Chuyển đổi số góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản Huế

Đưa công nghệ vào bảo tồn và trải nghiệm di sản

Thời gian qua, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi số nhằm xây dựng hệ sinh thái di sản số, từng bước hiện đại hóa công tác quản lý, bảo tồn di sản và nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Trong hoạt động tham quan, nhiều tiện ích số đã được đưa vào khai thác như hệ thống vé điện tử, thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và trải nghiệm hành trình khám phá di sản thuận tiện, nhanh chóng. Các nền tảng du lịch thông minh cũng hỗ trợ du khách tìm hiểu thông tin, lựa chọn điểm đến và xây dựng lịch trình phù hợp.

Cùng với đó, công tác bảo tồn di sản được tăng cường thông qua việc số hóa dữ liệu hiện vật, tư liệu và ứng dụng công nghệ quét 3D để lưu trữ, phục dựng, nghiên cứu, đồng thời bảo vệ các giá trị văn hóa trước tác động của thời gian và thiên tai. Đây là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu khoa học và truyền thông về di sản trong tương lai.

Các trạm tương tác thông minh cùng công nghệ thực tế ảo (VR) cũng đang từng bước mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm sinh động, trực quan hơn về lịch sử, kiến trúc và giá trị văn hóa của Quần thể Di tích Cố đô Huế. Không gian di sản nhờ đó được mở rộng vượt ra ngoài giới hạn địa lý, giúp nhiều người tiếp cận và khám phá di sản bằng những hình thức mới.

Chị Trần Thị Hoài Thanh (trú tại TPHCM) cho biết, việc ứng dụng công nghệ số tại các điểm di tích giúp chuyến tham quan trở nên thuận tiện và thú vị hơn. “Với các tiện ích như vé điện tử, thuyết minh tự động và những hình thức trải nghiệm trực quan, mọi người có thể chủ động tìm hiểu lịch sử. Bản thân cũng đặc biệt ấn tượng với cách công nghệ giúp những giá trị lịch sử trở nên sinh động và dễ tiếp cận hơn. Đây cũng là cách làm phù hợp để thu hút du khách, đặc biệt là giới trẻ, giúp mọi người càng yêu thích và trân trọng giá trị của di sản Huế”, chị Thanh chia sẻ.

Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết việc ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ và bảo tồn dữ liệu di sản một cách khoa học, đồng thời tạo điều kiện để công chúng tiếp cận các giá trị văn hóa của Cố đô Huế theo phương thức hiện đại, sinh động và thuận tiện hơn.

Trung tâm đang từng bước xây dựng hệ sinh thái di sản số với nhiều hạng mục như số hóa dữ liệu, quét 3D hiện vật và công trình kiến trúc, triển khai vé điện tử, hệ thống thuyết minh tự động, các trạm tương tác thông minh, ứng dụng thực tế ảo (VR) và nền tảng du lịch thông minh. Đây là nền tảng quan trọng để vừa bảo tồn lâu dài các giá trị di sản, vừa nâng cao trải nghiệm cho du khách, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch văn hóa trong thời đại số.

“Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý, mà còn là phương thức để kể câu chuyện về di sản theo cách mới, đưa di sản Huế đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế. Công nghệ chính là cầu nối để những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và phát huy giá trị trong tương lai”, ông Trung nói.

Hướng tới hệ sinh thái văn hóa số

Trong khi đó, UBND thành phố Huế vừa ban hành Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, nhằm xây dựng nền tảng văn hóa số hiện đại, hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành văn hóa, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Huế và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số.

Theo đề án, thành phố Huế phấn đấu 100% lĩnh vực văn hóa có nền tảng số dùng chung phù hợp với định hướng phát triển nền tảng số của thành phố; 100% dữ liệu di sản văn hóa đã số hóa được chuẩn hóa theo khung chuẩn quốc gia và chia sẻ theo quy định. Bên cạnh đó, ít nhất 80% di sản văn hóa phi vật thể của vùng đồng bào dân tộc thiểu số được số hóa và lưu trữ trong hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Tầm nhìn đến năm 2045, Huế hướng đến hoàn thiện hệ sinh thái văn hóa số toàn diện, thông minh, có khả năng tương tác cao; vừa bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, vừa lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa Huế trong nước và quốc tế.

Đồng thời, văn hóa số sẽ trở thành động lực phát triển con người Huế toàn diện, nâng cao sức mạnh mềm của địa phương. Thành phố phấn đấu để các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo đóng góp trên 10% GRDP, trong đó sản phẩm công nghiệp văn hóa số chiếm trên 80% tổng sản phẩm công nghiệp văn hóa.