Chăm sóc sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho hay, Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ. Theo đó, Bộ Y tế đã báo cáo, đề xuất để Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và kế hoạch triển khai cụ thể, rõ việc, rõ tiến độ.

Một trong các "điểm nghẽn" được Bộ Y tế xác định là tháo gỡ những bất cập về thể chế. Tinh thần xuyên suốt là khi ban hành chính sách phải bảo đảm sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước và các chủ thể liên quan; đồng thời kết hợp hiệu quả nguồn lực công – tư, phát huy vai trò của người dân trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính phù hợp, khả thi và hiệu quả triển khai. Theo đó, xây dựng và ban hành chính sách cần gắn chặt với cơ chế thực thi và sự tham gia của các chủ thể liên quan; bảo đảm rõ ràng, minh bạch trong thực tiễn; huy động được sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân.

Song song đó, "điểm nghẽn" được Nghị quyết 72-NQ/TW nêu rõ là tháo gỡ khó khăn về nguồn nhân lực để bảo đảm triển khai thực hiện cơ chế, chính sách. Bộ Y tế xác định rõ, để phát huy hiệu quả các nguồn lực cho lĩnh vực y tế, bên cạnh nguồn lực của nhà nước, trọng tâm là triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trong mười năm tới với các giải pháp cụ thể, bảo đảm hiệu quả cao nhất. Bên cạnh  đó là việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác, trong đó có việc quản lý, sử dụng Quỹ BHYT gắn với mục tiêu BHYT toàn dân; phát huy vai trò của đội ngũ làm công tác y tế trong khu vực tư nhân; tăng cường sự tham gia của người dân trong tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của mình.

Theo Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần. Đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT theo lộ trình. Điều này thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế, giảm quá tải bệnh viện.

Thực tế cho thấy, ở một số địa phương thời gian qua khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp, việc củng cố và phát huy vai trò của y tế cơ sở, đặc biệt là các trạm y tế xã, phường, thị trấn, đang được coi là một trong những trụ cột quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân, hướng tới một mạng lưới y tế gần dân, hiệu quả và bền vững. Những trạm y tế được tăng cường nhân lực, trang thiết bị y tế hiện đại, chuyển đổi số… đã và đang thực sự là  “chân rết” trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Từ ngày 1/7/2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới, thể hiện nỗ lực không ngừng của Đảng, Nhà nước trong việc chăm lo sức khỏe nhân dân. Người bệnh có thêm nhiều quyền lợi hơn khi tham gia BHYT.

Như vậy, những nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn nhằm hướng tới việc chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Điều này cũng xác lập rõ trách nhiệm của hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với công tác chăm sóc sức khỏe; đồng thời tạo điều kiện để chính sách đi vào cuộc sống một cách thực chất.