Cựu thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị đề nghị 12-13 năm tù

Buộc doanh nghiệp chi tiền "bôi trơn"

 Trong 9 cựu cán bộ Bộ Lao động Thương binh và Xã hội bị truy tố về tội Nhận hối lộ, cựu cục trưởng Quản lý lao động ngoài nước Tống Hải Nam bị đề nghị mức án cao nhất, 15-16 năm tù.

Bị cáo Nam bị cáo buộc hưởng lợi gần 8 tỷ đồng, bằng khoảng một nửa số tiền của bị cáo Hoan, nhưng bị đề nghị mức án cao hơn do trực tiếp chỉ đạo hai chuyên viên Phòng Pháp chế Nguyễn Thành Hưng và Phan Thị Thu Trang gây khó khăn, buộc doanh nghiệp chi tiền "bôi trơn".

Bị cáo Hoan bị cáo buộc đồng ý cho xây dựng, thực hiện quy trình thẩm định trái quy định, buộc doanh nghiệp đưa tiền. Bị cáo Hưng bị đề nghị 7-8 năm tù, bị cáo Trang 3-4 năm. Các cựu cục phó và một số cán bộ còn lại bị đề nghị từ án treo đến 4 năm tù.

Theo VKS, hành vi của 9 cựu cán bộ gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước, làm mất lòng tin của người dân đối với cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

VKS đánh giá bị cáo Hoan là người đứng đầu trong công tác quản lý nhà nước về người lao động ở nước ngoài, nhận số tiền đặc biệt lớn nên cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc để răn đe, giáo dục. Bị cáo Nguyễn Lâm Sơn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô, bị đề nghị 5-6 năm tù về tội Môi giới hối lộ.

Nhóm lãnh đạo, nhân viên các doanh nghiệp xuất khẩu lao động bị truy tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, với mức án đề nghị từ 24 tháng tù treo đến 5 năm tù.

Lệ phí 5 triệu đồng, doanh nghiệp phải chi tới 400 triệu đồng

 Vụ án bắt nguồn từ những sai phạm trong quy trình thẩm định hồ sơ tại Cục Quản lý lao động ngoài nước khi bị cáo Nam làm Cục trưởng. Cấp dưới của ông Nam bị cáo buộc kéo dài thời gian thẩm định, nhiều lần yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc trả hồ sơ không có lý do chính đáng, khiến doanh nghiệp phải chi tiền để được giải quyết.

 Với mỗi hồ sơ cấp phép dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, lệ phí chỉ 5 triệu đồng nhưng doanh nghiệp phải chi tới 400 triệu đồng. Bị cáo Hoan bị cáo buộc biết việc cấp dưới nhũng nhiễu nhưng làm ngơ và nhận tiền được chia.

Riêng chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc làm việc trong ngành đóng tàu theo visa E7, Cục Quản lý lao động ngoài nước bị cáo buộc đặt thêm quy trình, yêu cầu giấy phép mà doanh nghiệp không thể xin được, nhằm buộc họ chi tiền.

Tại tòa, trong khi doanh nghiệp than khó vì "không tiền không được việc", nhóm cán bộ nhận hối lộ khẳng định không nhũng nhiễu mà luôn giúp, "trăn trở những điều lợi nhất tiện nhất" cho người lao động xa xứ.

Quy trình thay đổi do những yêu cầu của nước bạn, song doanh nghiệp hiểu lầm bị cán bộ Cục làm khó, lại đưa tiền. Dù nhận hối lộ, Bị cáo Hoan và thuộc cấp khẳng định mình làm đúng.

Bị cáo Sơn khai làm "dịch vụ" hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu lao động xin cấp giấy phép. Theo quy định, lệ phí mỗi hồ sơ là 5 triệu đồng, song bị cáo thu của khách 650 triệu đến một tỷ đồng.

Trong 29 hồ sơ có sai phạm, Sơn môi giới 14 trường hợp, thu tổng cộng 11 tỷ đồng và hưởng 5,9 tỷ. Số còn lại 5,1 tỷ đồng được dùng để "bôi trơn" cán bộ tại Cục, với mức khoảng 400 triệu đồng cho mỗi hồ sơ cấp mới, bất kể hồ sơ có thiếu sót hay không. Sơn khai mức tiền này được thỏa thuận trực tiếp với cán bộ Cục tại quán cà phê hoặc nhà riêng.

Theo bị cáo, tình trạng này diễn ra nhiều năm. Nếu không chi tiền, hồ sơ có thể bị kéo dài từ 8 tháng đến một năm, thậm chí 2 năm. Trong thời gian chờ cấp phép, doanh nghiệp vẫn phải bỏ chi phí duy trì hoạt động nên chấp nhận khoản tiền này như một dạng "chi phí cơ hội" để hồ sơ được giải quyết sớm.

VKS hỏi Sơn, cán bộ Cục có biểu hiện cụ thể nào cho thấy việc vòi vĩnh, gây khó? Sơn nói "thông cảm với cán bộ" bởi quy trình qua nhiều bước nên thời hạn 30 ngày có thể không đủ để xử lý. Tuy nhiên, theo quy định, sau 30 ngày, nếu hồ sơ chưa đạt yêu cầu, Cục phải có văn bản nêu lý do và hướng dẫn nội dung cần bổ sung. Nhưng theo Sơn, nếu không đưa tiền thì ngay cả văn bản trả lời doanh nghiệp cũng không nhận được.

Được gọi đối chất, Nguyễn Thành Hưng, cán bộ trực tiếp "ngã giá" với Sơn, khẳng định đã gửi văn bản hồi đáp, "nhưng việc văn bản có đến tay doanh nghiệp không thì còn phụ thuộc bưu điện".

Hưng cho rằng một số doanh nghiệp vướng yêu cầu về cơ sở vật chất, cần bổ sung, sửa chữa nên hồ sơ kéo dài 6-8 tháng là bình thường. Về tiền, bị cáo nói Sơn tự đưa, hai bên "không có thỏa thuận gì".

"Thế nghĩa là bị cáo không cố tình ngâm hồ sơ, cũng không đặt ra mức tiền hối lộ à?", VKS hỏi và cho biết lời khai này khác với giai đoạn điều tra. Kiểm sát viên đề nghị công bố lời khai nếu cần. Hưng sau đó thừa nhận có gây khó, có "ngã giá" và đề nghị không công bố lại lời khai.