Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng: Tháo gỡ thể chế để đẩy nhanh giải ngân đầu tư công

Hà Nội giải ngân đạt 31 nghìn tỷ đồng

Sáng 24/4, tại Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã có bài phát biểu tham luận tại điểm cầu UBND TP Hà Nội, nhấn mạnh quyết tâm của Thủ đô trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư công – một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của giai đoạn mới. Đây không chỉ là thời điểm khởi đầu, mà còn là năm bản lề để tạo lập dư địa tăng trưởng, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và chuẩn bị nền tảng cho các động lực tăng trưởng mới của Thủ đô.

Trong bối cảnh đó, quy mô vốn đầu tư công của Hà Nội được xác định ở mức rất lớn. Kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao cho Thành phố xấp xỉ 126 nghìn tỷ đồng, song trên cơ sở chủ động điều hành, Hà Nội đã giao kế hoạch vốn lên tới khoảng 156 nghìn tỷ đồng. Với quy mô này, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở tốc độ giải ngân, mà quan trọng hơn là phân bổ vốn đúng trọng tâm, tổ chức thực hiện hiệu quả, bảo đảm chất lượng công trình và phát huy tối đa hiệu quả đầu tư, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP.

Xác định rõ trách nhiệm, ngay từ đầu năm, Thành phố đã quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; đồng thời triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp điều hành. Công tác phân bổ, kiểm tra, giám sát tiến độ từng dự án, từng chủ đầu tư, từng địa bàn được tăng cường; kết quả giải ngân được xem là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Nhờ sự chỉ đạo sát sao, đến ngày 23/4, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội đạt khoảng 31 nghìn tỷ đồng, tương đương 25,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (không tính phần dự nguồn cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng). Kết quả này cao hơn đáng kể so với mức bình quân chung của cả nước là 12,6% (tính đến ngày 15/4 theo số liệu của Bộ Tài chính), cho thấy sự chủ động và quyết liệt của Thành phố trong tổ chức thực hiện.

Cùng với tiến độ giải ngân tích cực, nhiều công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn đang được tập trung đẩy nhanh. Đáng chú ý, công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án giao thông lớn đã có chuyển biến rõ nét. Dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và xây dựng xong toàn bộ các khu tái định cư, tạo tiền đề quan trọng để triển khai các hạng mục tiếp theo.

Bên cạnh đó, thành phố cũng đang tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ giải phóng mặt bằng đối với các dự án cầu qua sông Hồng, các tuyến vành đai và các tuyến giao thông kết nối liên vùng. Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, mà còn mở ra cơ hội huy động nguồn lực xã hội, gia tăng khả năng kết nối vùng, từng bước khẳng định vai trò trung tâm, động lực phát triển của Thủ đô.

Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Nổi bật là các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, biến động giá nguyên, nhiên vật liệu, chi phí thi công… đang tác động trực tiếp đến tiến độ dự án. Đặc biệt, những vướng mắc liên quan đến hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định đang là điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.

Nhiệm vụ trọng tâm

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh, tháo gỡ thể chế chính là khâu then chốt, mang tính quyết định, chứ không chỉ dừng lại ở việc đôn đốc tổ chức thực hiện. Trong bối cảnh đó, việc Quốc hội vừa thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) vào chiều 23/4 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 được xem là dấu mốc đặc biệt quan trọng, mở ra cơ hội mới để Hà Nội tháo gỡ các điểm nghẽn, phát huy tiềm năng và lợi thế.

Theo Chủ tịch Hà Nội, thành phố xác định sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Trước hết, tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, điều hành kế hoạch vốn đầu tư công theo hướng quyết liệt, linh hoạt và hiệu quả; thường xuyên rà soát tiến độ từng dự án, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt, bảo đảm sử dụng vốn đúng mục tiêu, đúng quy định.

Cùng với đó, Hà Nội xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Thành phố sẽ huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở; tăng cường tuyên truyền, đối thoại với người dân; đồng thời chủ động tháo gỡ các vướng mắc về tái định cư, xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và di dời hạ tầng kỹ thuật, phấn đấu tạo mặt bằng sạch đúng tiến độ cho các dự án trọng điểm.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư công. Thành phố sẽ tập trung hoàn thiện các thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường; rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; tăng cường số hóa, liên thông dữ liệu và theo dõi tiến độ theo thời gian thực, qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư.

Đồng thời, thành phố cũng chủ động theo dõi sát diễn biến giá vật liệu xây dựng, nhân công, nhiên liệu để kịp thời cập nhật, công bố giá và chỉ số giá xây dựng; triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung vật liệu, hạn chế tối đa tác động tiêu cực của biến động thị trường đến tiến độ dự án.

Đặc biệt, Hà Nội tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu được yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết theo tuần, theo tháng; bám sát nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ tiến độ, rõ kết quả; lấy hiệu quả thực hiện làm thước đo đánh giá cán bộ, cơ quan, đơn vị.

Song song với đó, thành phố sẽ chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách mới theo Luật Thủ đô ngay khi có hiệu lực, bảo đảm vận dụng đúng thẩm quyền, đúng quy định, đúng mục tiêu, qua đó tạo thêm dư địa tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy triển khai các dự án đầu tư công.

Từ thực tiễn triển khai, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục quan tâm, hỗ trợ địa phương trong quá trình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026. Trong đó, Thành phố đề nghị sớm tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định trong quá trình sửa đổi Nghị định số 37/2015/NĐ-CP, theo hướng cho phép áp dụng cơ chế xử lý linh hoạt đối với các dự án chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan như biến động giá lớn hoặc kéo dài giải phóng mặt bằng.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời về cơ chế bố trí, hạch toán và điều hành nguồn vốn; đồng thời đề nghị Trung ương quan tâm hơn nữa tới các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị và các công trình kết nối vùng. Đây là những yếu tố then chốt để Thủ đô phát huy vai trò cực tăng trưởng, đầu tàu phát triển của vùng và cả nước.