Báo Đại Đoàn Kết Văn hóa

“Con đĩ đánh bồng” – sức sống bền bỉ của điệu múa cổ

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

“Con đĩ đánh bồng” – sức sống bền bỉ của điệu múa cổ

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Điệu múa “Con đĩ đánh bồng” trong lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt, Hà Nội) từ lâu đã trở thành một điểm nhấn văn hóa đặc sắc, thu hút không chỉ người dân địa phương mà còn đông đảo du khách thập phương tìm về trẩy hội. Sức hút của điệu múa cổ nằm ở chính sự độc đáo và tính cộng đồng bền chặt. Đây là minh chứng sinh động cho sức sống của di sản văn hóa truyền thống Thăng Long – Hà Nội, nơi mỗi hội làng không chỉ là ngày vui mà còn là dịp để các giá trị xưa được tiếp nối, lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Hàng năm, trong tiết xuân, từ ngày 9 - 12 tháng Giêng, dân làng Triều Khúc lại tổ chức lễ hội. Ảnh: Phạm Sỹ..
Hàng năm, trong tiết xuân, từ ngày 9 - 12 tháng Giêng, dân làng Triều Khúc lại tổ chức lễ hội. Ảnh: Phạm Sỹ.
Lễ hội đươc tổ chức nhằm tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương). Ảnh: Phạm Sỹ.
Lễ hội đươc tổ chức nhằm tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương). Ảnh: Phạm Sỹ.
Về với lễ hội, người dân và du khách được thưởng thức điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng”. Ảnh: Phạm Sỹ.
Về với lễ hội, người dân và du khách được thưởng thức điệu múa cổ “Con đĩ đánh bồng”. Ảnh: Phạm Sỹ.
Theo ghi chép, vào thế kỷ thứ VIII, vua Phùng Hưng Bố Cái Đại Vương tập kết các nghĩa sĩ tại làng Triều Khúc để bao vây đạo quân nhà Đường. Để khích động tướng sĩ và cũng là để giải trí cho nghĩa quân, nhà vua đã cho binh lính đóng giả làm gái, ăn mặc sặc sỡ và đeo trống múa bồng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Theo ghi chép, vào thế kỷ thứ VIII, vua Phùng Hưng Bố Cái Đại Vương tập kết các nghĩa sĩ tại làng Triều Khúc để bao vây đạo quân nhà Đường. Để khích động tướng sĩ và cũng là để giải trí cho nghĩa quân, nhà vua đã cho binh lính đóng giả làm gái, ăn mặc sặc sỡ và đeo trống múa bồng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Đây là điệu múa độc đáo do các chàng trai hóa trang thành gái, say sưa trong từng nhịp trống bồng, uyển chuyển và nhịp nhàng trong không gian của ngôi làng cổ ven đô xưa. Ảnh: Phạm Sỹ.
Đây là điệu múa độc đáo do các chàng trai hóa trang thành gái, say sưa trong từng nhịp trống bồng, uyển chuyển và nhịp nhàng trong không gian của ngôi làng cổ ven đô xưa. Ảnh: Phạm Sỹ.
Để có màn trình diễn trang trọng tưởng nhớ công đức Thành Hoàng làng, ôn lại chiến thắng của nghĩa quân và nhắc nhớ khí phách cha ông, các chàng trai trong đội múa phải chuẩn bị từ rất sớm. Ảnh: Phạm Sỹ.
Để có màn trình diễn trang trọng tưởng nhớ công đức Thành Hoàng làng, ôn lại chiến thắng của nghĩa quân và nhắc nhớ khí phách cha ông, các chàng trai trong đội múa phải chuẩn bị từ rất sớm. Ảnh: Phạm Sỹ.
Các nam thanh niên hóa trang giả nữ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Các nam thanh niên hóa trang giả nữ. Ảnh: Phạm Sỹ.

Công đoạn hoá trang công phu, tỷ mỉ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Công đoạn hoá trang công phu, tỷ mỉ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Có những chàng trai có thể tự trang điểm cho mình để thành một cô gái duyên dáng, nết na. Ảnh: Phạm Sỹ.
Có những chàng trai có thể tự trang điểm cho mình để thành một cô gái duyên dáng, nết na. Ảnh: Phạm Sỹ.

Đội múa còn có sự tham gia của những em nhỏ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Đội múa còn có sự tham gia của những em nhỏ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Hai em nhỏ trang điểm cho nhau. Ảnh: Phạm Sỹ.
Hai em nhỏ trang điểm cho nhau. Ảnh: Phạm Sỹ.
Đội cho nhau nhiếc khăn mỏ quạ. Ảnh; Phạm Sỹ.
Đội cho nhau nhiếc khăn mỏ quạ. Ảnh; Phạm Sỹ.
Nụ cười và gương mặt háo hức, xinh đẹp trước giờ múa của những chàng trai nhỏ tuổi. Ảnh: Phạm Sỹ.
Nụ cười và gương mặt háo hức, xinh đẹp trước giờ múa của những chàng trai nhỏ tuổi. Ảnh: Phạm Sỹ.
Với sự góp mặt của những thế hệ trẻ trong đội muá, là minh chứng cho sự nối tiếp, gìn giữ sức sống của di sản của cộng đồng làng Triều Khúc trong đời sống hôm nay. Ảnh: Phạm Sỹ.
Với sự góp mặt của những thế hệ trẻ trong đội muá, là minh chứng cho sự nối tiếp, gìn giữ sức sống của di sản của cộng đồng làng Triều Khúc trong đời sống hôm nay. Ảnh: Phạm Sỹ.
Khi đội múa hoà theo nhịp trống với những chuyển động uyển chuyển, thướt tha trong bộ trang phục truyền thống, tạo không khí sôi động. Ảnh: Phạm Sỹ.
Khi đội múa hoà theo nhịp trống với những chuyển động uyển chuyển, thướt tha trong bộ trang phục truyền thống, tạo không khí sôi động. Ảnh: Phạm Sỹ.
Trống bồng là đạo cụ đặc trưng của điệu múa. Ảnh: Phạm Sỹ.
Trống bồng là đạo cụ đặc trưng của điệu múa. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác nghiêng người, tay gõ trống điệu đà, thướt tha. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác nghiêng người, tay gõ trống điệu đà, thướt tha. Ảnh: Phạm Sỹ.
Bước chân nhún nhảy, giữ nhịp đều theo tiếng trống. Ảnh: Phạm Sỹ.
Bước chân nhún nhảy, giữ nhịp đều theo tiếng trống. Ảnh: Phạm Sỹ.
Nét mặt rạng rỡ của "con đĩ" khi điệu múa bước vào cao trào. Ảnh: Phạm Sỹ.
Nét mặt rạng rỡ của "con đĩ" khi điệu múa bước vào cao trào. Ảnh: Phạm Sỹ.
Bên cạnh những điệu múa uyển chuyển, thuần thục của những “con đĩ” trưởng thành, thì những điệu múa của các thành viên nhỏ tuổi cũng thu hút được sự thích thú của người dân và du khách. Ảnh: Phạm Sỹ.
Bên cạnh những điệu múa uyển chuyển, thuần thục của những “con đĩ” trưởng thành, thì những điệu múa của các thành viên nhỏ tuổi cũng thu hút được sự thích thú của người dân và du khách. Ảnh: Phạm Sỹ.
Hai em nhỏ một cặp cùng nhau hoà vào tiếng trống và những điệu múa cổ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Hai em nhỏ một cặp cùng nhau hoà vào tiếng trống và những điệu múa cổ. Ảnh: Phạm Sỹ.
Người múa đeo trước bụng một chiếc trống nhỏ gọi là “bồng”, vừa nhún nhảy vừa vỗ nhịp theo tiếng trống. Ảnh: Phạm Sỹ.
Người múa đeo trước bụng một chiếc trống nhỏ gọi là “bồng”, vừa nhún nhảy vừa vỗ nhịp theo tiếng trống. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác uyển chuyển, mềm mại nhưng dứt khoát; bước chân nhịp nhàng theo phách, kết hợp lắc hông, nghiêng người, đảo mắt. Tất cả tạo nên tiết tấu vui tươi, rộn ràng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác uyển chuyển, mềm mại nhưng dứt khoát; bước chân nhịp nhàng theo phách, kết hợp lắc hông, nghiêng người, đảo mắt. Tất cả tạo nên tiết tấu vui tươi, rộn ràng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Cái đặc sắc của “Con đĩ đánh bồng” nằm ở sự kết hợp giữa yếu tố linh thiêng của nghi lễ và tính giải trí dân gian. Ảnh: Phạm Sỹ.
Cái đặc sắc của “Con đĩ đánh bồng” nằm ở sự kết hợp giữa yếu tố linh thiêng của nghi lễ và tính giải trí dân gian. Ảnh: Phạm Sỹ.
Du khách chăm chú theo dõi từng nhịp điêu và ghi lại khoảnh khắc bằng điện thoại. Ảnh: Phạm Sỹ.
Du khách chăm chú theo dõi từng nhịp điêu và ghi lại khoảnh khắc bằng điện thoại. Ảnh: Phạm Sỹ.
Du khách lưu lại kỷ niệm đẹp cùng “con đĩ” trong đội múa bồng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Du khách lưu lại kỷ niệm đẹp cùng “con đĩ” trong đội múa bồng. Ảnh: Phạm Sỹ.
Điều làm nên sức hấp dẫn riêng có của điệu múa này chính là sự kết hợp giữa yếu tố dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật trình diễn độc đáo. Ảnh: Phạm Sỹ.
Điều làm nên sức hấp dẫn riêng có của điệu múa này chính là sự kết hợp giữa yếu tố dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật trình diễn độc đáo. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác múa uyển chuyển nhưng không kém phần dí dỏm, tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi cho ngày hội. Ảnh: Phạm Sỹ.
Động tác múa uyển chuyển nhưng không kém phần dí dỏm, tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi cho ngày hội. Ảnh: Phạm Sỹ.
Việc duy trì biểu diễn trong lễ hội truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn khẳng định vai trò chủ thể của người dân trong việc gìn giữ bản sắc. Ảnh: Phạm Sỹ.
Việc duy trì biểu diễn trong lễ hội truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn khẳng định vai trò chủ thể của người dân trong việc gìn giữ bản sắc. Ảnh: Phạm Sỹ.
Chính bởi những giá trị văn hóa và lớp nghĩa tâm linh sâu sắc, điệu múa “Con đĩ đánh bồng” vẫn được cộng đồng gìn giữ và duy trì đến ngày nay, trở thành điểm nhấn đặc sắc trong lễ hội truyền thống của làng Triều Khúc.Ảnh: Phạm Sỹ.
Chính bởi những giá trị văn hóa và lớp nghĩa tâm linh sâu sắc, điệu múa “Con đĩ đánh bồng” vẫn được cộng đồng gìn giữ và duy trì đến ngày nay, trở thành điểm nhấn đặc sắc trong lễ hội truyền thống của làng Triều Khúc.Ảnh: Phạm Sỹ.

Phạm Sỹ