Chuyện người lính từng đứng gác bên Bác Hồ

Từ chiến hào đến hàng ngũ bảo vệ Bác

Trong căn nhà nhỏ nằm cuối con ngõ ở thôn Mỹ Lạc (xã Kỳ Thượng, tỉnh Hà Tĩnh) ký ức về những năm tháng chiến tranh và quãng thời gian được bảo vệ Bác Hồ vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí cựu chiến binh Phan Văn Thi như những thước phim chưa bao giờ cũ, để mỗi lần nhắc lại, người lính già tuổi đã ngoài 90 vẫn không giấu được niềm xúc động xen lẫn tự hào.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở miền sơn cước Hà Tĩnh, năm 1951, khi mới 17 tuổi, ông Thi khai thêm một tuổi để được nhập ngũ, mang theo khát vọng rất giản dị của lớp thanh niên thời chiến là được cầm súng bảo vệ đất nước. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Trung đoàn 141, Đại đoàn 312, đơn vị chủ lực từng lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Tây Bắc.

Nhắc về Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Thi vẫn nhớ như in trận đánh Him Lam chiều 13/3/1954, trận mở màn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với toàn chiến dịch, khi Đại đoàn 312 được giao đánh thẳng vào cứ điểm được ví như “cánh cửa thép” phía Bắc tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Người cựu binh kể, từ vị trí xuất phát đến hàng rào địch là khoảng trống hoàn toàn phơi dưới làn đạn pháo và súng máy dày đặc. Nhiều chiến sĩ vừa vượt sông Nậm Rốm đã ngã xuống nhưng đội hình chiến đấu vẫn không dừng lại. Từ chiều đến đêm, trận đánh diễn ra giằng co quyết liệt trong ánh pháo sáng rực trời, giữa những giao thông hào đầy khói lửa và tiếng súng không ngớt.

Điều khiến ông day dứt suốt nhiều năm sau chiến tranh là sự hy sinh của Anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót, người đồng đội, người anh thân thiết cùng quê Hà Tĩnh. “Anh Giót lớn tuổi hơn nên luôn quan tâm, che chở anh em trong đơn vị. Khi biết anh lấy thân mình lấp lỗ châu mai để đơn vị xung phong, chúng tôi đau xót lắm nhưng cũng càng quyết tâm phải đánh thắng”, ông Thi nghẹn giọng nhớ lại.

Sau trận Him Lam, ông tiếp tục cùng đơn vị tham gia nhiều trận đánh ác liệt quanh Mường Thanh trước khi bị thương nặng trong trận đánh cuối đợt 2 chiến dịch, lúc quân ta siết chặt vòng vây quanh trung tâm cứ điểm. Viên đạn xuyên qua ngực khiến người lính trẻ gục xuống giữa làn đạn nhưng cũng là dấu mốc mở ra bước ngoặt đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ của ông sau chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.

Tháng 10/1954, sau ngày tiếp quản Thủ đô Hà Nội, ông Phan Văn Thi được tuyển chọn vào Trung đoàn 600, đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với người lính từng đi qua chiến trường khốc liệt, đó là niềm vinh dự lớn lao mà ông chưa từng nghĩ tới.

“Lúc đó việc tuyển chọn rất nghiêm ngặt nhưng anh em không biết cụ thể sẽ làm nhiệm vụ gì. Đến khi nhận quyết định vào Trung đoàn 600, ai cũng xúc động, tự hào. Chúng tôi còn bảo nhau, ai gặp Bác trước thì nhớ xem dáng Bác thế nào, giọng nói có giống trên đài không, vậy mà đến khi gặp rồi ai cũng hồi hộp”, ông cười.

7 năm và một đời làm theo lời Bác

Đi qua chiến tranh, từng đối mặt sinh tử nơi chiến trường Điện Biên Phủ nhưng điều đọng lại sâu sắc nhất trong ký ức của cựu chiến binh Phan Văn Thi suốt 7 năm làm nhiệm vụ bảo vệ Bác Hồ lại không phải những khoảnh khắc đặc biệt, mà chính là lối sống giản dị, sự gần gũi và tình thương yêu con người của vị lãnh tụ kính yêu. “Mỗi lần gặp bộ đội, Bác thường hỏi quê ở đâu, ăn ở có đầy đủ không, công tác có vất vả không. Bác nói chuyện nhẹ nhàng nhưng ai nghe cũng nhớ mãi”, ông Thi kể.

Người cựu binh nhớ lại, trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn, phần lớn đồng bào và chiến sĩ phải ăn cơm độn khoai, sắn. Có lần anh nuôi chuẩn bị cơm trắng cho Bác nhưng Người không đồng ý mà yêu cầu mang cơm độn như khẩu phần của bộ đội vì Bác cho rằng đồng bào còn thiếu đói thì Bác không thể có phần ăn riêng. Hình ảnh vị lãnh tụ với bộ quần áo kaki bạc màu, đôi dép cao su quen thuộc và lối sống thanh bạch đã trở thành bài học lớn đối với những chiến sĩ từng có thời gian được ở gần Người.

Điều khiến ông Thi nhớ mãi còn là nếp sống luôn nghĩ cho người khác của Bác trong từng việc nhỏ thường ngày. Nhiều đêm đứng gác, ông thấy phòng Bác tắt đèn rồi các phòng bộ đội cũng tắt theo nhưng chỉ một lúc sau ánh đèn nơi Bác làm việc lại sáng lên. Sau này anh em mới hiểu, Bác không muốn mọi người phải thức cùng mình nên đợi cán bộ, chiến sĩ nghỉ ngơi mới tiếp tục làm việc.

Suốt 7 năm trong Trung đoàn 600, người lính quê Kỳ Thượng luôn xác định việc bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh là trách nhiệm thiêng liêng nhất của mình. Cũng trong quãng thời gian ấy, lý tưởng cách mạng của ông tiếp tục được hun đúc để rồi tháng 6/1959, ông vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Năm 1977, sau 26 năm phục vụ trong quân đội, ông Phan Văn Thi nghỉ hưu trở về quê hương nhưng phẩm chất của người lính từng được ở bên Bác vẫn được ông giữ gìn trọn vẹn trong cuộc sống đời thường. Tại thôn Mỹ Lạc, người dân vẫn quen gọi ông bằng cái tên gần gũi “ông bộ đội của Bác Hồ” bởi sự mẫu mực, tận tụy và trách nhiệm trong mọi công việc của địa phương.

Bà Đặng Thị Hương, Bí thư Chi bộ thôn Mỹ Lạc cho biết, nhiều năm qua, ông Thi luôn là đảng viên gương mẫu, tích cực tham gia các phong trào ở cơ sở, đặc biệt là trong xây dựng nông thôn mới. “Những câu chuyện ông kể về Bác Hồ cùng lối sống trách nhiệm, giản dị của người lính già đã tạo sức lan tỏa rất lớn trong cộng đồng”, bà Hương chia sẻ.

Trao đổi với Báo Đại đoàn kết, ông Hoàng Trọng Lý, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Kỳ Thượng cho biết, tại địa phương, cựu chiến binh Phan Văn Thi là một trong ba nhân chứng lịch sử từng tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp và trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và đặc biệt hơn cựu chiến binh Phan Văn Thi có nhiều năm công tác trong Trung đoàn 600, đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn sau tiếp quản Thủ đô.

“Những thông tin, kỷ vật và câu chuyện ông Thi kể lại về quãng thời gian được vinh dự làm nhiệm vụ bảo vệ Bác Hồ luôn được địa phương, các tổ chức đoàn thể và thế hệ trẻ trân trọng. Không chỉ là niềm tự hào của gia đình, ông còn là tấm gương, là nhân chứng góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn”, ông Hoàng Trọng Lý chia sẻ.

Theo ông Lý, dù tuổi cao nhưng cựu chiến binh Phan Văn Thi vẫn giữ nếp sống giản dị, mẫu mực của người đảng viên, thường xuyên tham gia các buổi gặp gỡ, nói chuyện truyền thống với đoàn viên, thanh niên địa phương. “Điều đáng quý nhất ở ông Thi không chỉ là quãng thời gian được đứng trong hàng ngũ bảo vệ Bác Hồ, mà còn là cách ông gìn giữ và lan tỏa những phẩm chất học được từ Bác trong suốt cuộc đời mình”, ông Lý nhấn mạnh.

Chiều tháng 5, giữa hương sen ngan ngát nơi miền quê Kỳ Thượng, người cựu binh già vẫn chậm rãi lau bàn thờ Bác, kể cho lớp trẻ nghe về Điện Biên Phủ, về những năm tháng được đứng trong hàng ngũ bảo vệ Người. Sau tất cả những gì đã đi qua, điều còn lại sâu sắc nhất trong người đảng viên 67 năm tuổi Đảng ấy không chỉ là niềm tự hào về một quãng đời đặc biệt, mà còn là cách sống ông đã gìn giữ suốt cuộc đời từ những điều học được ở Bác: sống giản dị, tận tụy và luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết.