành một loại tài sản đặc biệt gắn trực tiếp với quyền con người, quyền công dân và quyền riêng tư của mỗi cá nhân.

Theo TS Lê Trường Sơn, việc ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 là dấu mốc pháp lý quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trước yêu cầu của chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, để các quy định của pháp luật thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả trên thực tế, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thực thi, trách nhiệm của các chủ thể tham gia xử lý dữ liệu cũng như các giải pháp cân bằng giữa bảo vệ dữ liệu cá nhân và phát triển kinh tế số.

Tại hội thảo, bà Mette Ekeroth, Phó Trưởng phái đoàn Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam nhấn mạnh, bảo vệ dữ liệu cá nhân đang trở thành một trong những thách thức quan trọng của kỷ nguyên số, bởi dữ liệu không chỉ là nguồn tài nguyên của nền kinh tế số mà còn gắn trực tiếp với quyền riêng tư và niềm tin của người dân trong môi trường số.

Theo bà Mette Ekeroth, việc xây dựng khuôn khổ pháp lý hiệu quả nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân cần vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn của mỗi quốc gia, vừa bảo đảm tính tương thích với các chuẩn mực quốc tế để thúc đẩy hội nhập và phát triển bền vững.

Bà Mette Ekeroth đồng thời cho rằng, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, pháp luật cần thường xuyên được rà soát, cập nhật và đổi mới nhằm bảo đảm hiệu quả thực thi, tạo môi trường an toàn, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

Các ý kiến tại hội thảo cũng chỉ ra rủi ro rất lớn khi người dùng tại Việt Nam có xu hướng cung cấp thông tin cá nhân cho các website hoặc App có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Việc rò rỉ các thông tin này có thể dẫn tới các tổn thất về tài chính cho chính người dùng cá nhân. Trong khi đó, "khoảng trống" pháp lý trong cơ chế xử lý các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân hiện nay cũng đặt ra yêu cầu chuyển đổi số mạnh mẽ.

Nhiều ý kiến cho rằng, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của các hoạt động xử lý dữ liệu trong môi trường số, đặc biệt đối với các hành vi như mua bán dữ liệu cá nhân, làm lộ dữ liệu, vi phạm nghĩa vụ bảo mật hay chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới trái pháp luật.

Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm của Liên minh châu Âu cùng nhiều quốc gia như Pháp, Canada, Nga và Úc, các tham luận đề xuất hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm theo hướng tăng cường trách nhiệm giải trình của các chủ thể xử lý dữ liệu, bổ sung các quy định về nghĩa vụ bảo mật và an toàn dữ liệu, đồng thời hoàn thiện cơ chế bồi thường thiệt hại nhằm bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trong môi trường số.

Theo GS.TS Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, những đóng góp học thuật và thực tiễn của các chuyên gia, nhà nghiên cứu và diễn giả tham dự hội thảo là dữ liệu quan trọng, nhất là trong bối cảnh pháp luật cần hoàn thiện cơ chế thực thi, trách nhiệm pháp lý và bảo đảm quyền của chủ thể dữ liệu trong môi trường số.

GS Đỗ Văn Đại khẳng định, các kết quả nghiên cứu và kiến nghị được trao đổi tại hội thảo sẽ là nguồn tư liệu khoa học quan trọng cho quá trình hoàn thiện và thực thi pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam trong thời gian tới.