Đà Nẵng: Tháo gỡ vướng mắc, bố trí tái định cư cho người dân vùng sạt lở núi

Nỗi lo sạt lở núi

Mỗi khi mưa lớn, hàng chục hộ dân ở tổ 4, thôn Bồng Miêu lại sống trong cảnh bất an khi núi Gò Chợ phía sau khu dân cư xuất hiện nhiều vết nứt, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất đá.

Chị Nguyễn Thị Mỹ Dung, ở tổ 4, thôn Bồng Miêu chia sẻ, mỗi khi mưa lớn, đất đá và cây cối từ trên núi theo dòng nước đổ xuống, tràn vào nhà. Sau những đợt mưa lũ liên tiếp, đặc biệt trong thời gian ảnh hưởng của bão số 12 và số 13 năm 2025, gia đình chị phải đưa hai con nhỏ đến nhà người thân để tránh trú.

“Chính quyền địa phương từng vận động người dân di dời đến khu TĐC nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện. Mùa mưa bão sắp đến, gia đình tôi chỉ mong sớm được bố trí đất để xây nhà, ổn định cuộc sống”, chị Dung nói.

Còn gia đình bà Trương Thị Kim Hậu, ở thôn Phước Bắc đã sống trong nỗi bất an suốt nhiều năm qua. Gần 4 năm trước, sau một trận mưa lớn kéo dài, đất đá và cây cối từ ngọn đồi phía sau bất ngờ đổ xuống, làm sập hoàn toàn căn bếp của gia đình bà Hậu.

Bà Hậu chia sẻ: “Trước đây, xã có đến thông báo sẽ bố trí đất để người dân di dời đến nơi ở mới. Tôi chỉ mong sớm có một mảnh đất để dựng căn nhà nhỏ, miễn là được sống ở nơi an toàn. Vậy mà hơn một năm qua vẫn chưa có động tĩnh. Mỗi khi nghe dự báo mưa lớn kéo dài, gia đình tôi và nhiều hộ xung quanh lại phải tìm chỗ tránh trú. Ở khu vực miền núi này, buổi chiều thường xuất hiện mưa lớn nên chúng tôi rất lo”, bà Hậu chia sẻ.

Ông Nguyễn Hữu Bình, Chủ tịch UBND xã Phú Ninh cho biết, trên địa bàn có nhiều khu vực có nguy cơ sạt lở cao như, núi Gò Chợ, Gò Trang, núi Cây Da, núi Dương Chùa và một số khu vực ven sông Bồng Miêu.

Hiện có 63 hộ với 222 nhân khẩu đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, cần được di dời. Trong số này có 1 hộ gia đình chính sách, 1 hộ cận nghèo và 10 hộ neo đơn. Phần lớn người dân sống dựa vào nông nghiệp, điều kiện kinh tế còn khó khăn nên việc tự xây dựng nhà ở tại nơi mới là điều không dễ dàng.

Gỡ vướng đất đai

Ông Nguyễn Hữu Bình, Chủ tịch UBND xã Phú Ninh cho biết, dự án “Khu bố trí TĐC từ vùng sạt lở đến nơi an toàn tại thôn Bồng Miêu và thôn Phước Bắc, được đầu tư từ ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh từ nguồn khắc phục thiệt hại do thiên tai năm 2021 và ngân sách huyện Phú Ninh cũ. Dự án có tổng mức đầu tư được duyệt hơn 14,4 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2022-2025.

Đến nay, công trình đã hoàn thành thi công, đang thực hiện các thủ tục quyết toán và đủ điều kiện bố trí đất để di dời người dân đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn.

Theo ông Lê Văn Tình, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Ninh, dự án này gồm 2 khu TĐC với tổng cộng 55 lô đất. Trong đó, khu bố trí dân cư thôn Bồng Miêu cũ được san nền trên diện tích hơn 6.700m2, xây dựng gần 387m đường giao thông nội bộ, đồng bộ hệ thống thoát nước, cấp điện, chiếu sáng, cấp nước và bố trí 24 lô đất.

Khu bố trí dân cư thôn Phước Bắc cũ có diện tích san nền hơn 9.480m2, xây dựng hơn 367m đường giao thông nội bộ, hoàn thiện hệ thống thoát nước, cấp điện, chiếu sáng và bố trí 31 lô đất.

Tuy nhiên, việc đưa các khu TĐC vào sử dụng hiện còn gặp một số vướng mắc về cơ chế, chính sách.

Theo ông Tình, việc hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân thuộc diện di dời hiện được thực hiện theo Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 của HĐND TP Đà Nẵng về cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai giai đoạn 2026-2030.

Nghị quyết đã tạo cơ sở để triển khai chính sách hỗ trợ người dân, song chưa quy định cụ thể phương thức bố trí đất đối với trường hợp di dời dân tập trung. Điều này khiến địa phương gặp khó khăn trong quá trình xây dựng phương án và triển khai chính sách.

“Một trong những vướng mắc lớn hiện nay là chưa xác định rõ hình thức giao đất tại khu TĐC. Địa phương chưa có cơ sở để xác định sẽ giao đất không thu tiền sử dụng đất hay giao đất có thu tiền”, ông Tình cho biết.

Theo ông Tình, nếu phải thu tiền sử dụng đất, việc tổ chức thực hiện và khả năng đóng tiền của người dân cũng là vấn đề cần được xem xét. Phần lớn các hộ đăng ký di dời có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, trong khi phải đồng thời lo chi phí đất và xây dựng nhà ở. Cạnh đó, quỹ đất tại khu TĐC đã được UBND huyện Phú Ninh cũ thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng nên hiện được xác định là đất công.

Ông Tình cho rằng, theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố tại buổi làm việc với xã Phú Ninh, quỹ đất này phải được bàn giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, khai thác theo quy định.

Trao đổi với Báo Đại Đoàn Kết ngày 23/8, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết, Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 của HĐND TP Đà Nẵng đã thay thế Nghị quyết số 23 của HĐND tỉnh Quảng Nam cũ, được áp dụng đối với các khu vực có nguy cơ sạt lở cao, kể cả khu vực đồng bằng.

Ông Trần Nam Hưng khẳng định, người dân ở vùng sạt lở núi, vùng có nguy cơ thiên tai được hưởng các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND. Do đó, các hộ dân tại thôn Bồng Miêu và thôn Phước Bắc, xã Phú Ninh, thuộc diện di dời, bố trí TĐC do nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở núi đều thuộc đối tượng được hưởng chính sách.

“Chính quyền địa phương cần có văn bản gửi UBND thành phố để được hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, sớm thực hiện việc bố trí tái định cư, ổn định cuộc sống cho người dân”, ông Hưng nhấn mạnh.