Chuyển đổi số tại bệnh viện: Yêu cầu bắt buộc để nâng chất lượng khám, chữa bệnh

Tại Hội nghị thường niên Câu lạc bộ Giám đốc bệnh viện các tỉnh phía Bắc năm 2026 vừa tổ chức tại Lào Cai, vấn đề chuyển đổi số, bệnh viện thông minh và đổi mới quản trị bệnh viện được đặt ra như một yêu cầu trọng tâm của ngành y tế trong giai đoạn mới.

Bộ Y tế cho hay, đang triển khai xây dựng 26 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó năm 2025 phấn đấu hoàn thành 12 cơ sở dữ liệu nền tảng. Dữ liệu y tế phải bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống” và có khả năng kết nối liên thông trong toàn quốc. Hiện ngành y tế đã xây dựng khoảng 120.000 danh mục mã lâm sàng, cận lâm sàng phục vụ quản lý dữ liệu toàn ngành. Hơn 1.230 bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử; khoảng 40 triệu sổ sức khỏe điện tử đã được tích hợp với cơ sở dữ liệu bảo hiểm y tế và dữ liệu dân cư quốc gia.

PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giám đốc bệnh viện các tỉnh phía Bắc nhấn mạnh, thế giới đang bước vào kỷ nguyên y học số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và y học chính xác. Bệnh viện hiện đại không chỉ là nơi điều trị mà phải trở thành trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và dữ liệu y học tiên tiến.

Trong tiến trình chuyển đổi số bệnh viện, công nghệ là điều kiện cần nhưng không phải yếu tố quyết định duy nhất. Thành công hay thất bại phụ thuộc rất lớn vào tư duy lãnh đạo, khả năng tổ chức thực hiện và mức độ thay đổi văn hóa vận hành trong từng bệnh viện.

Chuyển đổi số cũng gắn chặt với yêu cầu minh bạch hóa quản trị bệnh viện. Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện cần tăng cường quản lý tài sản công, vật tư y tế, thuốc men và quy trình đấu thầu theo hướng khoa học, công khai và đúng quy định pháp luật. Làm tốt quản trị sẽ giúp bệnh viện vận hành an toàn, minh bạch; cán bộ, nhân viên y tế yên tâm công tác, không phải lo lắng vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; việc triển khai các công nghệ y học tiên tiến như tế bào gốc, y học tái tạo, trị liệu tế bào phải dựa trên nền tảng khoa học, tuân thủ quy định chuyên môn, đạo đức y học và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người bệnh. Bộ Y tế đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế quản lý, đồng thời khuyến khích các cơ sở y tế đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ mới trong điều trị.

PGS.TS Đào Xuân Cơ cho rằng, trách nhiệm của các bệnh viện trung ương không chỉ là điều trị ca bệnh khó, mà còn phải đóng vai trò trung tâm tri thức, hỗ trợ chuyên môn và quản trị cho tuyến dưới. Mục tiêu là xây dựng mạng lưới liên kết y tế chặt chẽ, trong đó các bệnh viện trung ương đồng hành cùng địa phương thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn quản lý.

Khi chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, khoảng cách chuyên môn giữa tuyến trên và tuyến dưới có thể từng bước thu hẹp. Hội chẩn từ xa, dữ liệu liên thông, đào tạo trực tuyến, hệ thống hỗ trợ chẩn đoán, bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử sẽ giúp người dân ở địa phương tiếp cận dịch vụ chất lượng hơn mà không nhất thiết phải chuyển tuyến xa. Điều này đặc biệt quan trọng với vùng sâu, vùng xa, miền núi, nơi chi phí đi lại và thời gian điều trị là gánh nặng lớn đối với người bệnh.