Cơ hội của trí tuệ nhân tạo Việt
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế số. Tại Việt Nam, bên cạnh sự thống trị của các nền tảng toàn cầu, các sản phẩm AI nội địa đã bắt đầu xuất hiện trong bảng xếp hạng công cụ phổ biến, mở ra cơ hội cho hệ sinh thái “Make in Vietnam”.
AI nội địa tìm chỗ đứng
AI đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống số của người Việt, từ hỗ trợ học tập, sáng tạo nội dung đến tra cứu thông tin và lập kế hoạch công việc. Tuy nhiên, trong thời gian dài, thị trường này chủ yếu do các nền tảng quốc tế chi phối.
Theo báo cáo “The Connected Consumer” do Decision Lab công bố, các công cụ AI toàn cầu vẫn dẫn đầu về mức độ phổ biến tại Việt Nam. ChatGPT được khoảng 66% người tham gia khảo sát sử dụng, tiếp theo là Gemini với khoảng 50% và Meta AI khoảng 24%. Dù vậy, các sản phẩm AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển đã bắt đầu xuất hiện trong danh sách các công cụ phổ biến.
Trong số đó có Kiki Info - nền tảng AI do đội ngũ kỹ sư Việt Nam phát triển và tích hợp trực tiếp trong ứng dụng Zalo dưới dạng mini app. Nền tảng này cho phép người dùng hỏi đáp kiến thức đời sống, hỗ trợ soạn thảo nội dung và gợi ý giải trí.
Theo dữ liệu từ Decision Lab trong báo cáo “The Connected Consumer”, chỉ trong tuần đầu ra mắt, Kiki Info đã ghi nhận gần 500.000 câu hỏi từ người dùng. Sau khoảng một năm hoạt động, nền tảng này đạt hơn 1 triệu người sử dụng, cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với các giải pháp AI gắn với đời sống thực tế.
Không chỉ Kiki Info, một số sản phẩm AI nội địa khác cũng bắt đầu thu hút sự quan tâm của người dùng. Theo báo cáo “Thị trường AI tiêu dùng Việt Nam 2025” do Decision Lab thực hiện với 600 người dùng trên toàn quốc vào tháng 7/2025, hai nền tảng AI Việt là AI Hay và Kiki đã lọt vào top 10 công cụ AI được người Việt ưa chuộng. Trong đó, AI Hay đứng thứ 6 với khoảng 9% người dùng, còn Kiki đứng thứ 9 với khoảng 3%.
Đáng chú ý, mức độ hài lòng của người dùng đối với AI Hay khá cao. Kết quả khảo sát cho thấy 47% người dùng đánh giá hài lòng với nền tảng này, chỉ đứng sau ChatGPT với 51% và cao hơn nhiều công cụ quốc tế khác.
Dữ liệu trên cho thấy dù thị trường AI tại Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các nền tảng toàn cầu, các sản phẩm nội địa đã bắt đầu tìm được chỗ đứng nhờ khả năng tối ưu cho tiếng Việt và phù hợp với nhu cầu người dùng trong nước.
Dư địa phát triển còn rất lớn
Không chỉ ở thị trường tiêu dùng, nhiều nghiên cứu cho thấy AI có thể trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam trong tương lai.
Theo báo cáo “AI Diffusion Report 2025”, Việt Nam hiện xếp thứ 38 thế giới về tỷ lệ người sử dụng AI. Mức độ phổ biến của công nghệ này đã tăng từ 21,2% lên 23,5% chỉ trong nửa đầu năm 2025.
Trong khi đó, Việt Nam có khoảng 85,6 triệu người sử dụng Internet, tương đương hơn 84% dân số. Quy mô thị trường số lớn cùng lực lượng người dùng trẻ được xem là nền tảng thuận lợi cho sự phát triển của AI.
Nghiên cứu “Vietnam AI Economy 2025” do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và Boston Consulting Group (BCG) thực hiện dự báo trí tuệ nhân tạo có thể đóng góp khoảng 120 - 130 tỷ USD cho nền kinh tế Việt Nam vào năm 2040.
Trước tiềm năng đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã xác định AI là trụ cột chiến lược trong giai đoạn phát triển tiếp theo. Tập đoàn Công nghệ CMC triển khai chiến lược AI-X kết hợp AI, bảo mật và điện toán đám mây; Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) xây dựng hệ sinh thái AI và GenAI với mục tiêu đưa các sản phẩm “Make in VNPT” ra thị trường quốc tế; còn Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) coi AI là một trụ cột trong chiến lược phát triển công nghệ dài hạn.
Bên cạnh lĩnh vực kinh doanh, AI cũng đang được ứng dụng trong dịch vụ công. Kiki Info đã mở rộng tính năng “Trợ lý công dân số”, hỗ trợ người dân tra cứu nhiều thủ tục hành chính như đất đai, đăng ký kết hôn, giấy phép kinh doanh hay bằng lái xe. Theo dữ liệu từ Decision Lab, chỉ sau khoảng 4 tháng triển khai, tính năng này đã thu hút hơn 500.000 người dùng.
Tuy vậy, để AI nội địa phát triển mạnh mẽ hơn, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào hạ tầng dữ liệu, năng lực nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn tối ưu cho tiếng Việt cũng được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của các nền tảng AI “Make in Vietnam”.
Trong bối cảnh AI đang trở thành cuộc đua công nghệ toàn cầu, sự xuất hiện của các sản phẩm AI nội địa trong bảng xếp hạng công cụ phổ biến cho thấy những bước tiến ban đầu của hệ sinh thái công nghệ Việt Nam và mở ra nhiều cơ hội phát triển trong những năm tới.
