Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp: Tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn trong quản lý, sử dụng nhà chung cư

Bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở

Ngày 19/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Tại phiên họp, trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Bên cạnh đó, hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; có chính sách phát triển nhà ở để hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp; khắc phục các bất cập trong thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Dự thảo Luật gồm 13 Chương, 132 Điều. So với tổng số quy định hiện nay của Luật Nhà ở là 198 điều, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) giảm 66 điều tương ứng giảm 32% số điều.

Theo ông Trần Hồng Minh, dự thảo Luật đã bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhà ở gồm: các loại nhà ở thương mại (trong đó có nhà ở thương mại theo dự án, nhà ở riêng lẻ của cá nhân); nhà ở cho thuê (gồm nhà ở cho thuê được đầu tư, tạo lập bằng vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước, nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp, nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp); nhà ở công vụ; nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư).

Bên cạnh đó, bổ sung chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, bao gồm: đối tượng được thuê nhà ở; hình thức và nguồn vốn phát triển; đất dành để phát triển nhà ở cho thuê; thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê; chủ đầu tư dự án; chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê; quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê.

Đồng thời, lược bỏ nội dung quy định hành vi nghiêm cấm; một số nội dung trùng lắp với một số luật liên quan; bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bỏ quy định Ngân hàng chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân để phù hợp với hoạt động tín dụng của Ngân hàng chính sách xã hội. Dự thảo Luật đã phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, trong đó, 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương.

Xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê

Báo cáo ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) và nhận thấy 6 nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và yêu cầu đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính.

Về yêu cầu chung về phát triển nhà ở, theo ông Hiếu, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định về quy hoạch, chiến lược, chương trình phát triển nhà ở, làm rõ mối quan hệ giữa chiến lược, chương trình phát triển nhà ở với các loại quy hoạch có liên quan để bảo đảm thực hiện yêu cầu rút ngắn các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng bảo đảm thống nhất, đồng bộ với quy định của các luật có liên quan.

Về chính sách đối với các loại hình nhà ở cho thuê, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu một số nội dung sau: hoàn thiện để xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; rà soát quy định về nguồn vốn của “quỹ nhà ở”; rà soát các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê (được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước) và các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công; làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn của việc đề xuất chính sách về “nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp” và các điều kiện, đối tượng, hình thức hỗ trợ đối với dự án, chủ đầu tư dự án; bổ sung các quy định nhằm ưu tiên phát triển loại hình nhà ở cho thuê.

Đối với quản lý, sử dụng nhà chung cư, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như: tranh chấp về phần sở hữu chung - sở hữu riêng của nhà chung cư, hoạt động của Ban quản trị, Ban quản lý nhà chung cư.