Chợ truyền thống dần hình thành diện mạo mới

Ngày 25/8, chương trình livestream “Chợ Phùng Khoang - Văn minh trong kinh doanh, hiện đại trong thanh toán” đã phát lên một thông điệp mới: các chợ truyền thống đang dần thay đổi, diện mạo mới đang hình thành khi thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến, bên cạnh đó vẫn có thanh toán tiền mặt nếu khách hàng cần. Điểm đáng chú ý là câu chuyện “văn minh” không chỉ nằm ở một tấm biển QR. Tại các quầy hàng, tiểu thương được định hướng thực hiện đồng thời nhiều tiêu chí như niêm yết giá rõ ràng, cân đúng, giao tiếp lịch sự, tư vấn trung thực và bảo đảm quyền lợi khách hàng sau mua.

Tại quầy quần áo của chị Bùi Thị Tâm, hàng hóa được sắp xếp gọn gàng, phân loại rõ ràng và niêm yết giá để khách dễ lựa chọn. Người bán chủ động tư vấn về chất liệu, kích cỡ, xuất xứ và đặc điểm sản phẩm; đồng thời thông báo rõ điều kiện đổi sản phẩm. Theo chị Tâm, khi tiểu thương bán hàng trung thực, giá cả minh bạch và có trách nhiệm sau bán hàng, khách hàng sẽ yên tâm và có xu hướng quay trở lại.

Với những giao dịch chuyển khoản, yếu tố an toàn cũng được đặt lên hàng đầu. Người bán được khuyến nghị không chỉ nhìn vào ảnh chụp màn hình “chuyển khoản thành công”, mà phải trực tiếp kiểm tra biến động số dư, lịch sử giao dịch hoặc xác nhận số tiền thực tế đã vào tài khoản trước khi giao hàng. Cách làm này nhằm hạn chế nhầm lẫn và phòng tránh các hành vi gian lận.

Tại quầy gạo, sự văn minh được cụ thể hóa bằng những yêu cầu rất gần gũi với người tiêu dùng: “rõ loại - rõ giá - cân đủ”. Các loại gạo được phân loại, niêm yết giá; cân được đặt ở vị trí khách có thể quan sát và thực hiện cân trực tiếp trước mặt khách. Với những đơn hàng lớn, thanh toán QR giúp giảm việc phải mang theo nhiều tiền mặt, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đối chiếu giao dịch sau này.

Tương tự, tại quầy hải sản, yêu cầu về văn minh kinh doanh gắn với chất lượng và vệ sinh. Sản phẩm được phân loại, niêm yết giá, kiểm soát độ tươi, bảo quản phù hợp; khu vực bán hàng và dụng cụ sơ chế được vệ sinh thường xuyên. Trong khi đó, mã QR được đặt ở vị trí dễ nhìn, khô ráo để thuận tiện cho thanh toán trong điều kiện người bán thường xuyên tiếp xúc với nước.

Để quá trình chuyển đổi diễn ra thực chất, Chợ Phùng Khoang còn có sự đồng hành của ngân hàng và các lực lượng hỗ trợ tại địa phương. BIDV phối hợp hướng dẫn hộ kinh doanh đăng ký mã QR chính chủ, cài đặt thông báo biến động số dư, kiểm tra giao dịch và nhận biết các thủ đoạn giả mạo. Người bán cũng được nhắc nhở tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc bấm vào các đường dẫn lạ.

Ban Quản lý chợ cho biết, mục tiêu của mô hình không phải tạo ra một phong trào nhất thời mà hình thành thói quen kinh doanh văn minh hằng ngày. Các tiêu chí về nguồn gốc hàng hóa, niêm yết giá, cân chính xác, vệ sinh quầy hàng, giao tiếp văn minh và duy trì mã QR sẽ được kiểm tra, nhắc nhở thường xuyên. Những hộ thực hiện tốt sẽ được biểu dương, trong khi các trường hợp vi phạm nhiều lần sẽ được nhắc nhở và xử lý theo quy định.

Ông Phạm Văn Khang – Trưởng phòng văn hóa xã hội phường Đại Mỗ, phụ trách lĩnh vực kinh tế đô thị cũng chia sẻ, các hộ kinh doanh có tinh thần thay đổi rất tích cực. Tuy nhiên, để mô hình duy trì bền vững thì không thể chỉ dừng lại ở việc trao mã QR trong ngày ra mắt. Thời gian tới, phường sẽ phối hợp với Ban Quản lý chợ, BIDV, Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ thường xuyên hướng dẫn các hộ sử dụng, kiểm tra và cập nhật mã QR; đồng thời hỗ trợ xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình thanh toán. Bên cạnh đó, việc thực hiện sẽ gắn với các tiêu chí cụ thể như niêm yết giá rõ ràng, bảo đảm nguồn gốc và chất lượng hàng hóa, giao tiếp văn minh, hỗ trợ đổi trả và bảo vệ quyền lợi khách hàng. Ban Quản lý chợ sẽ định kỳ kiểm tra, nhắc nhở; những hộ thực hiện tốt sẽ được biểu dương và giới thiệu rộng rãi. Mục tiêu của phường không phải là 100% giao dịch đều phải chuyển khoản, mà là 100% quầy hàng trên tuyến có phương thức thanh toán không dùng tiền mặt và sẵn sàng phục vụ khi khách hàng có nhu cầu.