Chủ tịch Quốc hội: Không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng

Mỗi kiến nghị phải có căn cứ, có địa chỉ trách nhiệm

Chiều 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đã làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026-2031. Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu, dân nguyện và giám sát phải gắn chặt với nhau. Dân nguyện cung cấp dữ liệu thực tiễn, phản ánh kiến nghị của Nhân dân, bất cập của chính sách, hạn chế trong thực thi pháp luật; còn giám sát phải xử lý đến cùng những vấn đề nổi lên từ dân nguyện, làm rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến cụ thể.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động của Ủy ban cần chuyển mạnh từ cách làm hành chính sang tư duy phân tích, dự báo và kiến nghị chính sách. Mỗi kiến nghị phải có căn cứ, có địa chỉ trách nhiệm, có giải pháp và có cơ chế theo dõi đến cùng. Đổi mới công tác dân nguyện theo hướng thực chất, trách nhiệm. Báo cáo dân nguyện hằng tháng phải được nâng tầm, không chỉ dừng ở thống kê số đơn, số lượt tiếp công dân, số kiến nghị đã chuyển, mà phải chỉ ra xu hướng nổi lên, lĩnh vực bức xúc, địa bàn phức tạp, cơ quan chậm giải quyết, vụ việc có nguy cơ trở thành điểm nóng.

Bên cạnh đó, đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri. Ủy ban cần phối hợp với UBTƯ MTTQ Việt Nam và các cơ quan liên quan để lắng nghe thực chất ý kiến của cử tri, không hình thức, không lặp lại thành phần. Qua mỗi kỳ tiếp xúc cử tri, phải nắm được tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân cả nước để báo cáo Quốc hội, kiến nghị với Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương. Dân nguyện phải làm cho người dân thấy Quốc hội lắng nghe thật, theo dõi thật, giám sát thật và thúc đẩy giải quyết thật.

Nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cần nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến. Theo đó, Ủy ban tham mưu để hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung vào các vấn đề lớn như điểm nghẽn thể chế, tổ chức thực thi, phân bổ nguồn lực, kỷ luật công vụ, chất lượng dịch vụ công.

“Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý Uỷ ban chuẩn bị thật tốt hai đề án lớn về giám sát, gồm Đề án về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân và Đề án của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đây phải là sản phẩm chiến lược của năm 2026 và của cả nhiệm kỳ. Hai đề án phải trả lời rõ giám sát để làm gì, giám sát vào đâu, giám sát bằng công cụ nào, theo dõi sau giám sát ra sao, trách nhiệm của cơ quan chịu giám sát được xác lập thế nào. Tinh thần là giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, siết chặt kỷ luật thực thi, bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh.

Chuyển đổi số phải trở thành đột phá

Đề cập đến vấn đề chuyển đổi số, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuyển đổi số phải trở thành đột phá trong công tác dân nguyện và giám sát. Chuyển đổi số không phải là trang bị phần mềm đơn lẻ, mà là đổi mới căn bản phương thức làm việc.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư, giám sát giải quyết kiến nghị cử tri và hoạt động giám sát. Hệ thống dữ liệu phải dùng được, kết nối được, phân tích được, cảnh báo được, truy vết trách nhiệm được và phục vụ chỉ đạo, điều hành được.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban cần nghiên cứu từng bước ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong phân loại đơn thư, phát hiện vấn đề lặp lại, nhận diện xu hướng bức xúc xã hội, hỗ trợ lựa chọn nội dung giám sát. Đây là cơ sở để chuyển từ xử lý sự vụ sang phòng ngừa từ sớm, từ xa.